Кіріспе

Темір жол мұражайы Висконсин штатының Солтүстік Фридом қаласында орналасқан.

Mid Continent Railway Museum – АҚШ-тың Висконсин штатындағы Солтүстік Фридом қаласындағы темір жол мұражайы. Мұражайда стационарлық экспонаттармен қатар, сақталған темір жол вагондарында жүйіп келуге болады.

Тарих

Mid Continent Railway Museum пайдаланатын темір жол желісі бастапқы Чикаго және Солтүстік-Батыс темір жолының негізгі желісінен шыққан тармақ. 1903 жылдың басында Иллинойс темір кенішінің дамуымен, C&NW 1903 жылдың 8 шілдесінде темір кен орындарына жол салу үшін инженерлер тобын жіберді. 12 тамызда C&NW президенті Марвин Хьюитт Солтүстік Фридомға жеке келіп, филиал желісі салынатынын жариялады. Екінші ірі кеніш, Ирокез кеніші (сонымен қатар Саук кеніші деп аталды), қазан айында жаңа темір жол желісінен алыс емес жерде ашылды. 1903 жылдың желтоқсан айында 5 шақырымдық филиал желісі 40 533 долларға аяқталды. Аймақтағы кеншілердің саны артуына байланысты, Уильям Г. Ла Ру атымен жаңа қала салынды. Уильям Ла Ру – бұл аймақтағы темір кенін өндіруді экономикалық тұрғыдан тиімді етуге алмаз бұрғылау технологиясының соңғы жетістіктерінің қабілетті екенін көрсеткен аймақтық тау-кен ізашары. Қала 1903 жылдың қаңтар айында жоспарланып, тіркелді, бірақ оның қазіргі W тас жолы мен Даймонд Хилл жолының қиылысының оңтүстік-батыс бұрышындағы орналасқан жері кен орындары дамып жатқан жерден тым алыс екені анықталды. 1903 жылдың қарашасына қарай қала дамуы Иллинойс кенішіне жақындады, қазіргі Ла Ру орналасқан жердің оңтүстігіне қарай 1 шақырымға. Темір өндірудің ең жоғары сатысында Ла Ру тұрғындарының саны 50-ден аспаған, бірақ қалада қонақ үй, ағаш қоймасы, шіркеу, дүкен және жақын маңдағы бірнеше жүз кеншілерді қамтамасыз ету және көңіл көтеру үшін екі салон болды. Ла Рудің шығысында, Оливер тау-кен компаниясына тиесілі Ирокез кенішіне жақын жерде Оливер деп аталатын тағы бір қала жоспарланды, бірақ ешқандай құрылыс жүргізілмеді. Ең жақсы кезеңде Иллинойс кеніші күн сайын C&NW тармақ желісі арқылы бес пен 12 вагонды жүктеп жіберді, бірақ Ла Рудің темір кенін өндіру күндері санаулы болды. 1904 жылдың маусым айында кен орнының тереңдігіне жеткенде, шахта шахталарына су кіруі мәселелі бола бастады. Судың ағып кетуіне байланысты шығын өсіп, 1908 жылы Иллинойс кеніші жабылғанға дейін жалғасты. Осы кезде оған суды шығаруға байланысты шығындар туды. 1914 жылы Ирокез кеніші де осындай тағдырға ұшырады, ол кезде ол шахта шахтасынан минутына сорғылап жатты. Темір кенін өндіру тоқтатылғаннан кейін Ла Ру қаласы тез арада жоғалып кетті. 1925 жылы бір ғана ғимарат қалды: La Rue тавернасы, ол бүгінге дейін тұр. Ла Ру аймағындағы темір кендерінің жұмысы аяқталып, кварцитті тау жынысына деген қажеттілік арта түсті. 1917 жылы Harbison Walker Refractories Company Ла Руден оңтүстікке қарай карьер ашты. Темір жолдың жолын карьерді қамтамасыз ету үшін оңтүстікке қарай 1 шақырымға созылды. Жұмыс 1962 жылға дейін жалғасты, содан кейін карьер жұмысын тоқтатты. Темір жолды көп ұзамай тастау жоспарланды. Осы арада, 1959 жылы Милуоки аймағынан келген теміржолшылдар тобы Милуокидің теміржол тарихы қоғамын құруға қосылды. Топтың бірінші сатып алуы Consumers Company No. 701 бу локомотиві болды, олар өз коллекциясына үй іздеуді бастады. Хиллсборо және Солтүстік-шығыс темір жолымен келісімге қол жеткізілді, 1962 жылдан бастап олардың желісінде дизельдік пойыздармен саяхат жасауға. 1962 жылы Солтүстік Фридом тармақ желісі қол жетімді екенін білгенде, желі тез сатып алынды және 1963 жылы шағын автомобильдер мен локомотивтер жинағы Солтүстік Фридомға көшірілді. 1963 жылдың жазында көшіру аяқталып, No 1385 локомотивіне жөндеу жұмыстары аяқталды, осылайша сол жазда алғаш рет бу пойызымен саяхат жасауға мүмкіндік берілді. Мұражай сол кезден бастап жыл сайын Солтүстік Фридомнан пойызбен саяхат ұйымдастырып келеді және сақталған теміржол жабдықтарының өсіп келе жатқан жинағын сақтауға арналған шағын теміржол ауласы біртіндеп салынды. 2023 жылы мұражай 27 мамырда 60 жылдығын тойлады, алғашқы пойыз 7 шақырымдық маршрут бойынша жолаушыларды тасыған күнінен 60 жыл өткенін белгіледі.

Су басу және қайта ашу

2008 жылдың маусым айында мұражай аумағын Барабу өзенінің тасқыны шайып кетті. Мұражай жөндеу жұмыстарына байланысты 2009 жылдың ақпанына дейін жабылды. Көпірдің істен шығуы мұражайдың пойыз саяхаттары жүретін маршрутқа әсер етпеді, бірақ теміржол вагондары мен локомотивтерін ұлттық теміржол желісі арқылы мұражайға әкелуге және одан шығаруға бөгет болды. Көпірді жөндеу жұмыстары 2018 жылдың шілдесінде аяқталды.

Мұралық темір жол

Мұражайда мұралық темір жол жұмыс істейді, ол жолаушыларға 7 миль (11 км) қашықтықта экскурсиялық пойыздарды ұсынады. Пойыздар Солтүстік Фридомнан шығып, бұрынғы Ла Ру кеншілер қаласынан өтеді, тас карьеріне дейін барады да, содан кейін сол жолмен қайта оралады. Экскурсиялар шамамен бір сағатқа созылады және маусымның басынан Еңбек күніне дейін, сондай-ақ мамыр, қыркүйек және қазан айларының көптеген демалыс күндері істейді. Пойыздар жоғары жылдамдықпен жүреді, темір жолдың барлық ұзындығын жүріп өтуге шамамен 20 минут уақыт кетеді. Пойызды кері қайтару үшін локомотивті вагондардың екінші басына жылжытуға жолдың соңында шамамен 15 минут жұмсалады. Саяхат барысында форма киген кондуктор жолаушылардың билеттерін тексереді, темір жол тарихымен бөліседі және сұрақтарға жауап береді. Жыл бойы бірнеше рет арнайы шараларға арналған пойыздар ұсынылады, оларға күзгі түстер күндері, Хэллоуинге жақын "Қарбыз пойызы", қараша айының соңында Санта Экспресс күндері және ақпан айында қар пойызы кіреді. Арнайы шаралар кезінде бірінші класс пойыздары, кешкі ас пойыздары және таңғы ас пойыздары сияқты қосымша бағыттар ұсынылады, олар вагонда тамақ және сусын қызметін ұсынады, ал вагондар әдеттегі пойыздарға қарағанда жайлырақ болады. Музей тарихының көп бөлігінде пойыздардың барлығы бу локомотивтерімен жүргізілді, бірақ 2000 жылдың ақпанынан бастап барлық пойыздар дизельдік-электрлік локомотивтермен жүргізілуде, мұражайдың бу локомотивтерін қалпына келтіру немесе жөндеу күтіліп жатыр.

Жинақ

Mid Continent Railway Museum коллекциясы 1880–1916 жылдар аралығындағы Орта Батыста пайдаланылған теміржол заттарын сақтауға баса назар аударады, бұл ұйымның «Темір жолдың алтын ғасыры» деп атауы. Ол кезде теміржолдың кеңеюі беспрецеденттік деңгейге жетті, АҚШ-тағы теміржол желісінің ұзындығы артты. Чикаго және Норт-Уэстерн 1385 және Уэстерн Коул және Кок 1 есімді екі бу локомотиві федералдық стандарттарға сәйкес қайта жаңартылуда. Мұражай коллекциясында тоғыз бу локомотиві, сегіз дизель локомотиві және 100-ден астам вагондар бар. Мұражай АҚШ-тағы ағаштан жасалған жолаушылар вагондарының ең ірі коллекциясына ие, сондай-ақ Mather Stock Car Company компаниясы және Висконсин Балық Комиссиясы жасаған бес ғана сақталған ағаштан жасалған вагондардың ішінде «Badger Car No. 2» бар. 2015 жылы мұражай коллекциясын ұтымды ету үшін, жабдықтарының бір бөлігін, соның ішінде көптеген бөлшектелген локомотивтерін алып тастауға шешім қабылдады. Депо – бұрынғы Чикаго және Солтүстік-Батыс теміржолының Аблеман қалашығынан, кейін Висконсин штатының Рок-Спрингс қаласынан келген түпнұсқа депосы. Ол 1894 жылы салынған және 1965 жылы мұражайға көшірілген. Депо билет кассасымен бөлінген екі отыру орнынан және бұрынғы жүк бөлмесінде орналасқан сыйлық дүкенінен тұрады. 2008 жылғы маусымдағы су тасқынынан кейін ішкі бөлігі кеңінен жөнделді. Деподан басқа, мұражайға көшірілген теміржол құрылыстарының ішінде кезеңдік күзетшінің қабылдағысы, диспетчерлік мұнара, бөлімше қоймасы және су мұнарасы бар. Коллекцияны орналастыру және күту үшін қосымша құрылыстар салынды, бірақ олардың сыртқы түрі сол дәуірге сәйкес болуға тырысты.

Бұрынғы локомотивтер тізімі

+ЛокомотивСуретіӨндірушіМоделіҚұрылған күніСтатусыМузейде болған уақытыАлабама, Теннесси және Солтүстік 401Балдуин локомотивтер зауытыSC 1 2 10 0 бу локомотиві1928Статикалық дисплей1964 2015Бу машинасының жасыCentral Illinois Public Service Company 5H. K. Porter, Inc.2 4 2 бу локомотиві1945Қалпына келтіруді күтуде1963 1971Сент-Луис, Айрон Маунтин және Саутерн темір жолыCentral Illinois Public Service Company 6Vulcan Iron Works0 4 0 бу локомотиві1923Қалпына келтіруді күтуде1965 2019Жеке меншік иесіЧикаго, Берлингтон және Куинси 4960Балдуин локомотивтер зауытыO 1a 2 8 2 бу локомотиві1923Жұмыс істеп тұр1970 1989Гранд Каньон темір жолыКөлемі жоғары және Ишпеминг 29Америкалық локомотивтер компаниясыSC 3 2 8 0 бу локомотиві1906Жөндеуде1985 1989Гранд Каньон темір жолыЛуизиана Кипресс 2Лима локомотивтер зауыты2 6 0 бу локомотиві1906Қалпына келтіруді күтуде1960 2015Жеке меншік иесіMcCloud темір жолы 9Балдуин локомотивтер зауыты2 6 2 бу локомотиві1901Статикалық дисплей1964 1971Бу машинасының жасыМилуоки жолы 30DodgeСедан тексеру вагоны1947Дисплей1961 2014Иллинойс темір жолы мұражайыNew York Central 6721Америкалық локомотивтер компаниясыB 11k 0 6 0 бу локомотиві1913Статикалық дисплей1963 1980Ютика және Мохаук өзенінің Ұлттық темір жол тарих қоғамыSaginaw Timber Company 2Балдуин локомотивтер зауыты2 8 2 бу локомотиві1912Жұмыс істеп тұр1982 2017Рик ФранклинUnion Pacific 440Балдуин локомотивтер зауытыC 57 2 8 0 бу локомотиві1900Статикалық дисплей1975 2003Лэнгледе округінің тарихи қоғамыWarren және Ouachita Valley 1Балдуин локомотивтер зауыты4 6 0 бу локомотиві1906Статикалық дисплей1965 1985Жеке меншік иесі