Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Бұршақ тұқымдастар туысы
Genus of legumes
Cordeauxia edulis – Fabaceae тұқымдасына жататын және Cordeauxia туысының жалғыз түрі. Ехеб бұтасы деп белгілі, бұл Африка мүйісінің ең маңызды жабайы өсімдіктерінің бірі, бірақ таралу аймағынан тыс жерлерде көп танымал емес. Бұл көп мақсатты өсімдік, көшпелілердің тіршілік етуіне тұқыммен қамтамасыз ету арқылы көмектеседі. Бұдан басқа, бұта малға жем, отын және бояу заттарын береді. Бұл өсімдік Caesalpinieae тайпасына жатады және Caesalpinia және Stuhlmannia туыстарымен тығыз байланысты. C. edulis түрінің кем дегенде екі нұсқасы бар: Moqley және Suley. Басқа атаулары: Yebb, Hebb, Ye’eh, Yi ib, Yehib немесе Yicib. Амхар тілінде Ehb, Qud немесе Quda деп аталады. Бұтаға алғаш Огаден провинциясында (Эфиопия) ботаникалық үлгілерді алған Кордоу аты берілген, олар бұрын белгісіз туысқа жататын бұршақ тұқымдас екені анықталды. Кейіннен Хемсли өсімдікке Cordeauxia деген туыс атауын берді, ал түрлік атауын edulis (жеуге жарамды) деп атады. Сомалидің Хауд үстіртінен түр жоғалып кеткені анықталды, бірақ Эфиопия шекарасының жақын жерлерінде әлі де кездеседі. Израиль, Кения, Судан, Танзания және Йемен Республикасында экзоттық өсімдік ретінде таралған. Бүгінде Эфиопияда (ILRI Аддис-Абеба), Кенияда (Ұлттық гендік банк, Кикую) және АҚШ-та (Оңтүстік аймақтық өсімдіктерді енгізу станциясы, Гриффин, Грузия) гендік плазма жинау жұмыстары жүргізілуде. Жапырақтары 3–5 см өлшемелі. Бұл көп мақсатты өсімдіктің әлеуеті өте жоғары, әсіресе басқа құрғақ, ыстық аймақтарда маңызды азық-түлік және мал азығы ретінде.
Cordeauxia edulis is a plant in the family Fabaceae and the sole species in the genus Cordeauxia. Known by the common name yeheb bush, it is one of the economically most important wild plants of the Horn of Africa, but it is little known outside of its distribution area. It is a multipurpose plant, which allows the survival of nomads by providing them with seeds. Further, the bush serves forage for livestock, firewood and dye. and tribe Caesalpinieae, and is closely related to the genera Caesalpinia and Stuhlmannia. There are at least two varieties of the species C. edulis: Moqley and Suley. Other names are Yebb, Hebb, Ye’eh, Yi ib, Yehib or Yicib. In amharic it is called Ehb, Qud or Quda. The bush has been named after Cordeaux, a botanic who first obtained botanical specimens in the Ogaden province (Ethiopia) which were found to be a leguminous plant belonging to a hitherto unknown genus in the Caesalpinaceae. Afterward, Hemsley gave the plant the generic name Cordeauxia, with the specific epithet edulis (edible). found that the species had disappeared from the Haud plateau of Somaliland, although still to be found on the Ethiopian side of the border. It is exotic in Israel, Kenya, Sudan, Tanzania and in the Republic of Yemen. Today there is germplasm collection in Ethiopia (ILRI Addis Ababa), Kenya (National Genebank, Kikuyu) and the USA (Southern Regional Plant Introduction Station, Griffin, Georgia). The leaves measure 3–5 cm. The potential of this multipurpose plant is very promising, especially for other arid, hot regions as an important food and fodder resource.
Халықаралық сауда
Эфиопия, Сомали және Арабия арасында белгілі бір сауда бар, бірақ оның мөлшері туралы нақты мәліметтер жоқ. Көптеген зерттеулер Йехаб тұқымының Еуропада "десерттік жаңғақ" ретінде сатуға болатын нарыққа ие екенін көрсетеді.
There is some trade between Ethiopia, Somalia and Arabia, but no quantitative information available. The Yeheb seed is suggested by many studies to have a potential market in Europe as a "dessert nut".