Кіріспе

Корольдік теңіз флотының круизер класты бриг-слоупы, 10 қаңтар 1807 жылы Эссекс округындағы Мистлиторн қаласындағы Джеймс Беттс кеме жасау шеберханасында суға түсірілген. Оның экипажы 71 офицер мен матрос, 24 бала және 20 морской пехотинецтен тұрған. Ол Наполеон соғыстары кезінде Балтық теңізінде қызмет етті, 1833 жылы Фолкленд аралдарында британдық үкіметті қайта орнатты және Бірінші опиум соғысына қатысты. 1845 жылы бұзылып жіберілді.

Наполеон соғыстары

1807 жылдың ақпанында командир Томас Фоллиотт Бау оны тексеріп, Солтүстік теңіздегі Лейт портына жөнелтті. Бұл жерде ол бірнеше сыйлықтарға қол жеткізді, бірақ 1808 жылға дейін. Алғашқысы, көрінетін болса, Бергеннен келген «Хеляра» кемесі, капитаны Хук, оны Клио шілдеде Лейтке жіберді. 1808 жылдың 21 қыркүйегінде Флекородан шығып бара жатқанда, Клио алты қарумен қаруланған және он бір адамнан тұратын экипажы бар шағын даниялық каперді тұтқынға алды. Тұтқынға алынған кеме 12 қазанда Лейтке жетті. 7 желтоқсанда ол «Вру Хелтия» кемесін басып алды. 1808 жылдың 30 наурызында, Канонерлік соғыс кезінде, Клио Фарер аралдарының астанасы Торшавенге кірді және Скансин фортын қысқа мерзімге басып алды. Форт десантшылар жақындаған кезде бір оқ атпай-ақ берілді. Десантшылар форттағы сегіз 18 фунттық зеңбіректерді жарамсыз етіп, кетер алдында барлық кішігірім қару-жарақтарды алып кетті. Көп ұзамай, 6 мамырда «Барон фон Хомпеш» деген атпен танысқан неміс каперы қорғанышсыз қаланы тонап, Данияның монополиялық мүлкін басып алды. Алайда Адмиралтейство сыйлық соты оны заңды сыйлық деп танудан бас тартты. Кейіннен, Йорген Йоргенсен оқиғасынан кейін (қараңыз, сондай-ақ HMS Talbot), Ұлыбритания Фарер аралдарының халқын, исландиялықтарды және Гренландиядағы қоныс аударушыларды «бейтарап достар» деп жариялады, оларға тыныштық қамтамасыз етуге тиіс болды. Осы оқиғадан кейін Клио тағы да бірнеше даниялық кемелерді тұтқынға алды. 10 тамызда ол «Вру Софияны» басып алды. 1 қыркүйекте ол «Юнге Якоб» және «Вильгельмина Фредерика» кемелерін басып алды. 21 қыркүйекте ол тағы екі кемені тұтқынға алды, олардың аттары белгісіз, оларды Гетеборгқа жіберді. 1809 жылы да тағы бірнеше сыйлықтар алынды. 1809 жылдың 23 ақпанында Клио бес даниялық кемені басып алды. Басқа бір мәліметте ол жеті даниялық каперді тұтқынға алып, 26 ақпанда олардың бірімен Уитбиге келді. Ол Хамбродан Петербургке бағыт алған американдық кемені тоқтатты және оны 23 мамырда Лейтке жіберді. 7 қыркүйекте ол Данияның «Провиденция» галлиотын, ал 14 қыркүйекте «Спекуляция» шлюбін басып алды. 7 қарашада ол бірлесіп, Данияның No. 32 шхунасын басып алды. 15 және 16 қарашада ол Данияның «Үш бала», «Перлин», «Сент-Ола» және «Файн Смакин» кемелерін басып алды. 5 желтоқсанда Данияның тағы екі кемесі Лейтке келді. Бау 1810 жылдың 21 қазанында пост капитаны болып тағайындалды. Уақытша лейтенант М. Дж. Попплвеллдің (атқарушы) басшылығымен ол 3 желтоқсанда «Генриеттаны» басып алды. Сол күні ол Пирамның Данияның «Фаноэ» кемесін тұтқынға алған кезде серігі болды. Баудың орнына командир Уильям Фаррингтон тағайындалды. Ол да кішкентай сыйлықтарға қол жеткізді. 1811 жылдың 12 наурызында Клио және оның серіктері Данияның «Краббс Минде» бригін басып алды. 5 мамырда Данияның No. 51 шхунасын басып алды. 11 мамырда Лейтке фрегат пен Клио басып алған екі даниялық кеме келді. Британдықтарға белгісіз, Даниялық капитан Ханс Питер Холм Лолланд пен басқа төрт бригпен бірге Эгерсундқа (Солтүстік-Шығыс Норвегия) оралды. 1811 жылдың 1 мамырында британдықтар Клиодан төрт қайық жіберді, олар кейбір кемелерді басып алуды немесе басқа да зиянды істерді күтті. Жергілікті жағдай мен желдің жағдайы даниялық бригтерге сағаға одан әрі кіруге мүмкіндік бермеді, бірақ Холм британдықтарға қарсы тұру үшін лейтенант Нильс Герхардт Лангемахтың басшылығындағы даниялық кемелер мен қайықтарды сағаға жіберді. Кейбір даниялықтар жартастан аңдып қалуға шықты, ал қарулы қайықтар жартастың артына жасырынды. Британдықтар батыл жүзіп келе жатқанда, олар гаубица мен мылтықтан күтпеген оқ атумен кездесті; олар дереу кері шегінді, ал даниялық қайықтар қуып жетті. Даниялықтар британдық қайықтың бірін және оның Белеттен келген офицер мен 17 адамнан тұратын экипажын тұтқындады. Даниялық қайықтың бірінде оқ-дәрі баррелі жарылып, осыған байланысты шатасу болмаса, олар көбірек тұтқындаған болар еді. Бұл қалған британдық қайықтарға эскадрильяның қорғанысына қол жеткізуге мүмкіндік берді. Клионың негізгі қызметі – Балтық теңізіне баратын және қайтып келетін конвойларды сүйемелдеу еді. Дегенмен, 1812 жылдың 12 сәуірінде Клио мен Эталион «Опслойды» басып алды. Клио да сол күні Эталион «Юнита» мен «Гунильда Марияны» тұтқындаған кезде көзге түсті. 25 қыркүйекте ол Брюизер қару-жарақ бригімен бірге «Экспедиция» галлиотын қайтадан басып алған кезде серіктес болды. 7 қазанда Клио Данияның «Соренен» шлюбін басып алды. Бір аптадан кейін, 1812 жылдың 13 немесе 14 қазанында Балтық теңізінде, Гермереннен тыс жерде, Клио мен Хамдряд француздық каперлік «Пилотин» люгерін басып алды, ол төрт 12 фунттық карронадамен қаруланған және 31 адамнан тұратын экипажы болды. Рёдбиден шыққан үш даниялық люгер, әрқайсысы екі зеңбірекпен қаруланған, «Пилотинге» көмектесу үшін шықты, бірақ британдық қайықтар оларға жақындағанда шегінді. Сол күні олар шведтік «Иоаннес» шхунасын қайтадан басып алды. 23 қазанда Клио, «Оберон» және «Чантиклир» «Йонге Хенрикты» тоқтатты. Келесі күні Клио мен «Оберон» Даниялық капер «Вегвусендені» басып алды. Осы кемелер сондай-ақ 24 желтоқсанда «Стафетен» каперін басып алуға қатысты. 17 қарашада Клио голландтық «Хофнунг» кемесін, ал үш күннен кейін Даниялық «Сесилия» галлиотын басып алды. Ол 9 желтоқсанда тағы бір Даниялық галлиот, «Доротея Элизабетті» басып алды. Ол 2 желтоқсанда «Годе Хенсайтты» да басып алды. 27 желтоқсанда үшінші галлиот құрбан болды – «Опрхтиг Венскаб», Бергеннен келген. Ол 9 ақпанда Абердинге келді. «Юнге Якоб» Солтүстік Бергеннен Жерорта теңізіне бағыт алған. Тағы бір каперді басып алу сауда кемелерін басып алуды тоқтатты. Клио 22 қазанда Хитероэден басып алған үш (немесе төрт) қаруы және 22 адамы бар шағын Даниялық каперлік кемесін Лейтке жіберді. Капер әлі ештеңе басып алмаған.

Соғыстан кейінгі

1816 жылдан 1822 жылға дейін Клио Чатемде болды, бастапқыда қарапайым күйде, кейін теңізге дайындалды. 1823 жылғы ақпанда ол командир Чарльз Странгуэйз басшылығымен Норге жіберілді. 1826 жылдан 1827 жылдың басына дейін оның капитаны командир Роберт Эйчинсон болды және ол Солтүстік теңізде контрабандаға қарсы патрульдеуге қатысты. 1827 жылғы сәуірде командир Роберт Динс басқаруды қабылдады. Клио Норде және 1828 жылдан 1829 жылға дейін Коркте болды. 1829 жылғы желтоқсаннан 1830 жылғы шілдеге дейін ол Плимутте кеме шалубы ретінде қайта жабдықталды. 1830 жылғы 30 сәуірден 1833 жылғы 17 маусымға дейін Клио командир Джон Джеймс Онслоу басшылығында болды. 1830 жылғы 19 шілдеде Оңтүстік Америкаға аттанды және 15 желтоқсанда Рио-де-Жанейроға жетті. 1833 жылғы 2 қаңтарда Фолкленд аралдарында британдық билікті қайта орнатуға қатысты. Онслоу Луис Вернеттің Порт-Луистегі бекінісіне келіп, Аргентина билігінен Ривер-Плейт провинцияларының туын британдық туға алмастыруды және аралдарды тастап кетуді талап етті. Сэранди шхунасының подполковнигі Хосе Мария Пинедо қарсылық көрсетуді ойлады, бірақ экипажының көп бөлігі британдықтар болғандықтан, бұл ойдан бас тартып, 5 қаңтарда кемеге көтерілді. 1833 жылғы шілдеде Клио Портсмутқа 16 зеңбірекке ие бриг ретінде қайта жабдықтау үшін келді. 1835 жылы ол Портсмутте жөндеуден өтті, бірақ 2 тамызда Лиссабонда болды, кішкентай эскадрилиямен Гамбияға аймақтағы тәртіпсіздікті тоқтатуға аттанды. 2 қыркүйекке қарай Гамбияға жетті, содан кейін оған қосылу үшін жолға шықты, қарашада Испанияның оңтүстік жағалауында болды. 1836 жылғы маусымда Таррагонаға келді. 1839 жылғы 18 мамырда Портсмутқа оралды. 1839 жылғы 23 мамырда Портсмутқа сүйретіліп әкелінді, кемеден босатылды. Командир Дир және оның көптеген офицерлері Клиодан Лилиге ауысты. Командир Стивен Гренвилл Фримантл Клионы қабылдау үшін тағайындалды. 1839 жылғы мамырда Клио Оңтүстік Америкаға аттанды және 1841 жылғы 13 қаңтарда Рио-Платада болды. Ол жылдың көп бөлігін Монтевидео мен Рио-де-Жанейродан шығып, қайта оралумен өткізді. 27 маусымда Феликс Винседор (немесе Фелиз Венседор) құлдық кемесін басып алды; сыйлық ақшасы 1844 жылғы 31 тамызда төленді. 12 мамырда лейтенант Кокс басқаратын 12 адамнан тұратын топ Пиума аралдарында 300 құлы бар құлдық кемені ұстады. Алайда, әрқайсысында он екі адамнан тұратын жеті қайық құлдарды қайтадан ұстап, құлдарды түсіргеннен кейін кемені өртеп жіберді. Бір аптадан кейін Кокс Кампоста су алып жатқанда, құл саудагерлері оны және оның адамдарын тұтқынға алып, төрт теңізшіні жарақаттады. Көп ұзамай бразилиялықтар британдық тұтқындарын босатты. Қыркүйек айының соңында ол Симон шығанағынан Шығыс Үндістанға қарай жолға шықты. 6 қарашада Фримантл капитанның міндетін атқарушы болып тағайындалды, ал Клионың жаңа капитаны командир Эдвард Норвич Трубридж болды.

Опиум соғысы

1841 жылдың соңында Клио Бірінші опиум соғысына Қытайға аттанды. 1841 жылғы 12 желтоқсанда Макаоның жанындағы Пак-Лик аралының батысында орналасқан жартасқа (Клио-Рок) шағылысты. 1842 жылғы 13 маусымда Клио Вусунг жағасында тоқтады. 16 маусымда өзен сағасындағы қорғаныс құрылыстары зерттелген және белгіленгеннен кейін, британдықтар Шанхайға қарсы әрекеттердің басталуы ретінде өзеннің екі жағындағы нысандарды бомбалады. Содан кейін Клио Янцзы өзені бойына экспедицияға қатысып, 29 тамызда жауынгерлік әрекеттер аяқталып, Нанкин шартына қол қойылды. 1842 жылғы 30 желтоқсаннан бастап Клионың капитаны лауазымына Трубридж орнына командир Джеймс Фитцджеймс тағайындалды.

Тағдыр

1845 жылы Портсмутте «Клио» кемесі бұзылды.