Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Данеланың бес негізгі қаласы
Five main towns of the Danelaw
Бес қалашық немесе Данеланың бес қалашығы – Дания Мерсиясының (қазіргі Шығыс Мидлендс) бес маңызды қаласы. Олар – Дерби, Лестер, Линкольн, Ноттингем және Стэмфорд. Бұл қалалардың алғашқы төртеуі кейін округ орталықтарына айналды.
The Five Boroughs or The Five Boroughs of the Danelaw were the five main towns of Danish Mercia (what is now the East Midlands). These were Derby, Leicester, Lincoln, Nottingham and Stamford. The first four later became county towns.
Құрылғы және ереже
Англияға викингтердің шабуылдары 8 ғасырдың соңында басталды және көбінесе "шабуылдап, қашу" сипатында болды. Алайда, 865 жылы түрлі викинг әскерлері бірігіп, Шығыс Англияға шабуыл үшін емес, Англияның төрт англосаксон мемлекетін жаулап алу үшін келді. Бұл күш "Ұлы Бутпарастар әскері" деп аталды. 871 жылы викингтердің жорығы Скандинавиядан Ұлы Жазғы әскердің келуімен нығайтылды. 874 жылы Рептонда (қазіргі Дербишир) қыстағаннан кейін, Ұлы Бутпарастар әскері Мерсия королі Бургредті елден қуды және Мерсияны жаулап алды; викингтер қуылған Мерсия патшасының орнына Мерсия королі Сеолвульф II-ні тағайындады. Ұлы Альфредтің өмірбаяншысы Ассердің айтуынша, викингтер екі топқа бөлінді. Халфдан бір топты Солтүстік Нортумбрияға жетектеді. Викингтер 877 жылы Мерсияны бөлу үшін қайтып келді: мемлекеттің батысы Сеолвульф II-ге берілді, ал шығысында Бес Боро аймағы бес даниялық әскердің бекінілген қалалары ретінде пайда болды, олар осы аймақты қоныстандырып, Данелауды құрды – олардың туған заңдары мен әдет-ғұрыптары үстемдік құрған аймақ. Бес Бороның әрқайсысы даниялық жарлдік ретінде басқарылды, саяси биліктің орталығы болған бекінілген қаланың төңірегіндегі жерлерді бақылады. Билеушілер, әлдебір, бастапқыда Йорвик (немесе Йорк) викингтік Корольдігіндегі үстемдіктеріне бағынышты болды және өз әскерлерін кейде тәуелсіз, бірақ көбінесе көрші мемлекеттердің билеушілерімен одақтасып басқарды. Бес Бородан басқа, оңтүстікте Нортгемптон және Бедфорд сияқты бірнеше ірі даниялық елді мекендер де болды, олар да осылай өмір сүрді.
Viking raids on England began in the late 8th century, and were largely of the "hit and run" variety. However, in 865 various Viking armies combined and landed in East Anglia, not to raid but to conquer the four Anglo Saxon kingdoms of England. The annals described the combined force as the "Great Heathen Army". In 871, the Vikings' campaign was reinforced when the Great Summer Army arrived from Scandinavia. In 874, following their winter stay in Repton (in present day Derbyshire), the Great Heathen Army drove King Burgred of Mercia into exile and conquered Mercia; the Vikings replaced the exiled Mercian king with King Ceolwulf II of Mercia. According to Alfred the Great's biographer, Asser, the Vikings then split into two bands. Halfdan led one band north to Northumbria. The Vikings returned in 877 to partition Mercia: the west of the kingdom went to Ceolwulf II, whilst in the east the Five Boroughs began as the fortified burhs of five Danish armies who settled the area and established the Danelaw, the area where their native law and customs prevailed. Each of the Five Boroughs was ruled as a Danish jarldom, controlling lands around a fortified burh, which served as the centre of political power. The rulers were probably initially subject to their overlords in the Viking Kingdom of Jorvik (or York) and operated their armies sometimes independently but often in alliance with the rulers of their neighbours. In addition to the Five Boroughs there were also a number of very large Danish settlements to the south, including Northampton and Bedford, which existed in a similar fashion.
Дерби
Ежелгі скандинав тілінде: Djúra bý. Бұл аймақ 877 жылдан бастап даниялықтармен қоныстанды, бірақ 913 жылға дейін ағылшын қауіп-қатері тумады. Осы жылы Мерсияның Этельфлейд ханымы Дания аумағына терең шабуыл жасап, жақын орналасқан Тамворт қаласында бурх (бекініс) салған. 917 жылы Этельфлейд алғашқы шабуылдық жорығын бастап, Дербидегі бекіністі нысана ретінде таңдады. Сол кездегі жергілікті билеуші, шамасы, Нортгемптон және Лестерден келген әскерлермен бірігіп, Мерсияға шабуыл жасау үшін бірнеше шабуылға қатысқан болуы мүмкін. Бұл төртбұрышты бекініс шамамен 500 терілікке баламалы болды. Викингтер 874 жылы жақын маңдағы Рептонда орналасқан, бірақ бір жылдан кейін онда болғанда ауруға шалдығып, көптеген шығынға ұшырағандықтан (осының салдарынан 245 денесі бар қабір табылды) оны тастап кеткен. (шамамен 1900 тері).
Old Norse: Djúra bý. Although the area was settled by Danes from 877, it was not under English threat until 913 when Lady Aethelflaed of Mercia campaigned deep into Danish territory and established a burh at nearby Tamworth. In 917 Aethelflaed launched her first offensive foray and selected the fortress at Derby as her target. At that time the local ruler had probably joined with the armies from Northampton and Leicester in a number of raids to attack Mercia. This rectangular fort would have given the burh the equivalent of 500 hides. The Vikings had camped at nearby Repton in 874, and had abandoned it a year later after suffering significantly from disease during their stay (leading to the discovery of a grave containing 245 bodies). (c. 1900 hides).
Линкольн
Линкольндегі бур Уэссекс пен Йорк арасындағы жолды қорғады және оқшауланған орналасуының арқасында англо-дандықтардың көптеген шайқасынан сақталды. Линкольн даниялықтары бұрынғы Линдсей англосаксон корольдігінің жерін мекендеді, онда викингтер 873 жылдан 874 жылға дейін Линдсейдегі Торксей бекінісінде қыстаған. Линкольн шамамен 918 жылы (1300 шаңырау) бағындырылды.
The burh at Lincoln guarded the route between Wessex and York, and was protected from much of the Anglo Danish fighting due to its isolated location. The Lincoln Danes settled the area formerly occupied by the Anglo Saxon Kingdom of Lindsey, where the Vikings had previously overwintered in the nearby fortress of Torksey in Lindsey from 873 to 874. Lincoln probably surrendered in 918 (c.1300 hides).
Ноттингем
Ивар Сөйкесіз бен Хафдан Рагнарсонның басқаруымен викинг әскері 868 жылы Нотингемді басып алды, содан кейін онда қыстау орнатысты. Бургред және оның Батыс Саксон одақтастары қамал салды, бірақ бейбіт келісімге келді және 869 жылы аз ғана шайқастан кейін викингтерге шегінуге рұхсат берді. Даниялықтардың қайта басып алуы мен қоныстануы 877 жылы басталды және 918 жылдың жазында Уэссекс королі Эдуард шабуыл жасағанға дейін жалғасты. Эдуард 920 жылы аймақты даниялықтардың шабуылынан қорғау үшін Трент өзенінің қарсы бетінде екінші бурх салды. Саксон Нотингхэмы шамамен 39 акр жерді қамтығандығы белгілі, бұл бурхтың шамамен 1300 теріге дейін жететінін көрсетеді.
The Viking army under Ivar the Boneless and Halfdan Ragnarsson first occupied Nottingham in 868 and subsequently set up winter quarters there. Burgred and his West Saxon allies laid siege, but made peace and allowed the Vikings to retreat after little serious fighting in 869. Danish reoccupation and settlement began in 877, and lasted until the assault by King Edward of Wessex in the summer of 918. Edward constructed a second burh on the opposite side of the Trent in 920 to further fortify the area from Danish attack. Saxon Nottingham was known to have covered about 39 acres, which may have put the burh at c. 1300 hides.
Стамфорд
Батыс Саксонияның алдорманы Этельнот 894 жылдың жазында Стамфорд маңындағы аймаққа шапты, бірақ қала қоршауға алынбады және Дания үкімділігі өзгеріссіз қалды. 918 жылдың мамыр айының соңында король Эдуард Стамфордқа шабуыл жасағанда бұл аяқталды, және бурх Уэссекс әскеріне көп ұзамай бағынды. Сол жылы Эдуард Велланд өзенінің оңтүстік жағында екінші бурх салды. Рофф бойынша, солтүстік бурдың қоршауы шамамен 3100 футқа (шамамен 750 теріге) жеткен, ал Эдуардтық бурдың қоршауы шамамен 2700 футқа (шамамен 650 теріге) жеткен болуы мүмкін.
The West Saxon Ealdorman Aethelnoth invaded the area around Stamford in the summer of 894, but the town was not besieged and Danish rule remained unaffected. The end came when King Edward assaulted Stamford in late May 918 and the burh soon fell to the army of Wessex. Later that year Edward built a second burh on the south side of the River Welland. From Roffe, the ramparts of the northern burh might have been of approx 3100 ft (c. 750 hides), and the Edwardian burh of around 2700 ft (c. 650 hides).
Оңтүстікке қарай Данияның бұрлары
Келесі бурлар Бес округтің құрамына кірмеген, бірақ үлкен әскерлері бар және олармен ұқсас басқарылған даниялықтардың қоныс тастаған қалалары еді. Бұл даниялықтар көбінесе Бес округтің және Шығыс Англияның даниялық королімен одақтасып әрекет етті.
The following burhs were not part of the Five Boroughs, but were Danish settled towns with large armies and ruled in a similar manner. These Danes often acted in alliance with those of the Five Boroughs and the Danish King of East Anglia.
Нортгемптон
913 жылы одақтастарымен бірге жаңадан бағынышты Мерсия аймақтарына шабуыл жасағандары туралы алғашқы жазбалар бар, Нортгемптондық даниялықтар бастапқыда үлкен табысқа жетті. Бірақ кері қайтқанда Лутон маңында жергілікті Мерсия күштерінен жеңіліп, көптеген аттары мен қару-жарағын жоғалтты. 914 жылдың желтоқсанында Бедфордта Эдуардқа бағыну арқылы олардың күші одан әрі әлсіреді. Дерби мен Шығыс Англияны жоғалтып, король Эдуардтың ілгерілеуімен, олардың басшысы Ярл Тюрферт және Нортгемптон мен Кембридж халқы 917 жылы Батыс Саксондарға бағынды. Тюрферт тәуелді билеуші ретінде қалды және 930 мен 934 жылдар аралығында король Этельстанның төрт жарғысын куәландырды. Нортгемптон 930 жылдары Этельстан Жарты Корольдің басшылығымен кеңейтілген Шығыс Англия графтығына қосылды. 941 жылы, сол кезде Мерсияның билігінде болған Нортгемптонды Йорк корольі Олаф сәтсіз қоршауға алды. Нортгемптонның "армиясы" 984 жылға дейін сақталды, ол жерді сатуға куә болды (шамамен 700 гидеге тең), осылайша ол Данияның кішігірім бурларының біріне айналды.
First recorded invading newly ceded Mercian territories with their allies in 913, the Northampton Danes were initially very successful. However, on their return they were defeated by local Mercian forces near Luton, losing many horses and weapons. In December 914, their strength was further depleted when a number of Northampton Danes submitted to Edward at Bedford. With the loss of Derby and East Anglia and the advance of King Edward, their ruler, Jarl Thurferth, and the men of Northampton and Cambridge submitted to the West Saxons in 917. Thurferth remained the client ruler, and attested four charters of King Æthelstan dated between 930 and 934. Northampton was later incorporated in the enlarged Earldom of East Anglia under Æthelstan Half King in the 930s. In 941, then in the hands of the Mercians, Northampton faced an unsuccessful siege by King Olaf of York. The 'army' of Northampton was still in existence in 984 when they were recorded witnessing the sale of land. (equivalent to c. 700 hides), making it one of the smaller Danish burhs.
Бедфорд
Даниялық бурх алғаш рет 914 жылы Батыс Саксония әскерінің шабуылынан қауіп көрді. Сол жылдың қараша айында Бедфордты Эдуард екі жақтан қоршап алды, ал билеуші Ярл Тюркетель өзінің барлық қолдарымен бірге бағынды. Эдуард 915 жылы қарашада Даниялықтар бақылауындағы бекініске қайта оралды, бұл жолы оны тікелей басқаруға кірісіп, Оз өзенінің оңтүстік жағалауында екінші бурх салды. Тюркетель содан кейін Эдуардтың қарауында болды, ол 916 жылдың жазында Даниялық билеушіге өзінің қолдарымен бірге Францияға кетуге рұқсат берді. 917 жылдың шілдесінде Даниялық Шығыс Англия армиясы Темпсфордқа жетіп, Бедфордты қайтару үшін шабуыл жасады. Дания армиясы жеңіліп, шашырап кетті. Кейіннен ол 10-ғасырдың басында кеңейтілген Шығыс Англия графына қосылды.
The Danish burh was first under threat from the advance of the West Saxon army in 914. In November that year Bedford was surrounded in a pincer movement by Edward, and the ruling Jarl Thurketel submitted with all of his followers. Edward returned in November 915 to the Danish held fortress, this time taking direct control of it and building a second burh on the south bank of the River Ouse. Thurketel then became Edward's client, until he permitted the Danish ruler to leave with his followers for France in the summer of 916. In July 917 the Danish East Anglian army advanced to Tempsford and launched an attack to recover Bedford. The Danish army was defeated and put to flight. It was later incorporated into the enlarged Earldom of East Anglia in the early 10th century.
Хантингдон
Хантингдондық даниялықтар 917 жылдың шілдесінде Темпсфордқа жетіп, жаңа бекініс салғанда Шығыс Англия даниялықтарымен одақтас болды. Осыдан бірлескен әскер жақында түскен Бедфорд бекінісін қайтаруға тырысты, бірақ ағылшын гарнизоны оларды ауыр жеңіліске ұшыратып, шашыратты. Көп ұзамай Бедфорд бекінісін Эдуардтың Батыс Саксон әскері басып алды.
The Danes of Huntingdon were allies with the East Anglian Danes when they advanced to Tempsford and built a new fortress in July 917. From here, the joint army attempted to recover the recently fallen burh at Bedford, but were severely defeated and put to flight by the English garrison. The burh was occupied by the Edward's West Saxon army shortly afterwards.
Кембридж
Кембриджді 875 жылы Гутрум, Оскетел және Анвенд патшалар бастаған даниялықтар алғаш басып алды, олардың әскерлері қыста онда жайғасты. 911 жылы Эдуард алғаш рет қауіп төндірді, ол Гертфордта қарсы бурх салды. Хантингдон құлағаннан кейін, Кембридж Даниялық Шығыс Англияның сүйене алатын соңғы тәуелсіз бекінісі болды. Көп жылдар бойы Бес Борд елдің бөлек және анықталған аймағы болып қалып келді, онда билеушілер оның басшыларынан қолдау іздеді, соның ішінде 1013 жылы Лондонға шабуыл жасауға дейін Бес Бордтың бағынуын алған Свейн Форкбирд. 1015 жылы "Жеті округ" туралы ерекше айтылым бар, онда Торкси мен Йорк та болуы мүмкін. 1035 жылға қарай графтық Мерсия графы Леофриктің графтығына қосылды және ол болашақта ресми әкімшілік бірлік ретінде қалыптасты.
Cambridge was first occupied by the Danes under kings Guthrum, Osketel and Anwend in 875, whose armies took up quarters there over the winter. In 911 it was first threatened by Edward, who built an opposing burh at Hertford. With the fall of Huntingdon, it left Cambridge the last independent host on which Danish East Anglia could rely, For many years afterwards the Five Boroughs were a separate and well defined area of the country where rulers sought support from its leaders, including Swein Forkbeard who gained the submission of the Five Boroughs in 1013, before going on to attack London. In 1015 there is a unique reference to the 'Seven Boroughs', which might have been included Torksey and York. By 1035 the Earldom had been subsumed into that of Leofric, Earl of Mercia, and it was to form a formal administrative unit long into the future.