Кіріспе

Ортағасырлық аңыздағы ойдан шығарылған басты кейіпкер.

Женевьева (сондай-ақ Геновева немесе Геновеффа) Брабанттан – ортағасырлық аңыздағы басты кейіпкер. Оқиға "Алтын аңыз" кітабында баяндалады және адал әйелге жасалған негізсіз опасыздық айыбы туралы әңгімелейді.

Аңыз

Оның оқиғасы – бұл бас тартқан адамның сөзіне сүйеніп, әдепті әйелге жалған айып тағылып, одан бас тарту туралы кең таралған аңыздың классикалық мысалы. Брабанттың Генуэффасы Тревестің палатины Зигфридтің әйелі болған, ал оны майордом Голо жалған айыптаған. Өлім жазасына кесілген ол, өлімге орындаушының ырайымымен, баласымен бірге Ардендегі үңгірде алты жыл бойы жазылған еді. Ал осы уақыт аралығында Голоның сатқындығын білген Зигфрид, оның жасырынған жерін іздеп, оны тауып алып, бұрынғы құрметіне қайтарды. Оның тарихы Бавария герцогы Людовик II және Рейн граф-палатинінің әйелі Мария Брабанттың тарихына негізделген делінеді. Мария Брабант опасыздық жасады деген күдікке ілігіп, күйеуі тарапынан сотталды, кінәлі деп танылып, 1256 жылдың 18 қаңтарында бас кесілді. Сот шешімінің қате екені анықталған соң, Людовик бас кесу үшін тәубе етіп, жазасын өтеді. Мария есімі Женевьеваға ауысуы Париждің қасиетті қамқоршысы – әулие Женевьеваға табынушылықпен байланысты болуы мүмкін. Женевьева туралы ертегі алғаш рет иезуит Рене де Серизиердің (1603–1662) 1638 жылы жарық көрген «L'Innocence reconnue, ou vie de Sainte Genevieve de Brabant» еңбегінде кең танымал болды және Германияда жиі драмалық қойылымдарға алынды. 18 ғасырдың ортасынан бастап, ол көшпенді қуыршақ театрларының арасында ерекше танымал болды.

Нұсқалар

Генуэффаның тарихын көптеген нұсқалары бар Равенгаард пен Мемерингтің скандинавиялық балладаларымен салыстыруға болады. Бұл балладалар Генрих Брансвик және Шлезвиг герцогының әйелі Гунильдтің тарихын баяндайды. Герцог Генрих соғысқа аттанғанда, Равенгардты әйеліне сеніп тапсырды, бірақ Равенгард оны адалсыздықпен айыптады. Гунильд өзінің батыры Мемерингтің жеңісі арқылы тазаланды, ол христиандардың арасындағы ең кішкентай адам еді. Сэр Олдингардың шотланд балладасы да осы оқиғаның бір нұсқасы. Гунхильданың Ұлы Канут пен Эмманың қызы болғаны айтылады. 1036 жылы ол король Генрихке, кейіннен император Генрих III-ке үйленді, және оның өмірбаянында осы аңызды растайтын ештеңе жоқ, бірақ Вильгельм Малмсбери оны нағыз тарих ретінде келтіреді (De gestis regum Anglorum, lib. ii, 188-бет). Ол үйленгеннен кейін Кунигунда деп аталды, және мүмкін, император Генрих II-нің әйелі, әулие Кунигундамен шатастырылған болуы мүмкін. Карламанн сагасында кінәсіз әйел – Олива, Карл Ұлының қарындасы және король Гюгоның әйелі, ал француздық Каролинг аңыздарында императордың әйелі Сибиль (La Reine Sibille) немесе Бланшфлер (Macaire) болып кестеленген. Аңыздың басқа да түрлері Дулиннің анасы туралы әңгімеде («Дун де Майенс»), ағылшын романы «Сэр Триамур», Октавиан императорының анасы туралы әңгімеде, неміс халық кітабында «Historie von der geduldigen Königin Crescentia» (12 ғасыр поэмасына негізделген, «Kaiserchronik»-те кездеседі), сондай-ақ ағылшын «Эрл Тулуза» (шамамен 1400 жыл) романында табылады. Соңғы романста айтылатындай, оқиға Каролинг романдарының Гийом Оранжының ұлы, Тулуза графы Бернар I мен Иірімді Людовиктің екінші әйелі, императрица Юдиттің қарым-қатынасын көрсетеді. Олардың үшеуі де зина жасады деген айып тағылды және ант беру арқылы және жекпе-жектің шартымен тазаланды, бірақ тарихи жағдай романтикалық оқиғалармен безендірілген.