Кіріспе

Гүлді өсімдіктердің түрі

Майантемум дилататумы (жылан жемісі, екі жапырақты Соломон мөрі немесе жалған лилия гүлі) – Солтүстік Американың батысында, Калифорнияның солтүгішінде Алеут аралдарына дейін, сондай-ақ Камчатка түбегі, Жапония және Корея арқылы Азияда таралған, көп жылдық, тамырсабақты гүлді өсімдік. Ол жағалаудың қоңыржалғыш ормандарында өседі және көбінесе Ситка шыршасының ормандарында кең таралған жер жамылғышы болып табылады.

Сипаттама

Өсімдік тік, бұтақсыз гүл сабағын шығарады, кейде биіктігі 40 сантиметрге жетеді, бірақ көбінесе одан қысқа болады. Гүлсіз сабақта ұзындығы 10 сантиметрге дейін, ені 5-8 сантиметр болатын бір тегіс, балауызды, жылтыр жапырақ болады, сондықтан оның ғылыми атауы (dilatatum – «кең» деген мағынаны білдіреді). Жапырақ пішіні жұмыртқа тәрізді, түбі жүрекшелі. Гүлшоғыры – жұлдыз тәрізді ақ гүлдері бар тік рацемия. Әр гүлде төрт тостаған және төрт аталық бар. Ұрықтанғаннан кейін 6 миллиметр диаметрінде жидек пайда болады. Піспеген жидек ұсақ қызыл дақты, піскенде толық қызыл түсті болады. Әр жидектің ішінде 1-4 тұқым болады. Жапырақ жасыл түсті және тамшы пішіндес.

Қолданылуы

Өсімдіктің этноботаникалық қолданысы көп. Тамыры мен жапырақтары дәрілік мақсатта қолданылған, ал жидектері кейде тағам ретінде пайдаланылған. Жергілікті американдықтар осы өсімдікті жараларды емдеу және көз шаршауын басу үшін қолданған. Терең көлеңкеге, құрғақшылыққа және мол суаруға төзімді болғандықтан, бұл өсімдік бағбандарында көлеңкелі жерді жабу үшін танымал болып келеді. Бақта қолданғанда сақтық қажет, себебі оның жер астындағы сабақтарымен тез өсіп, таралып, басқа өсімдіктерді ығыстырып тастауы мүмкін.