Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Византия теологы (860–939)
Byzantine theologian (860–939)
Кесариялық Аретас (Ἀρέθας; шамамен 860 – шамамен 939) – 10 ғасырдың басында Каппадокиядағы Кесария Мазаканың (қазіргі Кайсери, Түркия) архиепискобы және грек православие шіркеуінің ең білімді теологтарының бірі саналады. Оның түсіндірмелері бар кодекстер көптеген ежелгі мәтіндерді, Платон және Марк Аврелийдің "Ой-толғаулары" сияқтыларын сақтап қалғандығы үшін мақталады.
Arethas of Caesarea (Ἀρέθας; c. 860 c. 939) was Archbishop of Caesarea Mazaca in Cappadocia (modern Kayseri, Turkey) early in the 10th century, and is considered one of the most scholarly theologians of the Greek Orthodox Church. The codices produced by him, containing his commentaries are credited with preserving many ancient texts, including those of Plato and Marcus Aurelius' "Meditations".
Өмір
Ол Патрада (қазіргі Грекия) дүниеге келген. Ол Фотидің шәкірті болған. Константинополь университетінде оқыған. 900 жылы Патрея диаконы болып, 903 жылы Константинопольдің Николасы оны Кесария архиепископы етіп тағайындады. Ол сарай саясатына терең араласты және император Лев VI бірінші үш әйелі қайтыс болғаннан кейін төртінші рет үйленуге тырысқанда туған жанжалдың басты тұлғасы болды. Аретас ғалым ретінде танымал болғанымен, 20-ғасырғы Византия ғалымы Ромилли Дженкинс оны жеке тұлға ретінде жоғары бағаламады. Оқиғаның мән-жайларын баяндағанда Дженкинс Аретасты "тар көзқарасты, жаман ниетті, жосықсыз амбициялы және мүлдем адал емес" деп сипаттады.
He was born at Patrae (modern day Greece). He was a disciple of Photius. He studied at the University of Constantinople. He became Deacon of Patrea around 900 and was made Archbishop of Caesarea by Nikolas of Constantinople in 903. He was deeply involved in court politics and was a principal actor in the controversy over the scandal created when Emperor Leo VI attempted to marry a fourth time after his first three wives had died and left him without an heir. Despite Arethas' fame as a scholar, 20th century Byzantine scholar Romilly Jenkins thought little of him as a person. When recounting the details of the scandal, Jenkins described Arethas as " narrow minded, bad hearted morbidly ambitious and absolutely unscrupulous "
Шығармалары
Ол Аян кітабына грек тіліндегі түсініктеме (scholia) құрастырған, ол үшін ол өзінің алдындағы Кесариялық Андрейдің осыған ұқсас еңбегін кеңінен пайдаланған. Альберт Эрхард оның басқа да жазбаларға түсініктемелер жазғанын айтады. Оның Аретас кодексі Никеялық емес грек христиан апологеттерінің мәтіндерінің маңызды көзі болып табылады. Бұл қолжазбаны 11-14 ғасырларда бірнеше итальян жазушылары көшіріп, кейін Парижге әкелді, шамасы Франсуа I тұсында сатып алынған. 1682 жылғы тізімде оған 2271 нөмір, ал қазіргі нөмірлеуде Parisinus graecus 451 нөмірі берілді. Ол алғаш рет 1532 жылы Веронада Псевдо-Өкумениан катенасына қосымша ретінде жарияланды. Флоренциядағы "Стромата" қолжазбасы да Аретадан шыққан деп есептеледі. Ол Платон мен Лукианды түсіндіруші ретінде де танымал; Платонның танымал қолжазбасы (Codex Oxoniensis Clarkianus 39), Патмос аралдан Лондонға әкелінген, Аретаның бұйрығымен көшірілген. Оған Евклид, ритор Элий Аристид және, мүмкін, Дио Хризостомның маңызды грек қолжазбалары да тиесілі. Карл Крумбахер оның ежелгі классикалық грек әдебиетіне және христиан теологиясының бастапқы көздеріне деген құштарлығын атап көрсетті. Аретаның еңбектерінде рим императоры Марк Аврелийдің "Өзімен сөйлесулер" (шамамен 175 ж. жазылған) туралы ең ерте мәліметтер кездеседі. Арета Византия императоры VI Лео Данаға жазған хаттарында және Лукиан мен Дио Хризостомға жазған түсініктемелерінде осы еңбекке жоғары баға бергенін мойындайды. Арета "Өзімен сөйлесулерді" қоғамдық талқыға қайта енгізгені үшін мақталады. 19 ғасырға дейін ғалымдар 540 жыл шамасында Аян кітабына қатысты еңбектерді жазған, Кесария архиепископы болған тағы бір Аретас болды деп сенді. Қазіргі ғалымдар мұның дұрыс емес екенін және тек бір Аретас болғанын айтады.
He was the compiler of a Greek commentary (scholia) on the Apocalypse, for which he made considerable use of the similar work of his predecessor, Andrew of Caesarea. Albert Ehrhard inclines to the opinion that he wrote other scriptural commentaries. His Arethas Codex is a significant source for the texts of almost all of the ante Nicene Greek Christian apologists. This manuscript was copied by several Italian scribes in the 11th to 14th centuries and eventually taken to Paris, probably acquired in the time of François I. It was assigned number 2271 in the inventory of 1682 and Parisinus graecus 451 in the current numbering. It was first printed in Verona in 1532 as an appendix to the Pseudo Oecumenian catena. The Stromata manuscript in Florence is also believed to derive from Arethas. He is also known as a commentator of Plato and Lucian; the famous manuscript of Plato (Codex Oxoniensis Clarkianus 39), taken from Patmos to London, was copied by order of Arethas. Other important Greek manuscripts, e. g. of Euclid, the rhetor Aelius Aristides, and perhaps of Dio Chrysostom, are owed to him. Karl Krumbacher emphasises his fondness for ancient classical Greek literature and the original sources of Christian theology. Arethas' works also contain the oldest known references to the Meditations (written c. 175 AD) by the Roman emperor Marcus Aurelius. Arethas admits to holding the work in high regard in letters to the Byzantine emperor Leo VI the Wise and in his comments to Lucian and Dio Chrysostom'. Arethas is credited with reintroducing the Meditations to public discourse. Up through the 19th century, scholars believed there to be an earlier Arethas, also an archbishop of Caesarea, who had authored the works on the Apocalypse, around the year 540. Modern scholars believe this to be incorrect, and there to have been only one Arethas.