Ньюфаундленд пониі: тарихы, сипаттамасы, тұқымдары. Канадтық шағын жылқы, соның ішінде сирек ақ түсті де бар. Шаруалар қолданған, бірақ жоғалуға жақын келген.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Жылқы тұқымы
Breed of horse
Ньюфаундленд понисі – Канаданың Ньюфаундленд аймағында шыққан пони тұқымы. Олар күшті денелі, бұлшық еттері дамыған, түрлі түстерде болады, оның ішінде сирек кездесетін ақ түсі де бар. Ньюфаундленд понисі төрт ғасыр бойы Ньюфаундлендке көшіп келген қоныс аударушылар әкелген ағылшын, ирланд және шотланд пони тұқымдарының қосылуынан пайда болды. Бастапқыда бос жүріп, қазіргі түрін жасау үшін шағылыстырылды. Олар 20-ғасырдың ортасына дейін қоныс аударушылар тарапынан жұмыс және көп мақсатты понилер ретінде пайдаланылды, бірақ содан кейін механикаландыру мен сою салдарынан құрылысқа жақын келді. 1980 жылы тұқымдық тізілім құрылғаннан кейін популяциясы біршама қалпына келді, бірақ әлі де аз санда қалып отыр. 1997 жылы Ньюфаундленд понисі Ньюфаундленд және Лабрадордың мұралық тұқымы деп жарияланды, бұл оған заңмен қорғау құқығын берді, бірақ тұқым әлі күнге дейін Канаданың федералдық «Жануарлар тұқымы» заңы бойынша мойындалмады. 2008 жылғы мәліметтер бойынша, 361 жалпы санының ішінде 248 асыл тұқымды пони тіркелген. 2013 жылы кеңінен тараған асыл тұқымды популяцияның саны 200-250 аралығында деп есептеледі.
The Newfoundland pony is a breed of pony originating in Newfoundland, Canada. They are sturdy and muscular ponies, found in many colors, including the relatively rare white coloration. The Newfoundland developed from a mix of English, Irish and Scottish pony breeds brought to Newfoundland by settlers over a period of four centuries. Initially free roaming, they crossbred to produce the modern type. They were used by settlers as draft and multi purpose ponies until the mid 20th century, when they were brought almost to the point of extinction by mechanization and slaughter. The population rebounded slightly after the formation of a breed registry in 1980, but still remains low. In 1997, the Newfoundland pony was declared a heritage breed of Newfoundland and Labrador, which afforded it protection under the law, but the breed has not yet been recognized under the Canadian federal Animal Pedigree Act. As of 2008, there were 248 registered ponies of breeding age, out of a total population of 361. In 2013, the widely dispersed breeding population is still estimated at between 200 and 250 animals.
Физикалық сипаттамалары
Ньюфаундленд понилері әдетте биік және салмақты болады. Олар көбінесе қара, құлын немесе қоңыр түсті болады. Роан, каштан, сұр және жусан түстері де кездеседі. Ақ түстің кейбір түрлері де кездеседі, бірақ пинто түстерін тіркеуге рұқсат жоқ. Ақ белгілер аз, ал маусымдық түс өзгерістері көбінесе күрт болады. Басы кішкентай, құлақтары қалың, ұштарында өткір болады. Денесі жалпы алғанда қалың және бұлшықетті, терең, тар кеуде, қысқа арқа, көлбеу крупы және төмен орналасқан құйрығы бар. Жүні мен жалы қалың, әсіресе қыс айларында. Бұл заңға сәйкес, Ньюфаундлендтен понилерді экспорттауға ниеттенгендер алдымен рұқсат алуға тиіс болды, бұл понилердің сою орындарына емес, жеке үйлерге жіберілетініне кепілдік берді. 1997 жылы Ньюфаундленд пони тұқымы қауымдастығы құрылды. Бұл ұйым Ньюфаундленд понисін Канаданың жануарлар тегі туралы заңы бойынша мойындауға тырысты, бұл оған қосымша қорғау мен тану мүмкіндігін берер еді. 2014 жылдың наурызында Ньюфаундленд пони қоғамы бұл тұқымның федералдық мойындауға ие болмауы керек деп мәлімдеді, себебі «федералдық заң шаруашылық мал мен асыл тұқымды жануарларға арналған», ал емес мұралық тұқымдарға. Қоғам мүшелері сондай-ақ федералдық заңнама аясында тұқымның қорғалуы қазіргі провинциялық ережелерге қарағанда нашарлауы мүмкін деп қорқады. Дегенмен, провинциялық үкімет федералдық мойындау процесін жалғастыру туралы соңғы шешімді қабылдайды. 2012 жылы жарияланған митохондриялық ДНК зерттеуі бойынша, Ньюфаундленд понисі мен канадалық жылқы зерттелген канадалық тұқымдардың ең жоғары генетикалық әртүрлілігіне ие болды, соның ішінде Сейбл аралы мен Лак-Ла-Круа понилері де бар. Микросателлиттік локустарды пайдалана отырып жасалған бағалаулар Ньюфаундлендтің жоғары аутосомдық әртүрлілігіне және көптеген гаплотиптерге ие екенін көрсетті, олардың кейбіреулері тау және шұңқырлық пони тұқымдарымен (Ньюфаундлендтің тарихи ата-бабалары ретінде құжатталған), скандинавиялық тұқымдар және Сент-Пьер мен Микелонның жабайы популяциясымен сәйкес келді. Гаплотиптердің үлестік жабысуы стандартты тұқым мен Клайдсдейлмен де байланысты, бұл кейбір кездегі гибридтендіру мүмкіндігін көрсетеді, бірақ бұрынғы микросателлиттік маркерлерді қолдана отырып жасалған зерттеулер осы қорытындыға келген жоқ. Микросателлиттік локустар Ньюфаундленд пен Сейбл аралы жылқысы арасындағы байланысты көрсеткенімен, зерттеу бұл жағдайды қолдайтын гаплотиптердің үлестік жабысуын таппады, мүмкін 1980 жылдардағы популяцияның тарылуы нәтижесінде мұндай гаплотиптер жоғалған болуы мүмкін. Ньюфаундленд пони қоғамына тіркелу үшін понилер Ньюфаундленд тегін растау үшін ДНК-тестілеуден өтуі керек. Бұл тұқымның әлемдік популяциясы 2000-нан аз, ал АҚШ-тағы жылдық тіркелу 200-ден аз. Rare Breeds Canada сонымен қатар бұл тұқымның жоғары қауіптің алдында екенін санайды, жыл сайынғы таза тұқымды аналық асыл тұқымды малдың 15-тен аз тіркелуі тіркелген. 2008 жылғы мәліметтер бойынша, 361 тіркелген понидің ішінде 248 асыл тұқымды пони болды. Ең ірі популяциялар Ньюфаундленд және Лабрадор провинцияларында, сондай-ақ Онтариода орналасқан, ал басқа жеті канадалық провинцияда және АҚШ-та кішкентай популяциялар бар. 2013 жылғы TLC бағалауынша, кең таралған асыл тұқымды популяция 200-250 пониден тұрады.
Newfoundland ponies are usually tall and weight They are often black, bay or brown in color. Roan, chestnut, gray and dun are also seen. White coloration is occasionally found in the breed, Pinto color patterns are not eligible for registration. White markings are minimal, and seasonal color changes are often drastic. The head is small, with thickly furred ears that are small and quite pointed at the tips. Overall, the body is stocky and muscular, with a deep, narrow chest, short back, sloping croup and low set tail. The coat and mane are thick, especially in winter. In part, this Act required anyone wishing to export ponies from Newfoundland to first acquire a permit; this ensured that ponies were going to private homes instead of slaughterhouses. Also in 1997, the Newfoundland Pony Breed Association was formed. This group sought to have the Newfoundland pony recognized under the Canadian Animal Pedigree Act, which may have given it additional protection and recognition. In March 2014, the Newfoundland Pony Society stated that they believed the breed should not have federal recognition, believing that the "federal act is meant for farm stock and breeding animals", not heritage breeds. Members of the society also fear that protection of the breed may be lessened under federal law when compared with current provincial regulations. However, the provincial government will make the final decision on whether to move forward with the process for federal recognition. In a study of mitochondrial DNA published in 2012, the Newfoundland pony and Canadian horse were found to be the most genetically diverse of the Canadian breeds studied, which also included the Sable Island horse and the Lac La Croix pony. When an estimation was made using microsatellite loci, the Newfoundland was found to have high autosomal diversity and a high number of haplotypes, some of which overlapped with the mountain and moorland pony breeds (historically documented as the ancestors of the Newfoundland), Nordic breeds and a feral population at Saint Pierre et Miquelon. Overlapping haplotypes also suggested a relationship with the Standardbred and Clydesdale, suggesting possible crossbreeding at some point, although previous studies using microsatellite markers had not come to this conclusion. Although the microsatellite loci showed a relationship between the Newfoundland and the Sable Island horse, the study did not find overlapping haplotypes that would support this, possibly due to the population bottleneck in the 1980s that may have resulted in such haplotypes being lost. In order to be registered with the Newfoundland Pony Society, ponies must undergo DNA testing to verify Newfoundland parentage. meaning that the breed has a global population of less than 2,000 and annual registrations in the US of less than 200. Rare Breeds Canada also considers the breed critically endangered, with fewer than 15 annual registrations of purebred female breeding stock. As of 2008, there were 248 registered ponies of breeding age, out of a total registered population of 361 ponies. The largest populations were in the provinces of Newfoundland and Labrador and Ontario, with smaller populations in seven other Canadian provinces and the United States. As of 2013, TLC estimates that the widely dispersed breeding population consists of between 200 and 250 ponies.