Вера Луиза Каспари: Өмір және шығармашылық жолы

Кіріспе

Америкалық жазушы

Вера Луиза Каспари (13 қараша 1899 жыл - 13 маусым 1987 жыл) - американдық роман, пьеса, сценарий және әңгімелер жазушысы. Оның ең белгілі романы "Лора" сәтті фильмге айналды. Ол өзін "шынайы" детектив жазушы емес деп мәлімдегенімен, оның романдары әйелдердің жеке басын табу және махаббат іздеуін кісі өлтіру сюжеттерімен үйлестірді. Оның кейіпкерлерінің басты ерекшелігі – тәуелсіздік, романдары қауіп-қатерге ұшыраған, бірақ құрбандыққа түспеген және күткен көмекке мұқтаж болмаған әйелдер туралы. Әкесінің қайтысынан кейін Каспаридің жазу еңбегінен түскен табыс кейде өзі мен анасын күтіп алуға ғана жететін, ал Ұлы депрессия кезінде ол социалистік қозғалыстарға қызығушылық танытты. Каспари жасырын есіммен Коммунистік партияға қосылды, бірақ толыққанды берілмегендігі мен партияның құпиялылық ережелерімен келіспегендігі себепті, ол өз қызметін қаржы жинау және жиналыстар өткізумен шектегенін айтты. Каспари өз сенімдерін тексеру үшін Ресейге сапар шекті, бірақ көңілі тоймады және партиядан шығуды қалады, алайда ол қаржылай көмек беруді және осы сияқты мақсаттарды қолдауды жалғастырды. Соңында ол алты жыл бойы бірге жұмыс істеген және сүйген адамы Исидор "Иги" Голдсмитпен үйленді. Бірақ бұл серіктестік табысты болғанына қарамастан, оның коммунистік байланыстары кейіннен оның "сұр тізімге" енуіне себеп болды, бұл олардың жұмысқа орналасуы мен табысына уақытша, бірақ маңызды әсер етті.

Өмірбаян

Каспари Чикагода мерзімінен бұрын дүниеге келді. Оның анасы Джулия (құрмет аты Коэн) 40 жастан асып, үш баласы бар еді, және ол өзінің жағдайын жасырған. Осы жағдай отбасына күтпеген оқиға болғандықтан, Каспари бала кезінде толық қамқорлыққа ие болды. Ол сондай-ақ Finger Print Magazine және Нью-Йорктегі Dance Lovers Magazine сияқты басылымдарға мақалалар жазды. 1922 жылы ол үйде жұмыс істеу және алғашқы романымен айналысу үшін 50 доллардан 75 долларға көтерілуден бас тартты. "Мен сол кісі өлтіруге ешқашан бармауым керек еді", - деп ренжіді Каспари. Ағылшын Harper's Bazaar журналы да "Сторк клубындағы кісі өлтіру" романын басып шығаруды қалаған, ал оның редакторы Бен Макпик, Нью-Йорктегі Мейс сияқты, әңгіменің дамуын үнемі қадағалап отырды. Өкінішке орай, Лондонда жазу үшін оған тым көп алаңдатушы нәрселер болды, бірақ бақытына орай, ол Уэльстегі В. Р. Херсттің қамалы Сент-Донатты қарызға алды. Соғыс кезінде бос және тасталып кеткен, ол оған оқиғаны жазу үшін қажетті оңашалықты ұсынды. Олардың келісіміне және Англияда ұзақ уақыттан бері тастап кеткен бұрынғы әйеліне қарамастан, 1948 жылы Иджи Каспариге үйленуге асықты, бірақ ол бұл мәселеге қатысты күдікпен қарады. Үш жыл физикалық ажырасудан кейін, Иджи тастап кеткендігіне негіздей отырып, ажырасып кетті. Еуропада ажырасуды аяқтағаннан кейін, Иджи Швейцариядағы ұлына барып, Каспариге жақын жердегі Аннесиде шағын шале сатып алды. Олар жеті жыл бірге тұрғаннан кейін, бір апта ішінде үйленді. 1951 жылы Голливудта Америкаға қарсы қызметтер комитеті (HUAC) құрылды, ол Конгрестің коммунистерге қарсы зерттеулері Голливуд тұрғындарын бірін-біріне қарсы қойды. Егер адамдар куәлік берсе, олар "достық" куәгерлер болды; егер олар коммунистердің жақтастары деп танылса, олар "қара тізімге" енгізілді. Қай жағдайда болса да, шешім олардың орнына қабылданды. Жұбайлар Еуропаға кетуге дайындалып жатқанда, Иджи "Үш күйеу" фильмінің француздық қайта түсірілімі туралы келіссөздер жүргізіп жатқанда, MGM кенеттен және заңсыз түрде Каспариден оның коммунистік байланыстары туралы сұрады. Олар қатты алаңдады, себебі олар одан екі қымбат әңгімені сатып алған еді, және егер оның аты аталса және қара тізімге енгізілсе, олар оларды шығара алмас еді. Каспари Голливудқа келгенге дейін партиядан шығып кеткендіктен, ол қай комитеттерге қатысқанын және қандай бастамалармен жұмыс істегенін айтты, бірақ олар оның мүше болғандығы туралы ешқашан сұрамады. Каспари алаңдады; егер ол сотқа шақырылса, ол "достық" куәгер болмаса және есімдерді атамаса, елден кете алмайды. Адвокаттың кеңесі бойынша жұбайлар елден мүмкіндігінше тезірек кетіп қалды. Олар Еуропада қалды, Иджи студиядан студияға көшіп, жаңа жобаларды қаржыландыруға немесе ескілерді қайта жасауға тырысты, соңында Каспариге "Париждегі той" музыкалық комедиясын жазуға шабыт берді. Австрияда "Daddy Long Legs" музыкалық бейімделуі жөнінде жұмыс істеп жатқанда, Каспари сұр тізімге қосылғанын және жобадан бас тартуды естіді. Егер адам HUAC комитетіне келіп, есімдерді атаудан бас тартса, олар қара тізімге енгізілді, егер олардың ісінде уәделерге қол қойғандықтары, конгрестерге қатысқандықтары немесе күмәнді себептерге үлес қосқандықтары көрсетілсе, олар сұр тізімге енгізілді. Каспари біріншісін тозақ, екіншісін қарапайым тазарту деп сипаттады. 1954 жылдың қаңтар айының басында жұбайлар Голливудқа оралды, бірақ Голливудтағы атмосфера суықтан қатаңға айналғанын байқады. Олар алты айдан кейін тағы да кетіп, екі жыл бақытсыздыққа ұшырады. 1956 жылы Каспари мен Иджи Голливудқа оралды, өйткені HUAC олардың ойыншықтарына қызығушылық танытпады. Оны жұмыс күтіп тұрды; ескі досы Сол Сигель "Les Girls" кітабының құқықтарын сатып алды және оны экранға бейімдеуге асықты. Алайда MGM Каспари коммунистік партияның мүшесі болмағанын мәлімдейтін хат жазбаса, жұмысқа қабылдамады; осындай қысым астында ол мойынсұнып, хат жазды. Кейінгі жылдары Каспари Джордж Кукордтың Джин Келли мен Митзи Гейнормен бірге түсірген "Les Girls" фильмін өзінің ең жағымды студиялық тәжірибесі ретінде еске алды.

Caspary was born prematurely in Chicago – her mother, Julia (née Cohen), already over 40 with three other nearly grown children, had hidden her condition. Being such a surprise to her family, Caspary was thoroughly spoiled as a child. She was also producing articles for publications such as Finger Print Magazine, and the New York based Dance Lovers Magazine. By 1922, she had turned down a raise from $50 to $75 to write from home and work on her first novel. "I should have never committed that murder", Caspary complained. The English Harper's Bazaar also wanted Murder at the Stork Club, and its editor Ben McPeake, like Mayes in New York continually checked on the story's progress. Unfortunately, there were too many distractions for her to write in London, but luckily she had the loan of W. R. Hearst's castle in Wales, St Donat's. All but empty and abandoned during the war, it provided much needed seclusion for her to write the story. Despite their arrangement and a previous wife long abandoned in England, by 1948 Igee was anxious to marry Caspary, though she had serious reservations about the practice. After three years of physical separation, Igee got his divorce on the grounds of abandonment. While in Europe finalizing the divorce, Igee traveled to visit his grown son in Switzerland and, while there, bought Caspary a small chalet in nearby Annecy. After living together for the better part of seven years, they were married within the week. Hollywood in 1951 was the feeding ground for the House Un American Activities Committee, the House's rabid anti communist investigations pitted Hollywood's residents against one another. If people testified, they were "friendly" witnesses; if they were named as communist sympathizers, they were "blacklisted". Either way, the decision was made for them. The couple were preparing to leave for Europe, as Igee was negotiating a French remake of Three Husbands, when MGM abruptly and illegally questioned Caspary regarding her Communist links. They were duly worried, as they had just bought two expensive stories from her, and if she were named and blacklisted, they would not be able to release them. Since Caspary had left the Party before she came to Hollywood, she told the truth about which committees she attended and the initiatives she had worked on, but the one thing they never asked was if she had ever been a member. Caspary was concerned; if she was subpoenaed to appear she would not be able to leave the country unless she became a "friendly witness" and named names. On a lawyer's advice the couple left the country as soon as possible. They remained in Europe, Igee going from studio to studio trying to finance new projects or remake old ones, finally inspiring Caspary to write a musical comedy, Wedding in Paris. It was while working in Austria on the musical adaptation of Daddy Long Legs, Caspary learned she had been added to the gray list and told to abandon the project. If someone appeared before the HUAC committee and refused to name names, they were blacklisted, if their file indicated that they had signed pledges, attended congresses or contributed to doubtful causes, they were graylisted. Caspary described the former as hell, the latter merely purgatory. The couple returned to Hollywood early in January 1954, but found the climate in Hollywood had gone from chilly to severe. They left again after six months, and what followed were two more years of bad luck. In 1956, Caspary and Igee returned to Hollywood when the HUAC had finally lost interest in their playthings. A job was waiting for her; an old friend Sol Siegel had purchased the rights to the book Les Girls, and was eager for her to adapt it for the screen. However MGM wouldn't employ Caspary unless she wrote a letter stating that she had never been a member of the Communist Party; under such duress, she capitulated and wrote the letter. Years later, Caspary remembered George Cukor's Les Girls with Gene Kelly and Mitzi Gaynor as her most enjoyable studio experience.

Уақытпен

Ерлі-зайыптылар уақыттарын Голливуд пен Еуропа арасында бөлісті. 1920-жылдардағы екі өзінің таңдауымен өмір сүретін қыз туралы роман "Эвви", өзінің жеке тәжірибесіне көп сүйенген, Лондонда басталды, Нью-Йоркте жалғасты, Беверли-Хиллсте аяқталды және Парижде түзеліп дайындалды. Романға сыншылар жағынан аса жақсы баға берілмеді, бірақ Каспари оны өзінің ең жақсы туындыларының бірі деп есептеді, ал танымал "Чикаго Трибюн" газетінің сыншысы Фанни Батчер зейнетке шығып, оны әдепсіз деп айыптау үшін қайта жұмысқа кірісті. Ол енді жастық шағындағыдай ынтамен жұмыс істей алмады, бірақ оған күнкөріс табу және қарыздарын төлеу қажет болды. Каспари жиырма жылдық уәдесін бұзып, "Колумбия Пикчерс" және әрдайым ашулы Гарри Коэннен жұмыс алды. Ол Австрияда бастаған, бірақ Лондонда қабылданбаған идеяны қайта өңдеп, оны американдық жағдайларға бейімдеді, және таң қалдыратыны, "20th Century Fox" оған 150 000 доллар ұсынды. Олар оны Мэрилин Монроға арнағысы келді; келісімге келді, келісімшартқа қол қойылды және алғашқы төлем жіберілді, бірақ Монро тәртіпсіз және жауапкершіліксіз болып шықты және студия оны жұмыстан шеттетуге мәжбүр болды. Каспари алғашқы нұсқасын аяқтады, бірақ фильм түсірілмеді. Ұзақ уақыттан кейін алғаш рет қаржылық тұрақтылыққа қол жеткізгеннің қуанышы Иджиге өкпе қатерлі ісігі диагнозы қойылғанда жоғалып кетті. Оталар мен аурудың арасында ерлі-зайыптылар саяхат жасады: Грекия, Лас-Вегас, Жаңа Англия – баруды армандаған барлық жерлерге. Иджи денсаулығына қарай саяхаттай алмай қалғанға дейін саяхаттады, ол 1964 жылы Вермонт штатында қайтыс болды. Иджидің өлімінен кейін Каспари Нью-Йоркке оралды, онда ол тағы сегіз кітап жариялады, соның ішінде ренжіген әуесқой коммунистер тобын зерттейтін "Роузкрест жасушасы" және "Ересектердің құпиялары" атты естеліктер кітабы жарық көрді. Оның ерте туындыларының танымалдығымен теңесе алатын ешқайсысы болмады. 18 романы, 10 сценарийі және 4 пьесасы бойынша Каспаридің басты тақырыбы, ол қылмыс, драма немесе музыкалық комедия болсын, жұмыс істейтін әйел және өзінің өмірін өзі басқаруға, тәуелсіз болуға құқығы болды. Каспари 1987 жылы Нью-Йорктегі Сент-Винсент ауруханасында инсульттан қайтыс болды.

The couple split their time between Hollywood and Europe. The novel Evvie, about two emancipated girls in the 1920s and heavily based on her own experiences, was begun in London, continued in New York, finished in Beverly Hills, and proofed in Paris. The novel won faint reviews, but Caspary considered it one of her best, and famed Chicago Tribune reviewer Fanny Butcher came out of retirement long enough to denounce it as obscene. She could no longer work with the intensity and fervor of her youth, but she still needed to earn a living and pay their debts. Caspary even broke a twenty year vow and took work from Columbia Pictures and the ever irascible Harry Cohn. She reworked an idea that she had begun in Austria and that had been rejected in London, altering it to fit American situations, and to her shock 20th Century Fox offered $150,000 for it. They wanted it for Marilyn Monroe; a deal was made for the 100 page treatment of Illicit, the contract signed and the first payment sent, but then Monroe became undisciplined and unreliable and was suspended by the studio. Caspary completed a first draft, but the film was never made. The good feeling from being financially secure for the first time in ages was lost when Igee was diagnosed with lung cancer. In between surgeries and bouts of illness, the couple traveled: Greece, Las Vegas, New England—all the places they had meant to go. They traveled until Igee was no longer fit to; he died while they were in Vermont in 1964. Caspary returned to New York after Igee's death, where she published eight more books, including The Rosecrest Cell, a study of a group of frustrated amateur Communists; and the memoir The Secrets of Grown ups. None equaled the popularity of her early suspense work. In her 18 published novels, 10 screenplays and four stage plays, Caspary's main theme, whether in a murder mystery, drama or musical comedy, was the working woman and her right to lead her own life, to be independent. Caspary died of a stroke at St. Vincent's Hospital in New York City in 1987.

Романдар

Мырзалар мен ханымдар. Нью-Йорк: The Century Company, 1929
«Ақ қыз». Нью-Йорк: J. H. Sears & Company, 1929
«Көшедегі музыка». Нью-Йорк: Sears Publishing Co., 1930
«Судан қалың». Нью-Йорк: Liveright, 1932
«Лора». Бостон: Houghton Mifflin, 1943
«Беделия». Бостон: Houghton Mifflin, 1945
«Шындықтан да таңғаларлық». Нью-Йорк: Random House, 1946
«Сторк клубындағы кісі өлтіру». Нью-Йорк: AC. Black, 1946
«Жылау мен күлкі». Бостон: Little, Brown & Company, 1950
«Тельма». Бостон: Little, Brown & Company, 1952
«Жалған бет». Лондон: W. H Allen, 1954
«Күйеуі». Нью-Йорк: Harpers, 1957; Лондон: W. H. Allen, 1957 (Джордж Адамсонның шаң қаптамасымен)
«Эвви». Нью-Йорк: Harper, 1960
«Жаннаттағы бакалавр». Нью-Йорк: Dell, 1961
«Таңдалған көгершін». Нью-Йорк: Putnam, 1964
«Өз әйеліне ғашық болған адам». Нью-Йорк: Putnam, 1966
«Роузкрест бөлмесі». Нью-Йорк: Putnam, 1967
«Соңғы портрет». Лондон: W. H. Allen, 1971
«Рут». Нью-Йорк: Pocket, 1972
«Арманшылар». Нью-Йорк: Simon & Schuster, 1975
«Елизавета X». Лондон: W. H. Allen, 1978
«Есейгендердің құпиялары». Нью-Йорк: McGraw Hill, 1979
«Сторк клубындағы кісі өлтіру және басқа да құпиялар». Норфолк, Вирджиния: Crippen & Landru, 2009. Новеллалар жинағы.

Шығармашылық емес

Классикалық би нұсқаулығы. (Сергей Маринов ретінде) Чикаго: Сергей Маринов мектебі, 1922 ж.