Кіріспе

Ресейлік әңгімеші (1855–1888) Всеволод Михайлович Гаршин (Всеволод Михайлович Гаршин; 14 ақпан 1855 – 5 сәуір 1888) – орыс әңгімешісі.

Өмір

Гаршин – офицердің ұлы, оның әулеті XV ғасырда Иван Үлкеннің қызметіне өткен ханзадаға дейін жетеді. Ол орта мектепті бітіріп, кейін Санкт-Петербург тау-кен институтында оқыды. 1877 жылы орыс-түрік соғысы басталғанда өз еркімен әскерге шақырылды. Балқандағы әскери наурызға қарапайым жауынгер ретінде қатысып, жарақаттанды. Соғыс аяқталғаннан кейін офицер шеніне көтерілді. Бірақ көп ұзамай, әдебиетпен шұғылдану үшін қызметтен кетті. Ол бұрын газеттерде көптеген мақалалар жариялаған, көбінесе өнер көрмелеріне сын-шолулар жасаған. Оның әскердегі тәжірибесі оның алғашқы әңгімелеріне, соның ішінде ең алғашқысы – "Төрт күн" (орысша: "Четыре дня") шығармасына негіз болды, ол нақты оқиғаға құрылған. Бұл оқиға майданда төрт күнге өлі қалдырылған, жарақат алған сарбаздың ішкі монологы ретінде құрылған, ол өзі өлтірген түрік сарбазының денесімен бетпе-бет келеді. Гаршиннің барлық тірі жандарға деген қайырымдылығы осы алғашқы әңгімеде-ақ көрінеді. Әдебиетте ерте жетістікке қарамастан, ол психикалық аурудың ұстамаларына жиі тап болды. Гаршин өз-өзіне қол жұмсауға тырысып, пәтеріне апаратын тас баспалдақтан құлап түсті. Бірден қаза болмаса да, 1888 жылдың сәуір айында ауруханада алған жарақатынан 33 жасында қайтыс болды.