Кіріспе

Корнуолл, Англиядағы бұрынғы қалайы кеніші.

Geevor Tin Mine (Geevor Tin Mine) ("ешкілер кеніші" деген мағынаны білдіреді), бұрын Солтүстік Левант кеніші – Англияның Корнуолл аймағының батысында, Пенден және Тревеллард ауылдары арасында орналасқан қалайы кеніші. Ол 1911-1990 жылдар аралығында жұмыс істеді және осы кезеңде шамамен 50,000 тонна қара қалайы өндірді. Қазір ол жұмыс істеп тұрған қалайы кенішінің тарихын сақтайтын мұражай және мәдени орталыққа айналдырылған. Мұражай ERIH – Еуропалық өнеркәсіптік мұра жолының тірек нүктесі болып табылады. 2006 жылдан бері кеніш ЮНЕСКО-ның Корнуолл және Батыс Девон кендік ландшафтының Дүниежүзілік мұра тізіміне енген.

Тарих

Гевор ауданында қалайы мен мыс 18 ғасырдың соңынан бері өндіріліп келеді. Алғашқыда бұл «Экіздердің жері» деп аталатын шағын кәсіпорын болды, яғни ешкілердің жайылымы болған жер. 1880 жылдары шахтада 176 жұмысшы жұмыс істеді, бірақ Солтүстік Леванттың жабылуынан кейінгі он жылда шахтада бірнеше шахтерлердің үзірлі жұмыстары болды. Олар аймақты жалға алып, жан-жақты іздестіру жүргізді, нәтижесінде 1901 жылы «Левант Солтүстік (Уил Дживор)» компаниясын құруға бекінді. Уэзерд шахтасы (шахтаның негізін қалаушылардың бірі Оливер Уэзердтің құрметіне аталған) 1909 жылы салына бастады және оның айналасында алғашқы даму орын алды. 1919 жылға қарай жұмыстар батысқа, жағалауға қарай жылжыды және «Жеңіс» шахтасы (Бірінші дүниежүзілік соғыстың аяқталуын мерекелеу үшін аталған) солтүстік-батысқа қарай 540 метр тереңдікке қазылды. Шахта 1921 жылы және 1930 жылғы қалайы дағдарысы кезінде 12 айға жұмысын тоқтатты, бұл көптеген Корнуолл шахталарын түгелдей жапты. 1944 жылы Уэзерд шахтасы арқылы жұмыс тоқтатылды, бірақ «Жеңіс» шахтасы пайдалануда болды. Екінші дүниежүзілік соғыс аяқталғаннан бастап 1960 жылдардың басына дейін Geevor және South Crofty капитал тартуға және білікті шахтерлерді жұмысқа алуға қиындықтар тапты. Осы кезеңде екі шахтада да поляк және итальян шахтерлері жұмыс істеді, ал шахтада шамамен 270 адам жұмыс істеді. 1960 жылдары кең ауқымды жер астындағы барлау жұмыстары жүргізілді, соның ішінде 1930 жылы жабылған Левант шахтасының теңіз астындағы жұмыстарына кеңейтілді. Бұл жұмыс теңіз түбіндегі тесіктің болуымен қиындыққа тап болды, оны жұмыстарды суға батыру алдында бітеу қажет болды. 1970 жылдарға қарай Geevor қонысы шамамен үш шаршы мильді алып, Boscaswell Downs шахтасы, Pendeen Consols және Levant шахтасын қамтыды. 1991 жылдың мамыр айында сорғылар өшіріліп, шахталардың суға толуына жол берілді.

Геология

Кен орнының кен денелері карбон дәуірінің ірі ұсақ түйірлі биотит гранитінің сыртқы аймағында орналасқан, бұл гранит девон дәуірінің "киллаларына" енген, кен орнының солтүстік-батысындағы жартастардың маңында көрінетін метаморфоздық шөгінді және вулканизмдік жыныстардың қатары. Граниттің орналасуы байланыс аймағына қарай күшейген сайын, киллалар кордиеритпен, содан кейін микаға толы филлиттермен, ал байланыс зонасында жолақты рогфелдер мен турмалин шистасымен алмасады. Қалай касситерит түрінде (шамамен 65-70% қалай) кварц, турмалин, металл сульфидтері және флюоритпен байланысты тамырларда кездеседі. Тамырлар басым түрінде солтүстік-батыс – оңтүстік-шығыс бағытында орналасқан, ал касситериттің мөлшері тамыр материалдарының шамамен 1% құрайды.

Туристік нысан

Жергілікті қоғамдық бастамалар мен жергілікті билік органдарының, әсіресе Корнуолл графтық кеңесі мен Пендин қауымдық мұражайының арқасында, бұл нысан халыққа қолжетімді болып қалып келді. Geevor қалайы кеніші қазірде мұражай және мұражай орталығы болып табылады, оның ауданы Ұлыбританиядағы сақталған ең ірі қалайы кен орыны болып есептеледі.

+Қалайы өндірісі (1892-1988 жж.)
Жылдар Қара (Тонна) Құны (£)
1892 17.50 944.00
1893 40.30 1,949.00
1894-1904 ешқандай мәлімет жоқ
1906 14.70 1,203.00
1907-1913 ешқандай мәлімет жоқ
1914 380.60 32,793.00
1915 376.00 34,431.00
1915 348.10 30,589.00
1915 353.00 30,100.00
1916 332.95 36,752.00
1916 444.00 43,350.00
1917 298.60 43,849.00
1917 416.00 56,860.00
1918 374.20 77,985.00
1918 439.00 76,514.00
1919 432.00 62,012.00
1919 432.00 69,064.00
1920 331.00
1921 84.00
1922 191.00 19,436.00
1923 381.00 52,001.00
1924 530.00 74,502.00
1925 438.00 71,257.00
1926 495.00 85,409.00
1927 609.00 96,677.00
1928 740.00 98,375.00
1929 811.00
1930 376.00
1931 91.00 5,486.00
1932 52,526.00
1933 98,387.00
1934 783.00 106,635.00
1935 877.00 111,853.00
1936 921.00 125,828.00
1937
1938 ешқандай мәлімет жоқ
1940 ешқандай мәлімет жоқ
1941 702.00
1942 832.00
1943 ешқандай мәлімет жоқ
1944 577.00
1945 ешқандай мәлімет жоқ
1948 ешқандай мәлімет жоқ
1950 ешқандай мәлімет жоқ
1961
1971 ешқандай мәлімет жоқ
1972 945.00
1973 1,110.00
1974 998.00
1975 794.00
1976 948.00
1977 673.40
1978 671.00
1979 1,090.00
1980 1,142.00
1981 1,344.00
1982 1,342.00
1983 918.00
1984 1,015.00
1985 990.50
1988 680.00

+Жұмыспен қамту (1905-1988 жж.)
Жылдар Барлығы Жер үстінде Жер астында
1905 1284
1906
1913
1918 303 98 205
1919 364 145 219
1919 228 44 242
1923 269 107 162
1924 365 121 244
1925 400 129 271
1926 295 109 186
1927 271 110 161
1928 312 125 187
1929 344 143 201
1930 229 103 126
1931 352 69
1932 144 72 72
1933 235 106 129
1934 304 136 168
1935 315 140 175
1936 319 140 179
1937 329 147 182
1938 383 168 215
1940 379 174 205
1941 356 174 182
1942 375 176 199
1943 436 174 262
1944 406 178 228
1945 335 142 193
1948 293 135 158
1950 283 134 149
1976 315
1977 325
1978 338
1979 368
1980 376
1981 356
1982 341
1983 354
1984 364
1985 373
1988 120