Кіріспе

Тыңырғыштар туысы

Туко-туко – Ctenomyidae тұқымдасына жататын жаңа тропикалық кеміргіш. Туко-туколар Ctenomyidae тұқымдасының жалғыз тірі туысы – Ctenomys-қа жатады, бірақ оларға шамамен 60 түрлі түр кіреді. "Туко-туко" деген атау олардың қор қазғанда шығаратын "тук-тук" дыбысынан пайда болған. Түрлер арасындағы байланыстар таксономистер арасында пікірталас тудырып отыр. Олардың "таксиномиялық дау-дамалы" күйде екендігі айтылған, бірақ жолақты кариотиптер олардың таксономиялық зерттеулерінде ілгерілеуге көмектескен. Олардың ең жақын туыстары – дегустар және басқа октодонтидтер.

Анатомия

Туко-туколардың денесі мықты салынған, цилиндр пішіндес болып келеді, аяқтары қысқа, ал түсі қарадан ақшыл сұрға дейін өзгереді.

Тарату

Ctenomys тұқымдасының өкілдері кеңінен тараған, бірақ 50-ден астам түрі Оңтүстік Американың оңтүстік бөлігінде кездеседі.

Тіршілік ету ортасы

Туко-туколар қазылған қуыстарда тіршілік етеді және өмірінің көп бөлігін (90 пайызға дейін) жер астында өткізеді. Олар әлемдегі барлық жер асты кеміргіштерінің шамамен 45 пайызын құрайды деп есептеледі. Олардың қуыстары географиялық аймақтан тәуелсіз, тұрақты температура мен ылғалдылықты сақтайды. Топырақты қазу үшін олардың дене пішіні, кішірейген көздері және күшті аяқтары сияқты көптеген морфологиялық бейімделулері бар. Олардың иіс сезу қабілеті күшті, ол қазу және аумақты белгілеу кезінде бағыт табуға көмектеседі. Қазба жұмыстары үшін олар екі техника қолданады: тырнақпен қазу және бас сүйек тістерімен қазу. Көбінесе осы екі әдіс бірге қолданылады. Тырнақтары мен алдыңғы аяқтары негізінен тырнақпен қазуға, ал бас сүйектері мен кескіш тістері бас сүйек тістерімен қазуға екінші деңгейде пайдаланылады.

Сүйісу

Тукотуконың көбейіп-өршу әдет-ғұрыптары туралы өте аз мәлімет бар, себебі ол олардың қуыстарының ішінде, жер астында жүзеге асады. Аталықтары агрессивті мінез танытып, аналықтарымен химиялық немесе дыбыстық сигналдар алмасатыны белгілі. Осы түрлердің көпшілігі жалғыз өмір сүретін жануарлар, бірақ кейбіреулері жартылай әлеуметтік немесе әлеуметтік болып табылады.

Олардың түрлерге бөліну процестері белгісіз болғамен, олардың хромосомалық өзгерістер мен жылдам түрленуі нәтижесінде Плиоценнің соңы немесе Плейстоценнің басында пайда болғаннан бері сүтқоректілердің ең көп түрге бөлінген туыстарының бірі болуы мүмкін деген болжам бар. Олардың хромосомалық әртүрлілігі өте жоғары, себебі олардың диплоидтық саны 10-нан 70-ке дейін жетеді.

Жергілікті халықтар

Еуропалықтар қоныстанғанға дейін туко-туко, әсіресе Фуэгиандар үшін, Тьерра-дель-Фуэго аймағында маңызды тағамдық ресурс болған.

Түрлер

Андерсонның кужучи (C. andersoni)
Аргентина тукотукосы (C. argentinus)
Оңтүстік тукотукосы (C. australis)
Бергтің тукотукосы (C. bergi)
Бидаудың тукотукосы (C. bidaui)
Боливия тукотукосы (C. boliviensis)
Бонеттоның тукотукосы (C. bonettoi)
Бразилия тукотукосы (C. brasiliensis)
Будиннің тукотукосы (C. budini)
Колберннің тукотукосы (C. colburni)
Пунтилья тукотукосы (C. coludo)
Коновердің тукотукосы (C. conoveri)
Контрерас тукотукосы (C. contrerasi)
Койхайк тукотукосы (C. coyhaiquensis)
Д’Орбигнидің тукотукосы (C. dorbignyi)
Чако тукотукосы (C. dorsalis)
Эмилидің тукотукосы (C. emilianus)
Эриканың тукотукосы (C. erikacuellarae)