Кіріспе

Сефардтық еврей сорпасы үшін пісірілген көкөніс негізі.

Софрито (испанша, soˈfɾito), софрегит (каталонша, ), соффрито (итальянша, sofˈfritto) немесе рефогадо (португалша, ʁɨfuˈɣaðu) – Жерорта теңізі, Латын Америкасы, испан, итальян және португал асханаларындағы негізгі дайындық. Ол әдетте майда кесілген хош иісті ингредиенттерден тұрады және ұзақ уақыт бойы төмен отта пісіру майында қуырылады немесе сөңгеленеді. Қазіргі испан асханасында софрито – зәйтүн майында пісірілген сарымсақ, пияз және бұрыш, сондай-ақ, мүмкіндігі болса, қызанақ немесе сәбізден тұрады. Португал тілінде сөйлейтін елдерде бұл рефогадо, суфрито немесе кейде эстругидо деп аталады, онда сарымсақ, пияз және зәйтүн майы ғана қажетті ингредиенттер саналады, ал помидор мен лавр жапырақтары – ең көп қолданылатын қосымшалар.

Жерорта теңізі

Софритоның ең алғашқы кездесетін рецепті шамамен 14 ғасырдың ортасында жазылған, ол тек пияз және майдан жасалған. Итальяндық асханада майдалап туралған пияз, морковь және сельдерей – баттуто деп аталады, ал одан кейін зәйтүн майында баяу пісірілгенде софриттоға айналады. Оған сарымсақ, шалот немесе пир қосылуы мүмкін. Грек асханасында софрито – Корфу аралында ғана кездесетін тағам. Грекияның басқа аймақтарында оны сирек ұсынады және Корфудан тыс жерлерде көбінесе "Корфу Софритосы" деп атайды. Ол бұзау немесе сиыр етінен, сарымсақ, шарап, дәмдеуіштер, қант және шарап сіркесі қосылып баяу пісіріледі, нәтижесінде жұмсақ етпен бірге дәмді соус жасалады. Әдетте күріш және картоппен бірге беріледі.

Латын Америкасы

Кубалық тағамдарда софрито да осыған ұқсас дайындалады, бірақ оның негізгі құрамдас бөліктері – испандық пияз, сарымсақ және жасыл немесе қызыл бұрыш. Ажи качуха көбінесе бұрыштың орнына немесе оған қосымша қолданылады. Бұл бұршақ, қайнатылма, күріш және басқа да тағамдар, соның ішінде ропа вьеха және пикадильо үшін негіз болып табылады. Басқа қосымша құрамдас бөліктерге томат соусы, құрғақ ақ шарап, зире, лавр жапырағы және кинза жатады. Чоризо (дәмді, шұжық), точино (тұздалған шошқа еті) және ветчина белгілі бір рецепттер үшін, мысалы бұршаққа қосылады. Доминикан тағамдарында софрито сазон деп те аталады. Типикалық доминикан софритосы кесілген кубанель немесе жасыл бұрыш, қызыл бұрыш, қызыл пияз, сарымсақ және липпиядан (Ямайкалық орегано) тұрады. Пуэрто-Рико тағамдарында софрито күріш тағамдары, соустар, сорпалар және басқа да типикалық пуэрто-риколық тағамдар сияқты әртүрлі тағамдарда қолданылады. Пуэрто-Рико софритосына тән дәмді екі негізгі ингредиент – рекао (кулантро) және ахи дульсе, бірақ қызыл және жасыл кубанель бұрыштары, қызыл бұрыштар, пименто, сары пияз, сарымсақ және кинза да қосылады. Барлық қызыл бұрыштар пісіріліп, тұқымдары алынып, содан кейін софритоға қосылады. Софрито майлы майда, майда немесе аннато майында сұйықтықтың көп бөлігі буланғанша қуырылады. Томат соусы, құрғатылған шошқа еті (шаян, шұжық немесе тұздалған шошқа еті) және толтырылған зәйтүн мен капердің қоспасы, алькапаррадо деп аталатын қоспа, әдетте, лавр жапырағы, зире, кубалық орегано, кориандр тұқымы және адобомен бірге қосылады.

Азия

Филиппин асүйінде, гиниса – пияз, сарымсақ және помидорды тамақ майымен бірге қуыру арқылы жасалатын негізгі ингредиенттердің жиынтығын білдіретін кулинариялық термин. Бұл, негізінен, испан софритосына ұқсас.