Кіріспе

Азиялық жекпе-жек өнеріндегі поза

Ат позасы – Азиялық жекпе-жек өнерінде жиі кездесетін поза. Оны қытай тілінде mǎbù (馬步), жапон тілінде kiba dachi (騎馬立ち), ал корей тілінде juchum seogi (주춤 서기) немесе annun seogi (әдеби мағынасында – отыру позасы) деп атайды. Бұл позаны тек күресте ғана емес, жаттығулар мен формалар орындау кезінде де қолдануға болады. Көбінесе нұқсаны жаттығу үшін немесе аяқтар мен арқаны күшейту үшін пайдаланылады. Халықаралық каратэ турнирлерінде жекпе-жекке арналған поза – ат позасының өңделген түрі, онда өкшелер көтерілген. Қытайлық ат позасы – бұл күресу позасы, ол жамбас айналымын пайдаланып нұқсаны күшін дамыту үшін алдыңғы позаға өтеді.

Қытай жекпе-жек өнері

Мабу – шыдамдылықты арттыру жаттығуларының қатарында, сонымен қатар арқа және аяқ бұлшықтарын күшейтуге, шеміршектердің беріктігін арттыруға, жалпы дененің жайлылығын сезінуге және "қалыпты тұру" (жерге жақын болу) сезімін қалыптастыруға қолданылады. Бұл – кең, тұрақты поза, салмақ орталығы төмен орналасқан. Аяқтар 45 градус бұрышпен сыртқа қарай қаратылады.

Солтүстік стильдер

Қытайдың солтүстік жауынгерлік өнеріндегі (мысалы, Мизонгкван және Чакван) идеалдық ат тұрқы аяқтар алға бағытталған, жамбастар еденге параллель, кенті сыртқа шығарылған, ал арқасы "көтерілген" болуы керек, бұл дененің жоғарғы бөлігінің алға еңкеюіне жол бермейді. Бұл соңғы мәселеге назар аудару мектептерге қарай өзгереді, себебі Тайдзу және Баджикуан сияқты Ұзын қол жауынгерлік өнері мектептері жамбасты алға жылжытып, кентін "ішке тартып" қоюға дайын. Солтүстік Шаолинде аяқтардың арақашықтығы шамамен екі иық еніне тең болады.

Оңтүстік Шаолин

Оңтүстік Қытай жекпе-жегінде ат тұру позасы кантон диалектісінде "Сей Пинг Ма" деп аталады. Оңтүстік Шаолинде кең ат тұру, атқа отырғандай сезінуді білдіреді. Мұндай төменгі позалар жаттығушының аяқтарын күшейтеді. Оңтүстік Қытай жүйелерінде ат тұрудың позасы көбінесе жамбас жері еденге параллель, ал батырлар алға немесе сәл сыртқа қарай бағытталған күйде орындалады. Оңтүстік Қытай стилдері (мысалы, Хун Гар) терең және кең ат тұруымен ерекшеленеді. Толық ақпарат алу үшін Вушу позаларына қараңыз.

Жапондық жекпе-жек өнері

Жапон жекпе-жек өнерінде жылқы тұрысы (киба дачи) жеке мектептер арасында аяқтар арасы мен тұрыстың биіктігі сияқты көптеген ұсақ өзгерістерге ие. Бір қалыпты ерекшелігі – аяқтардың бір-біріне параллель болуы тиіс. Жылқы тұрысы, сумода кеңінен қолданылатын, аяқтары 45 градусқа сыртқа қарай бағытталған (四股立ち) тұрыстан өзгеше екенін ескеріңіз, онда аяқтар параллель болмайды.

Үндістанның жекпе-жек өнері

Оңтүстік Үндістанның жекпе-жек өнерінде "ат тұруы" деп аталатын нәрсе, басқа Азия ережесіз жекпе-жек стилдеріндегі осы атқа ие ұстанымнан мүлдем өзгеше. Малаялам тілінде "ашва вадиву" немесе "ашва вадиву" деп аталады, ол атты мінуші емес, аттың өзін бейнелейді. Каларипаятта аттың артқы аяғы толығымен созылып, алдыңғы аяғының тізесі тоқсан градусқа иіледі. "Ат тұруы" – Шива бейнесінің негізгі тұруы және йогадағы "вирабхадрасана" (жауынгер позы) тұруымен байланысты.