Принц-Петух: еврейская притча раввина Нахмана из Бреслова о безумии принца, вообразившего себя птицей. История из "Сказки о делах" – мудрость и глубина!
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Әтеш ханзадасы, кейде Түркия ханзадасы деп те аударылатын бұл – еврей машалы немесе теңеу, Бреслов раввині Нахман, хасидтік иудаизмнің Бреслов ағымын құрған адам. Алғаш рет ауызша айтылып, кейін Натан Бресловский оны «Сипурей Маасиот» жинағында, Рабби Нахманның әңгімелер жинағында жариялаған. Одан бері бұл әңгіме көптеген фольклор антологияларында және хасидтік әңгімелеу туралы еңбектерде кездеседі.
The Rooster Prince, also sometimes translated as The Turkey Prince, is a Jewish mashal or parable told by Rabbi Nachman of Breslov, founder of the Breslov form of Hasidic Judaism. It was first told orally, and later published by Nathan of Breslov in Sippurei Ma'asiot, a collection of stories by Rebbe Nachman. It has since appeared in numerous folklore anthologies and works on Hasidic storytelling.
Әңгіме
Бұл әңгімеде бір ханзада ақылдан адасып, өзін әтеш (немесе түйеқұс) деп санайды. Ол киімін шешіп, үстелдің астына жалаңаш отырып, едендегі тамағын тоқмақтайды. Патша мен патшайым тақ мұрагерінің осылай әрекет етуіне қатты қорқады. Олар түрлі даналар мен емшілерді шақырып, ханзаданы адамша мінез-құлыққа көндіруге тырысады, бірақ еш нәтиже шықпайды. Сосын сарайға жаңа дана адам келіп, ханзаданы емдей алатынын айтады. Ол да киімін шешіп, ханзадамен бірге үстелдің астына жалаңаш отырып, өзі де әтеш екенін мәлімдейді. Бірте-бірте ханзада оны дос ретінде қабылдай бастайды. Дана адам содан кейін ханзадаға әтештің де киім киюге, үстел басында тамақ ішуге болатынын түсіндіреді. Әтеш ханзада бұл ойға келісіп, қадам-қадаммен қалыпты мінез-құлыққа оралады, толыққандай сауығып кетеді.
In this story, a prince goes insane and believes that he is a rooster (or turkey.) He takes off his clothes, sits naked under the table, and pecks at his food on the floor. The king and queen are horrified that the heir to the throne is acting this way. They call in various sages and healers to try and convince the prince to act human again, but to no avail. Then a new wise man comes to the palace and claims he can cure the prince. He takes off his clothes and sits naked under the table with him, claiming to be a rooster, too. Gradually the prince comes to accept him as a friend. The sage then tells the prince that a rooster can wear clothes, eat at the table, etc. The Rooster Prince accepts this idea and, step by step, begins to act normally, until he is completely cured.
Түсіндірме
Бұл әңгіменің негізгі түсіндірмесі - ханзада өзінің нағыз бейнесін ұмытып кеткен қарапайым яһудиді, ал дана адам – оның жанына шипа беретін хасидтік ребеді бейнелейді. Қарапайым яһудиді дінсіз деп айыптаудың орнына, ребе оның деңгейіне "түсіп", онымен кездеседі, содан кейін оған Құдайға қадам-қадаммен, оның қабылдауына орайлап қалай оралу керектігін көрсетеді. Бреслов хасидтерінің кейбіреулері «насихатшының» өзінің ребе Нахман екенін айтады. 1991 жылы өзі Бресловер хасиді болған раввин Авраам Гринбаум осы оқиғаға негізделген «Үстел астында және одан қалай тұруға болады» атты өзін-өзі дамыту кітабын жариялады. Бұл кітап оқиғаны қадам-қадаммен зерделейді, әр детальды рухани өсуге қатысты жеке сабаққа айналдырады. Жоғарыда айтылғандай, оқигада қай құс туралы сөз болғанына қатысты пікірталас бар. Бұл мысал бастапқыда идиш тілінде айтылған. Кейбір ерте аудармалар мен ауызша дәстүрлер идиш тіліндегі אינדיק (индик) сөзін «үнді әтеші» деп аударған. (Бұл туралы мәлім мысал – Эли Визельдің «Отта жанып жатқан жандар» еңбегінде келтірілген, онда ол осы оқиғаны хасидтік әкесінен естігенін айтады.) Ал басқалары бұл сөз ормандық тауық немесе тауысқа қатысты деп ойлады. Соңғы кезде кейбір аудармашылар, әсіресе Бреслов зерттеу институты, оны түйеқұс деп аударды. (Түйеқұстың құйрығы тауыс құйрығына ұқсайды.) Бұл айырмашылықтар оқиғаның негізгі сюжетіне әсер етпейді. Бұл мысал АҚШ және Израильдегі консервативтік топтар тарапынан гендерлік дисфория сияқты психикалық аурулар деп санайтын дисфорияларды насихаттауға қарсы аргумент ретінде қолданылған.
The main interpretation of this story is that the prince represents a simple Jew who has forgotten his true self, and the sage represents a Hasidic Rebbe who has the cure for his soul. Rather than condemn the simple Jew for being non religious, the Rebbe "descends" to his level to meet him where he is, then shows him how to return to God, step by step, and in a manner that he can accept. Some Breslov Hasidim say that the "wise man" is Rebbe Nachman, himself. In 1991, Rabbi Avraham Greenbaum, himself a Breslover Hasid, published an entire self help book based on this story, entitled Under the Table and How to Get Up. This book goes, step by step, through the story, expanding each detail into a personal lesson on spiritual growth. As noted, above, there is some debate as to which barnyard bird was originally being referred to in the story. The parable was originally told in Yiddish. Some early translations and oral traditions rendered the Yiddish word אינדיק indik as "Indian rooster". (A well known example is in Souls on Fire by Elie Wiesel, where he retells the story as heard from his Hasidic grandfather.) Others thought the word referred to the male junglefowl or a peacock. More recently, some translators, most notably the Breslov Research Institute, have rendered it as turkey. (The fan tail of a turkey does resemble that of a peacock.) These differences do not affect the basic plot of the story. The parable has been used by social conservatives in the United States and Israel to argue against the promotion of dysphorias they deem to be mental illnesses like gender dysphoria.
Танымал мәдениетте
"Асау ханзада" – FX телесериалы Fargo-ның екінші эпизоды. Оны шоудың авторы Ноа Хоули жазды, ал Адам Бернштейн режиссерлік етті.
"The Rooster Prince" is the title of the second episode of the FX television series Fargo. It was written by show creator Noah Hawley and was directed by Adam Bernstein.