Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
2015 жылдан 2022 жылға дейін Буркина-Фасоның президенті
President of Burkina Faso from 2015 to 2022
Рох Марк Кристиан Каборе (ʁɔk maʁk kʁistjɑ̃ kabɔʁe; 1957 жылдың 25 сәуірінде туған) – Буркина-Фасоның президенті қызметін атқарған буркиналық банкир және саясаткер. Ол 1994-1996 жылдар аралығында Буркина-Фасоның премьер-министрі, ал 2002-2012 жылдар аралығында Буркина-Фасоның Ұлттық Ассамблеясының төрағасы болды. Каборе сондай-ақ 2014 жылы партиядан кеткенге дейін Демократия және прогресс үшін конгресс (CDP) төрағасы болды. Ол сол жылы "Прогресс үшін халық қозғалысы" партиясын құрды. Каборе 2015 жылдың қарашасында өткен жалпы сайлауда бірінші турда көп дауыспен президент болып сайланды. Қызметке келгеннен кейін ол 49 жыл ішінде әскери қызметпен байланысы жоқ тұрақты президент атанды. Каборе саяси мансабына дейін банкир болып жұмыс істеді. 2022 жылдың 24 қаңтарында мемлекеттік төңкеріс кезінде Каборе әскерилер тарапынан қызметтен алынып, ұсталды. Бұл туралы хабарланғаннан кейін әскерилер парламент, үкімет және конституция таратылғанын мәлімдеді.
Roch Marc Christian Kaboré (ʁɔk maʁk kʁistjɑ̃ kabɔʁe; born 25 April 1957) is a Burkinabé banker and politician who served as the President of Burkina Faso from 2015 until he was deposed in 2022. He was the Prime Minister of Burkina Faso between 1994 and 1996 and President of the National Assembly of Burkina Faso from 2002 to 2012. Kaboré was also president of the Congress for Democracy and Progress (CDP) until his departure from the party in 2014. He founded the People's Movement for Progress party that same year. Kaboré was elected president in the November 2015 general election, winning a majority in the first round of voting. Upon taking office, he became the first non interim president in 49 years without any past ties to the military. Kaboré worked as a banker prior to his political career. On 24 January 2022, during a coup d'état, Kaboré was deposed and detained by the military. After the announcement, the military declared that the parliament, government and constitution had been dissolved.
Алғашқы жылдар
Каборе Буркина-Фасоның астанасы Уагадугуда дүниеге келген, сол кезде ол Жоғарғы Вольта деп аталған. Ол бұрынғы министр және Батыс Африка мемлекеттерінің орталық банкінің (BCEAO) бұрынғы вице-губернаторы Чарльз Била Каборенің ұлы. Ол 1962 жылдан 1968 жылға дейін бастауыш мектепте оқыды, осыдан кейін бастауыш мектеп сертификатын (CPS) алды. Бұл негізгі білім туралы сертификатын алғаннан кейін, ол Уагадугудағы таңдаулы мектеп – Колледж Сент Жан Баптист де ла Салге оқуға түсті. Ол 1968 жылдан 1975 жылға дейін оқыды, 1972 жылы жалпы білім сертификатын (BEPC, "O" деңгейі) және 1975 жылы бакалавриатты ("A" деңгейі) тапсырды. Ол Дижон университетінде экономика мамандығы бойынша, бизнес-әкімшілікке баса назар қойып оқыды. Онда ол 1979 жылы бакалавр, ал 1980 жылы магистр дәрежесін аяқтады. Каборе Францияда оқып жүргенде болашақ әйелі Сика Белла Каборемен танысты.
Kaboré was born in Ouagadougou, the capital city of Burkina Faso, then called Upper Volta. He is the son of Charles Bila Kaboré, former government minister and former Deputy Governor of the Central Bank of West African States (BCEAO). He attended primary school from 1962 to 1968, when he received his CPS (Certificate of Primary School). On completing this basic education certificate, he attended the Collège Saint Jean Baptiste de la Salle, a selective school in Ouagadougou. He studied there from 1968 to 1975, passing his BEPC or General Certificate ('O' Level) in 1972 and his baccalauréat ('A' level) in 1975. He went on to study economics at the University of Dijon, majoring in business administration. There, he completed his BA in 1979 and his Master's in 1980. Kaboré met his future wife, Sika Bella Kaboré, while both were studying in France.
Банктік мансап
Каборе, әкесі Шарль Била Каборе сияқты (президент Морис Ямеого басқарған үкіметте министр болған), Буркинаның Халықаралық банкінде (BIB) банкір болып жұмыс істеді. Ол Томас Санкара президент болған кезде Буркина-Фасоның ең ірі банкінің басшысы болып тағайындалды.
Kaboré, like his father, Charles Bila Kaboré (who was a government minister under President Maurice Yaméogo), worked as a banker for the International Bank of Burkina (BIB). He was eventually promoted to head Burkina Faso's largest bank during the presidency of Thomas Sankara.
CDP-дан кету
К. Каборе 2014 жылдың 6 қаңтарында CDP партиясының бірқатар басқа да көрнекті тұлғаларымен бірге партиядан кетіп қалғанын жариялады. Олар партияның демократиялық емес және зиянды жолмен басқарылып жатқанын айтып, президент Блез Компаоренің 2015 жылы қайта сайлануына жол ашатын конституцияға өзгеріс енгізу жоспарларына қарсылық білдірді. 2014 жылдың 25 қаңтарында Каборе басқарып отырған жаңа оппозициялық партия – «Прогресс үшін халық қозғалысы» (Mouvement du Peuple pour le Progrès, MPP) құрылды.
Kaboré, along with a number of other prominent figures in the CDP, announced his resignation from the party on 6 January 2014. Those who resigned said that the party was being run in an undemocratic and damaging manner, and they expressed opposition to plans to amend the constitution to eliminate term limits, which would allow President Blaise Compaoré to stand for re election in 2015. On 25 January 2014, a new opposition party led by Kaboré, the People's Movement for Progress (Mouvement du Peuple pour le Progrès, MPP), was founded.
Төрағалық
2015 жылдың 4-5 шілдесінде Уагадугу спорт сарайында өткен МПП съезінде Каборе 2015 жылдың 29 қарашасында өтетін президенттік сайлауда МПП үміткері ретінде ресми түрде бекітілді. 2015 жылдың 29 қарашасында өткен сайлауда Каборе бірінші турда жеңіске жетіп, 53,5% дауыс алды, ал екінші орын алған Зефирин Диабре 29,7% дауыс жинады. Ол 2015 жылдың 29 желтоқсанында президенттік қызметке ант берді. 2016 жылдың 7 қаңтарында экономист Пол Каба Тиебаны премьер-министр етіп тағайындады. Жаңа үкіметтің құрамы 13 қаңтарда жарияланды, онда Каборе жеке өзі қорғаныс және ардагерлер істері министрлігін басқарды. Жастар министрі болған Жан-Клод Буда 2017 жылдың 20 ақпанында Каборенен кейін қорғаныс министрі болып тағайындалды. 2020 жылғы 22 қарашада өткен жалпы сайлауда ол 57,74% дауыспен екінші мерзімге қайта сайланды.
At an MPP convention held at the Ouagadougou Palais des Sports on 4–5 July 2015, Kaboré was officially confirmed as the MPP candidate for the presidential elections due to be held on 29 November 2015. In the election of 29 November 2015, Kaboré won the election in the first round of voting, receiving 53.5% of the vote against 29.7% for the second place candidate, Zephirin Diabré. He was sworn in as President on 29 December 2015. He appointed Paul Kaba Thieba, an economist, as Prime Minister on 7 January 2016. The composition of the new government was announced on 13 January, with Kaboré personally taking charge of the ministerial portfolio for defense and veteran affairs. Jean Claude Bouda, who had been Minister of Youth, was appointed on 20 February 2017 to take over from Kaboré as Minister of Defense. He was reelected to a second term in the 22 November 2020 general elections with 57.74% of the vote.
Куәландыру және тұтқындау
2022 жылдың 24 қаңтарында Каборе әскерилер тарапынан биліктен алынды. Кейіннен ол әскери казармада ұсталғаны хабарланды. 2022 жылдың ақпанына дейін ол үй қамауына ауыстырылды. ECOWAS әскери режимге Каборені босатуға қысым көрсетті және 2022 жылдың сәуірінде ол үй қамауынан шығарылды.
On 24 January 2022, Kaboré was deposed by the military. It was afterwards reported that Kaboré had been detained at a military barracks. By February 2022, he was transferred to house arrest. ECOWAS pressured the military regime to release Kaboré, and in April 2022, he was released from house arrest.