Кіріспе
Ағылшын-Норман тарихи құжаты. "Баттл Абби Роллы" – бұл кем дегенде 16 ғасырдан бері жоғалған, 1066 жылғы Гестингс шайқасында король Гарольд қаза тапқан жерде, герцог Уильямның құрметіне салынған Гестингс қаласындағы Баттл Аббиде естелік ретінде орнатылған немесе бекітілген, Жеңімпаз Уильямның серіктерінің тізімі.
The Battle Abbey Roll is a commemorative list, lost since at least the 16th century, of the companions of William the Conqueror, which had been erected or affixed as a memorial within Battle Abbey, Hastings, founded ex voto by Duke William on the spot of the slaying of King Harold in the Battle of Hastings in 1066.
Дәстүрлі көздер
Қазіргі тарихшыларға ол тек Лиланд, Холиншед және Дюшене жариялаған, 16 ғасырға жатқызылатын, бірақ толық емес және бұрмаланған көшірмелер арқылы ғана белгілі. Холиншедтің нұсқасы ең толық, бірақ оның 629 атының бірнешеуі қайталанады. Лиланд пен Дюшеннің нұсқалары қысқа болғанымен, басқа тізімдерде кездеспейтін көптеген есімдерді қамтиды. Тізімдегі бірнеше есімдер күмәнді; Камден, одан кейін Дуддейл де оларды монахтардың әртүрлі уақытта "өз мүдделері үшін" қосымша жазғандығын айтты. Кейінгі жазушылар одан да әрі барып, сэр Эгертон Бриджес бұл тізімді "қорқынышты жалғандық" деп айыптады, ал Э. А. Фримен оны "көзге жанып тұрған ойдан туған өтірік" деп есептеді.
Кливленд герцогинясының жұмысы
Вильгельмина Кливленд герцогинясының (1819–1901) 1889 жылы жарық көрген үш томдық еңбегі, «Баттл Абби Ролігі және нормандық тектің кейбір есебі» деп аталады. Ол түпнұсқа ролдің бар екенін дәлелдеуге тырысады және Холиншедтің тізіміндегідей, «Баттл Абби Ролігінде» деп саналатын есімдерге негізделген бірнеше жүз ағылшын отбасысының тегі туралы қысқаша тарихтар мен талқылаулардан тұрады, бұл тізімнің өзі «барлығынан да күмәндісі». Оның генеалогиялық шежірелері мұқият зерттеуші Хорас Раундтан (1895) мақұлданып, оның «күрделі еңбегінде» «көптеген жақсы генеалогиялық мәліметтер» бар екенін айтты.
Очинлек қолжазбасының орамасы
Биттал Абби Ролігінің көшірмесі бар, ол Лиландтың деп саналатын көшірмесінен екі ғасыр бұрын жасалған, және бұл факт Виктория дәуірінің антикварияшыларына белгісіз болған. Ол Шотландия Ұлттық кітапханасының ең бағалы қазыналарының бірі – Аучинлек қолжазбасы деп аталатын 14 ғасырдың ортасындағы қолжазбаның бір бөлімін (беттер 105v-107r) құрайды. 1330 жылдары Лондонда жасалған, ол өзінің атын алғашқы иесі Александр Босвелл, Аучинлек лордынан алған, ол 1740 жылы қолжазбаны тауып, 1744 жылы Ұлттық кітапхананың алғашқы үлгісіне сыйлаған. Блисс 55 қолжазба мен басылған тізімдердегі есімдерді салыстырып, олардың барлығы үш түпнұсқа тізімнен шыққан деген қорытындыға келді, олардың ішінде Аучинлек – бірінің ең ерте сақталған нұсқасы. Форд да бірнеше тізімдерді, соның ішінде Аучинлекті де салыстырды.
Бағалау
Бұл мәліметтің мәні дұрыс түсініксіздікке ұшыраған болуы мүмкін. Бұл, көрінетіндей, жеке адамдардың тізімі емес, тек отбасылық тегінің тізімі ғана, және "Жеңімпазбен бірге келген" отбасыларды көрсету мақсатымен, шамамен 14 ғасырда жасалған болуы мүмкін. Йоркширдегі Джерваулкс аббаты Джон Бромптонның 1426 жылғы хроникасында ол "ескі француз өлеңінің бір бөлігінде" сақталған Жеңімпазбен бірге келгендердің тізімін беру ниеті туралы хабарлады.
Қазіргі заманғы тізімдер
1866 жылы Леопольд Делиль Нормандиядағы Dives sur Mer шіркеуінде «Соңғы сот кітабы» (Domesday Book) және басқа да сенімді жазбалардан құрастырылған Жеңімпаздың ізбасарларының тізімін жасады, ол герцогиняның еңбегінде келтірілген. Оның мазмұны, «Шабуыл тізімінің» (Battle Roll) дәлелдік құндылығы күмәнді екенін көрсетеді. Жеңімпаз Уильямның серіктерінің тізімі кейінірек ғалымдар, әсіресе 1943 жылы Д. К. Дуглас, ықтимал дәлелдерге сүйене отырып, 21 адамға дейін толықтырылды.