Кіріспе

Шотландияда туған американдық кәсіпкер (1795–1872)

Джеймс Гордон Беннетт аға (1 қыркүйек 1795 – 1 маусым 1872) – Ұлыбританияда туған американдық кәсіпкер, «Нью-Йорк Геральд» газетінің негізін қалаушы, редакторы және баспагері, сондай-ақ американдық газеттер тарихындағы маңызды тұлға.

Ерте өмір

Беннет Шотландияның Банффшир округіндегі Бакки қаласында жақсы жағдайдағы Рим-католик отбасында дүниеге келді. 15 жасында Беннет Абердинширдегі Блэрс қаласындағы Рим-католик семинариясына түсіп, онда төрт жыл оқыды. Семинарияны бітіргеннен кейін, ол көп оқып, Шотландияны аралап саяхаттады. 1819 жылы ол Солтүстік Америкаға теңіз саяхаты жасаған досымен бірге жолға шықты. Төрт аптадан соң олар Новая Шотландиядағы Галифаксқа жетті, онда Беннет қысқа мерзімге мектеп мұғалімі болып жұмыс істеді, оңтүстікке қарай Портленд, Мэн қаласына бару үшін жеткілікті ақша жинады. Ол сол жерде Аддисон ауылында қайтадан мектепте сабақ берді, ал 1820 жылдың жаңа жыл күніне дейін Бостон, Массачусетс қаласына көшті.

Нью-Йорк геральды

1835 жылдың мамыр айында Беннетт көп жылдық тыранайлықтан кейін «New York Herald» газетін шығара бастады. Басылғаннан бір жыл өткен соң, 1836 жылдың сәуір айында, газет оқырмандарды проститутка Хелен Жюеттің қорқынышты қылымы туралы бетке жариялап, дүрліктірді. Беннет эксклюзивті ақпарат алып, алғашқы газеттік сұхбатын жүргізді. Бизнес және таралым саясаты тұрғысынан «The Herald» жарнама берушілер үшін алдын ала төлем жүйесін енгізді, бұл кейіннен индустрия стандарты болды. Беннетт соңғы технологияларды жаңалықтарды жинау және жариялау үшін алғашқылардың бірі болды, сондай-ақ ағаштан ойылған суреттермен иллюстрацияларды қосты. 1839 жылы Беннетт АҚШ Президенті, сегізінші президент Мартин Ван Бюренмен (1782–1862 жылдары өмір сүрген, 1837–1841 жылдары қызмет еткен) алғашқы эксклюзивті сұхбат ала алды.

Бекітулер

"Геральд" саяси тұрғыдан ресми түрде тәуелсіз болғанымен, президенттікке Уильям Генри Харрисонды (1840), Джеймс К. Полкті (1844), Закари Тейлорды (1848), Франклин Пирсті (1852) және Джон С. Фремонтты (1856) қолдады. Автор Гарри Булард Беннеттің Пирстің Франциядағы АҚШ-тың толық өкілетті министрі (кейін елші деп аталды) лауазымына тағайындамағанына наразы болғанын болжайды. Осыдан кейін Беннет Пирсті газеттің алдыңғы және редакциялық беттерінде тұрақты түрде сынап, оны "Кедей Пирс" деп атады. Беннет Полк басшылығымен мемлекеттік хатшы болған Джеймс Бьюкененді (Пенсильвания) 1856 жылғы сайлауда қолдады, себебі құлдық және штаттардың құқықтары мәселелері бойынша аймақтар арасындағы шиеленіс күшейді және 1850 жылдардың басында 1850 жылғы келісімге байланысты қиын жағдайға жетті. Беннеттің басшылығымен "Нью-Йорк Геральд" құлдықты қолдайтын позицияны қабылдады, өйткені ол 1850 жылғы келісім "құлдық мәселесіне қатысты алаңдаушылықты азайтады, ал қоғамдық сана соншалықты шаршайды, одан әрі осы мәселені ойлауға құлшыныс танытпайды" деп мәлімдеді. Кейіннен ол 1860 жылғы президенттік сайлауда Кентукки штатынан шыққан Оңтүстік демократы және қолданыстағы вице-президент Джон С. Брекинриджті (1821–1875 жылдары өмір сүрген, 1857–1861 жылдары қызмет еткен) қолдады, ал Теннесси штатынан шыққан Джон Беллді (1796–1869) 1860 жылғы қарашадағы жалпы сайлауда төрт президенттік үміткердің арасында конституциялық одақтас ретінде жақтады. Азамат соғысының (1861–1865) кезеңінде ол 1864 жылғы сайлауда Демократиялық партиядан ұсынылған бұрынғы Одақ армиясының бас қолбасшысы Джордж Б. Макклелланды (1826–1885) жақтады, Оңтүстікпен келіссөздер арқылы бейбітшілік орнатуды ұсынып, соғыстағы 16-шы президент Авраам Линкольннің (1809–1865 жылдары өмір сүрген, 1861–1865 жылдары қызмет еткен) екінші мерзіміне қарсы күресті, бірақ газеттің өзі 1864 жылғы ерекше соғыс сайлауында ешқандай үміткерді қолдамады. Беннет әдетте республикашыл Линкольнға қарсы болғанымен, Одақтың мүддесін қолдады және 1865 жылғы 14 сәуірде Вашингтондағы Форд театрындағы қазасынан кейін республикашыл соғыс президентін шейіт етіп көрсетуге жетекшілік етті. Ол Линкольннің қысқа екінші мерзімінде бір ай вице-президент болған, соғыс демократы, бұрынғы АҚШ сенаторы және Теннессидің соғыс кезеңіндегі адал губернаторы болған 17-ші президент Эндрю Джонсонды (1808–1875 жылдары өмір сүрген, 1865–1869 жылдары қызмет еткен) және жеңілген Оңтүстікке қатысты оның орташа қайта құру саясатын жақтады, егер Линкольн тірі болғанда оның да осылай істеуі мүмкін еді деп есептелді.

Кейінгі мансап

Беннет 1866 жылы 25 жастағы ұлы Джеймс Гордон Беннетке (1841-1918) «Нью-Йорк Геральдты» басқаруды тапсырған кезде, газет Америкадағы ең көп таралған басылым болды. Бірақ көп ұзамай Хорас Грилидің «Нью-Йорк Трибьюнынан» және келесі онжылдықтарда Джозеф Пулиццердің «Нью-Йорк Уорлдынан», Уильям Рэндольф Херсттің «Нью-Йорк Журналынан» және Генри Джарвис Реймондтың «Нью-Йорк Таймс» газеттерінен күшейе түсетін бәсекелестікке тап болды. Дегенмен, кіші Беннеттің басшылығымен газет 19 ғасырдың соңындағы қатал бәсекелестік пен технологиялық өзгерістер салдарынан бірте-бірте құлдырады. Ол 1918 жылы қайтыс болғаннан кейін, он жыл өткен соң бұрынғы өрекелі қарсыласы «Нью-Йорк Трибьюнмен» біріктіріліп, 1924 жылға дейін «Нью-Йорк Геральд Трибьюн» атымен танылды. Газет соңғы жарты ғасыр бойы үлкен жетістіктерге жетіп, жақсы беделге ие болды, содан соң 1966-1967 жылдары жабылды.

Жеке өмір

1840 жылдың 6 маусымында Нью-Йоркте Генриетта Агнес Кренге үйленді. Олардың үш баласы болды, оның ішінде:

Джеймс Гордон Беннетт кіші (1841–1918)
Жанет Гордон Беннетт (1936 жылы қайтыс болды), ол Исаак Белл кішіге (1846–1889) үйленді.

Өлім

Ол 1872 жылдың 1 маусымында Нью-Йорк қаласындағы Манхэттенде қайтыс болды. Бұл оның қарсыласы / бәсекелесі Хорас Грилидің 1872 жылғы сәтсіз президенттік сайлау науқанынан кейін 1872 жылдың қарашасында аурудан қайтыс болуынан бес ай бұрын болды. Ол Нью-Йорк қаласындағы Бруклиндегі Грин Вуд зиратына жерленді.