Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Литовел (Литтау) – Чехияның Оломоуц аймағындағы Оломоуц ауданындағы қала. Халық саны шамамен 9700 адамды құрайды. Тарихи қала орталығы жақсы сақталған және заңмен қорғалған қалалық ескерткіш аймағы болып табылады.
Litovel (; Littau) is a town in Olomouc District in the Olomouc Region of the Czech Republic. It has about 9,700 inhabitants. The historic town centre is well preserved and is protected by law as an urban monument zone.
Әкімшілік бөлімдер
Брезове, Чудобин, Мислеховице, Насоборки, Новая Вес, Розвадовице, Савин, Три Двори, Унчовице және Виска ауылдары Литовель қаласының әкімшілік бөлімдері болып табылады.
Villages of Březové, Chudobín, Myslechovice, Nasobůrky, Nová Ves, Rozvadovice, Savín, Tři Dvory, Unčovice and Víska are administrative parts of Litovel.
География
Литовел Оломоуц қаласының солтүстік-батысына қарай шамамен орналасқан. Ол Жоғарғы Морава аңғарының жазық шаруашылық ландшафтында жатыр. Ең биік нүктесі – Шумина төбесі, оның биіктігі құрайды. Морава өзені және оның алты саласы қала арқылы өтеді, соның салдарынан қалаға "Моравиялық Венеция" деген есім берілген. Әкімшілік аумақтың солтүстік бөлігі қаланың атымен аталған Литовельское Поморави қорғалатын табиғи аймағында орналасқан.
Litovel is located about northwest of Olomouc. It lies in a flat agricultural landscape of the Upper Morava Valley lowland. The highest point is the hill Šumina with an elevation of The Morava River and six its branches flow through the town, which gave it the nickname "Moravian Venice". The northern part of the municipal territory lies in the Litovelské Pomoraví Protected Landscape Area, named after the town.
Тарих
Литовелдің алғашқы жазбадағы айрылысы 1287 жылға дейін жетеді, ал одан бұрынғы құжаттар жасалма екені анықталды. Қала 1252 және 1256 жылдар аралығында Богемияның Оттокар II-сі тарапынан негізделді. 1327 жылы Богемия королі Ян қалаға қабырға салуға рұқсат берді. Корольдік қала Хусит соғыстарына дейін дамыды. Соғыстан кейін Литовел қорғаушы тағайындауды сұрады және Усовтан Влашим әулетінің қорғауына өтті. 16 ғасырда Босковице мырзалары Усов иелігін алды, Литовел олардың меншігіне көшті және корольдік қала статусын жоғалтты. 17 ғасырдың басында Литовел Лихтенштейн үйіне тиесілі болды және маңыздылығын жоғалтты. Қала Оттыз жылдық соғыс кезінде швед әскері тарапынан тоналып, сондай-ақ оба эпидемияларына ұшырады.
The first written mention of Litovel is from 1287, older documents have been proven to be forgeries. The town was founded between 1252 and 1256 by Ottokar II of Bohemia. In 1327, King John of Bohemia allowed the town to build walls. The royal town developed until the Hussite Wars. After the war, Litovel asked for the assignment of a protector and came under the protection of the Vlašim family from Úsov. In the 16th century, the lords of Boskovice acquired the Úsov dominion, Litovel became their property and lost its statute of a royal town. In the early 17th century, Litovel was acquired by the House of Liechtenstein and lost its significance. The town was further affected by the Thirty Years' War, during which was plundered by the Swedish army, and by plague epidemics.
Экономика
Литовель әсіресе тамақ өнеркәсібімен танымал. Три Двори ауылында макарон өндіруші "Адриана" зауыты және әлемдегі ең ірі қатты ірімшік өндіретін фабрикалардың бірі бар "Brazzale" ірімшік өндіретін компаниясы орналасқан. Литовель өзінің сыра зауытымен де танымал. Бұл жерде сыра пісіру дәстүрі 1297 жылы басталған. "Pro Ject" брендті грампластинка ойнатқыштары мен аудио жабдықтары Литовельде өндіріледі.
Litovel is known especially for the food industry. In the village of Tři Dvory is located a factory of Adriana, a manufacturer of pasta, and Brazzale, a cheese producing company which has here one of the largest hard cheese producing factories in the world. Litovel is also known for its brewery. The tradition of brewing beer here began in 1297. Pro Ject brand turntables and audio equipment are manufactured in Litovel.
Көлік
Қала арқылы Оломуцтан Градец-Кралове облысына дейінгі D35 тас жолы (Еуропалық E442 маршрутының бөлігі) өтеді.
The D35 motorway (part of the European route E442) from Olomouc to the Hradec Králové Region runs through the town.
Көрікті жерлер
Тарихи қала орталығы Премысла Отакара II алаңы мен оның төңірегінен құралған. Ол Морава өзенінің және оның салаларының, сондай-ақ қала қабырғаларының шегінде болған, олардың қалдықтары бүгінге дейін сақталған. Қала алаңының ерекше белгісі – қалалық әкімдік. Бұл 1557 жылы қалаға сатылған поместье болған. Ол 1572 жылы қайта жаңартылып, 1724 жылы барокко стилінде өзгертілген. Қалалық әкімдіктің биік мұнарасы алаңның астынан өтетін Морава өзенінің салаларының бірі – Нечиз үстіне салынған. Қала алаңы сақталған буржуазия үйлерімен шегенделген. Алаң ортасында оба шеңбері орналасқан. Ол 1724 жылы салынған. Шеңбер жеті мүсінмен және үстінде Әулие Мариямен безендірілген. Сент-Джон көпірі – Морава өзені арқылы салынған тас көпір. Ол 1592 жылы салынды және елдегі үшінші ескі көпір (және Моравиядағы ең ескі тас көпір) болып табылады. Ян Оплетал атындағы гимназия ерекше ғимараттардың бірі. 1901 жылға дейін салынған неоренессанс стиліндегі мектеп ғимараты Яно Кёлер салған қала тарихынан көріністерді бейнелейтін төрт керамикалық мозаикамен әсемделген. Әулие Филипп және Яков шіркеуі Литовлдегі ең көне шіркеулердің бірі болуы мүмкін. Оның алғашқы айғағы 1342 жылға дейін жетеді. Ол 1692–1694 жылдары ерте барокко стилінде толықтай қайта салынды. Әулие Марк шіркеуі бастапқыда готикалық шіркеу болған, ол да алғаш рет 1342 жылы тіркелген. 1529–1532 жылдары кең ауқымды қайта құру жұмыстары жүргізілді, ал Отыз жылдық соғыстан кейін барокко стилінде өзгертілді.
The historic town centre is formed by the Přemysla Otakara II. Square and its surroundings. It was delimited by the Morava and its branches, and by town walls, which remnants are preserved. The landmark of the town square is the town hall. It was originally a manor house which was sold to the town in 1557. It was reconstructed in 1572 and baroque modified in 1724. The town hall tower, tall, was built right over the Nečíz, one of many branches of the Morava that runs underneath the square. The town square is lines by preserved burger houses. A plague column stands in the middle of the square. It was created in 1724. The pillar is decorated with seven statues of plaque patrons and The Holy Virgin on the top. The Bridge of Saint John is a stone bridge over the Morava River. It was constructed in 1592, and it is the third oldest bridge in the country (and the oldest stone bridge in Moravia). A notable building is the Gymnasium of Jan Opletal. The Neorenaissance school building comes from 1901 and is decorated with four ceramic mosaics designed by Jano Köhler, which depict scenes from the history of the town. The Church of Saints Philip and James is the probably the oldest church in Litovel. Its existence was first mentioned in 1342. It was completely rebuilt after in the early Baroque style in 1692–1694. The Church of Saint Mark was originally a Gothic church, also first recorded in 1342. The extensive renaissance reconstruction took place in 1529–1532, after the Thirty Year's War it was baroque modified.