Кіріспе

Прокариоттар номенклатурасының халықаралық коды (ICNP) немесе прокариоттық код, бұрын бактериялар номенклатурасының халықаралық коды (ICNB) немесе бактериологиялық код (BC) аталған, бактериялар мен археялардың ғылыми атауларын реттейді. Ол бактериялардың таксономиялық топтарын олардың салыстырмалы дәрежесіне сәйкес атау беру қағидаларын анықтайды. Осылайша, ол биологияның номенклатуралық кодтарының бірі болып табылады. Алғашқыда Халықаралық ботаникалық номенклатура кодексі бактерияларды да қамтыды, бірақ 1975 жылғы Халықаралық ботаникалық конгресте оларға қатысты сілтемелер алынып тасталды. Бактериялар номенклатурасының алғашқы кодексі 1947 жылы өткен 4-ші Халықаралық микробиология конгресінде бекітілді, бірақ кейіннен күшін жойды. Кітап түрінде жарық көрген соңғы нұсқасы – 1990 жылғы қайта қарау, алайда бұл кітап қазіргі қағидаларды көрсетпейді. 2008 және 2022 жылғы қайта қараулар International Journal of Systematic and Evolutionary Microbiology (IJSEM) журналында жарияланды, бастапқы нүктесі 1980 жыл. Бактериялардың жаңа атаулары ICSP тарапынан Номенклатура қағидаларына сәйкестігі тексеріліп, IJSEM журналында жарияланады.

Цианобактериялар

1975 жылдан бастап көптеген бактериялар бактериологиялық кодекске бағынған. Дегенмен, цианобактериялар ботаникалық кодекске бағынып келді. 1999 жылдан бастап цианобактериялар ботаникалық және бактериологиялық кодекстердің екеуіне де бағынды. Бұл жағдай цианобактериялардың номенклатуралық мәселелеріне әкеп соқты. 2020 жылға дейін жағдайды шешу үшін үш ұсыныс жасалды: цианобактерияларды бактериологиялық кодекстен шығару. Бактериологиялық кодексті барлық цианобактерияларға қолдану. Ботаникалық кодекс бойынша жарамды жарияланымды бактериологиялық кодекс бойынша жарамды жарияланым деп есептеу. 2021 жылы ICSP үш ұсыныс бойынша ресми дауыс берді және үшінші нұсқа таңдалды.

Түрінің түрі

2001 жылдан бері жаңа бактериялық немесе археялық түр сипатталғанда типтік штаммды міндетті түрде белгілеу қажет. Типтік штамм – бұл аталған организмнің ғылыми атауы ресми түрде бекітілген тірі мәдениет. Жаңа түр атауының жарамды жариялануы үшін типтік штамм кем дегенде екі түрлі елдегі қоғамдық мәдениеттер жинағына сақталуы тиіс. 2001 жылға дейін түрді сипаттама, сақталған үлгі немесе иллюстрация арқылы да белгілеуге болады. Егер прокариоттық түрді зертханада өсіру мүмкін болмаса (сондықтан мәдениеттер жинағына сақтауға болмайды), оған уақытша «candidatus» атауы берілуі мүмкін, бірақ ол жарамды жарияланбаған деп есептеледі.

Нұсқалар

Бьюкенен, Р. Е. және Ральф Сент-Джон Брукс. (1947, маусым) (Редакторлар). Бактериологиялық номенклатураның ұсынылған кодексі. Бактериологиялық номенклатура жөніндегі халықаралық комитет микробиология жөніндегі үшінші халықаралық конгресс отырысында бекітілген ұсыныстар негізінде әзірленген. Жариялануға рұқсат етілген пленарлық сессияда, 61-бет. Айова штатының колледж баспасы, Эймс, Айова. АҚШ. Hathi Trust. (АҚШ) 1949 жылы қайта басылған, «Жалпы микробиология журналы» 3, 444–462. Халықаралық бактериологиялық номенклатура комитеті. (1958, маусым). Бактериялар мен вирустардың халықаралық номенклатура кодексі. Эймс, Айова штатының колледж баспасы. BHL. Лапедж, С. П., Снит, П. Х. А., Лессел, Э. Ф., Скерман, В. Б. Д., Селигер, Х. П. Р. & Кларк, У. А. (1975). Бактериялардың халықаралық номенклатура кодексі. 1975 жылғы түзету. Американдық микробиология қоғамы, Вашингтон, Д. К. Лапедж, С. П., Снейт, П. Х. А., Лессел, Э. Ф., Скерман, В. Б. Д., Селигер, Х. П. Р. & Кларк, У. А. (1992). Бактериялардың халықаралық номенклатура кодексі. Бактериологиялық кодекс. 1990 жылғы түзету. Американың микробиология қоғамы, Вашингтон, Д.С. Паркер, К. Т., Тиндалл, Б. Дж. & Garrity, G. M., редакторлар. (2019). Прокариоттар номенклатурасының халықаралық кодексі. Прокариоттық кодекс (2008 жылғы түзету). «Халықаралық жүйелі және эволюциялық микробиология журналы» 69(1A): S1–S111. doi: 10.1099/ijsem.0.000778.