Кіріспе

Жәңдекшелер (簾) – бұл декоративтік ағаш, бамбук немесе басқа табиғи материалдан жасалған жапондық экрандар немесе жалюзилер. Олар қарапайым жіптермен, боялған жіптермен немесе басқа да декоративтік материалдармен бірге тоқылған, көлемі жартылай жабық жалюзилерді құрайды. Оларды орап немесе бүктеп қоюға болады. Кейде оларды (御簾/みす) деп те атайды, әсіресе егер олардың жасыл матадан жасалған жиегі болса. Ілмейтін жәңдекшелер қарапайым қамыстан тік тақташалардан жасалады және экран ретінде қолданылады. Жапондықтардың көпшілігі үйдің верандасын және басқа да ашық жерлерін күн сәулесінен, жаңбырдан және жәндіктерден қорғайды. Олар әдетте көктемде орнатылып, күзде қайтадан түсіріледі. Олардың жеңіл құрылымы желдің өтуіне мүмкіндік береді, бұл жапондық ыстық жазда өте пайдалы. Құрылыс материалдарын табу оңай болғандықтан, оларды арзанға жасауға болады. Сарайлар мен виллалар үшін жасалған әсем жәңдекшелерде жоғары сапалы бамбук, қымбат жібек және алтынмен кестеленген өрнектер қолданылған. Кейде олар суреттермен безендірілген, көбінесе ішкі жағында; ал кейбір қытай жәңдекшелерінде сыртында да рәміздер бейнеленген.

Әлеуметтік рөл

ғимарат тұрғындарын тек ауа райынан ғана емес, сонымен қатар сырттан бақылаудан да қорғайды. Олар "Генджи туралы әңгімеде" ерекше көзге түседі. Хэйан дәуірінде (794–1185 жж.) сарай әйелі, жақын туыстарынан басқа ер адаммен сөйлескенде, экран артына жасырынар еді. Ол экранның тесігінен қарап, әңгімелесіп отырғанын көре алатын, бірақ ол экраннан қашықтап тұруға тиіс болғандықтан, оны көре алмайтын. Тек оның рұқсатымен ғана жақындауға болар еді, және экранды тек әйел ғана көтерер еді. Ер адамның кез келген рұхсатсыз әрекеті – әдептіліктің қалың бұзуы және әйелдің ар-намысына қатер деп есептелді. Императорлық қабылдауларда да қолданылды. Императорға тіке қарауға тыйым салынғандықтан, ол тақ залында тек аяқ киімін ғана көрсете отырып, экран артына жасырынып отыратын. Императорлық билік әлсіреген сайын бұл әдеттен бас тартылды.

Қазіргі заманғы өндіріс

Эдо дәуірінен (1603-1867) және одан кейінгі Мейдзи дәуірінде (1868-1911) өндіріс азайып, дәстүрлі қолөнерге айналды, бірақ түрлі компаниялар оларды әлі де сатады және шетелге экспорттайды. Бұлар көбінесе тоқыма станоктарында тоқылады.

Мұражай

Амано-чо, Кавачинагано, Осакадағы мұражайда құралдар мен оларды жасауға қолданылған машиналардың, сондай-ақ басқа елдердегі құралдар мен машиналардың тарихы көрсетілген.