Шөл жалбазасы (Chilopsis linearis) – АҚШ мен Мексиканың шөлдi аймақтарында өсетін, катальпа тұқымдасына жататын жалғыз түр. Суға төзімді, құрғақшылыққа бейім.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Chilopsis - Chilopsis linearis деген бір ғана түрін қамтитын гүлді өсімдіктердің монотиптік туысы. Ол көбінесе шөл сабыны немесе шөл сабыны деп аталады, себебі оның сабынға ұқсас жапырақтары бар, бірақ ол нағыз сабын емес, керісінше катальпа тұқымдасына жатады. Бұл АҚШ-тың оңтүстік-батысы мен Мексикаға тән бұта немесе ағаш. Ол көбінесе арналарда және өзен жағалауларында кездеседі.
Genus of plant with a single species
Chilopsis is a monotypic genus of flowering plants containing the single species Chilopsis linearis. It is known commonly as desert willow or desert willow because of its willow like leaves, but it is not a true willow being instead a member of the catalpa family. It is a shrub or tree native to the southwestern United States and Mexico. It is commonly seen in washes and along riverbanks.
Таралуы және мекендейтін ортасы
Фреатофит ретінде, ол уақытша шөл ағындары мен құмды арналарға жақсы бейімделген. Оны АҚШ-тың оңтүстік-батысының көп бөлігінде және Солтүстік Мексикада кездестіруге болады. Әдетте ол 5000 футтан (1524 м) төмен биіктікте өседі.
As a phreatophyte, it is well adapted to ephemeral desert washes and sandy streams. It can be found through much of the southwestern United States and northern Mexico. It is usually found below 5000 feet (1524 m).
Өсіру және пайдалану
Chilopsis linearis ірі, әдемі гүлдері мен ыстық, құрғақ климатқа төзімділігі үшін өсіріледі. Табиғи өсуі өте дұрыс болмаса да, оны қалыпты ағаш пішініне оңай кесуге болады. Көптеген сорттары іріктелген. Мысалы, 'Рио Саладо' сияқты сорттардың гүлдері қою қызғылт немесе фуксия түсті болады. Chilopsis 10 градус Фаренгейт (12°C) төмен температураны көтере алады. Chilopsis Catalpa туысына тығыз байланысты және екі туыстың арасында будандастыру мүмкін. Chilopsis linearis және Catalpa bignonioides арасындағы гибрид × Chitalpa tashkentensis деп аталды. Ол Өзбекстанның Ташкент қаласындағы ботаникалық бақта шыққан. Өсімдіктің бөліктері дәстүрлі медицинада қолданылған. Ол кандидоз, тері қышымы, жаралар және жөтел сияқты саңырауқұлақтық инфекцияларды емдеу үшін пайдаланылған. Ағашы садақ және себет жасауға қолданылды.
Chilopsis linearis is cultivated for its large, showy flowers, and tolerance of hot, dry climates. Although the natural growth is a very irregular shape, it can be readily pruned into a conventional tree shape. A number of cultivars have been selected. Some, such as 'Rio Salado', have dark purple or magenta flowers. Chilopsis may survive temperatures as low as 10 degrees F ( 12 °C). Chilopsis is closely related to the genus Catalpa and hybrids can be made between the two genera. The nothogeneric hybrid between Chilopsis linearis and Catalpa bignonioides has been named × Chitalpa tashkentensis. It originated in a botanic garden at Tashkent in Uzbekistan. Parts of the plant have been used in traditional medicine. It has been used to treat fungal infections such as candidiasis and athlete's foot, as well as wounds and cough. The wood was used to make bows and baskets.