Кіріспе

Америка Құрама Штаттарының негізін қалаушы әкесі (1721–1775), кейін Вирджинияның губернаторы.

Пейтон Рэндольф (10 қыркүйек 1721 – 22 қазан 1775) – американдық саясаткер және плантатор, Америка Құрама Штаттарының негізін қалаушылардың бірі. Вирджинияның ең бай және ең ықпалды отбасында дүниеге келген Рэндольф Вирджинияның Буржуалар палатасының спикері, Вирджинияның алғашқы екі конвенциясының төрағасы және Бірінші Континенттік Конгрестің төрағасы болды. Ол сондай-ақ Екінші Континенттік Конгрестің төрағасы қызметін қысқа мерзімге атқарды. 1774 жылы Рэндольф Британ Парламентінің «Төзбес заңдарына» жауап ретінде Бірінші Континенттік Конгресс қабылдаған сауда бойкотына қол қойды. Рэндольф Томас Джефферсонның алыс туысы және Америка Құрама Штаттарының төртінші Бас судьясы Джон Маршаллмен, сондай-ақ Америка Азамат соғысындағы Конфедерация армиясының қолбасшысы Роберт Лимен туысқан болды.

Ерте өмір

Рэндольф Виргиния штатының Уильямсбург қаласындағы отбасының Тейзвелл залында дүниеге келді. Оның әкесі сэр Джон Рэндольф, ал бауыры Джон Рэндольф болды. Пейтон Рэндольф әкесі қайтыс болғанда он бес жаста еді. Ол Уильям және Мэри колледжінде білім алды, содан кейін Лондондағы Иннс-оф-Корттың Орталық ғибадатханасында заңды оқып, 1743 жылы адвокат атанды. Колонияның астанасы Уильямсбургте өмір бойы тұрған Рэндольф, әкесі, атасы және бабасының соңынан ерді, олардың барлығы да Виргиния Бургесс палатасының спикері болған.

Саяси мансап

1748 жылы Рэндольф Вирджиния колониясының бас прокуроры болып тағайындалды және сол жылы Вирджинияның Бурджестер палатасына сайланды, онда ол өмірінің соңына дейін қызмет етті. Рэндольфтің бас прокурор және палата мүшесі ретіндегі қос қызметі 1751 жылы ерекше мүдделер қақтығысына әкелді. Губернатор Роберт Динвидди жер патенттерін куәландыру үшін алым енгізді, оған Бурджестер палатасы күшті қарсылық білдірді. Палата Рэндольфті Лондондағы Корольдік билік алдында өз мүдделерін қорғау үшін таңдады. Бірақ бас прокурор ретінде ол губернатордың әрекеттерін қорғауға жауапты болды. Рэндольф Лондонға кетті, губернатор Динвидди қарсылық білдірді, ол қысқа уақытқа бас прокурор лауазымына Джордж Уайтты тағайындады. Рэндольф Вайттың және Лондондағы шенеуніктердің өтінішімен оралғаннан кейін қызметін қайта бастады, олар губернаторға жаңа алымды жоюды ұсынды. 1765 жылы Рэндольф колонияның мөртаңба заңына жауап ретінде жаңадан келген палата мүшесі Патрик Генримен келіспеушілікке ұшырады. Палата Рэндольфті заңға наразылық білдіру жобасын дайындауға тағайындады, бірақ оның консервативті жоспары Генридің жеті Вирджиния мөртаңбалық резолюциясының бесеуі қабылданғанда жеңіліске ұшырады. Генридің ұсыныстары палатаның көп бөлігі қатыспаған отырыста, ал спикердің болмауында төрағалық еткен Рэндольф кезінде мақұлданды. Рэндольф 1766 жылы корольдің адвокаты (бас прокурор) лауазымынан кетті, өйткені оның туысы, ықпалды спикер Джон Робинсон қайтыс болғаннан кейін, палата мүшелері оны спикер етіп сайлады. Бас сот ретінде отыра отырып, олар Рэндольфті бұрынғы спикердің мүлкін басқаруға (Уайт және Эдмунд Пендлтонмен бірге) тағайындады, бұл үлкен қаржылық дауға себеп болды. Ұлыбритания мен колониялар арасындағы шиеленіс күшейгенде, Рэндольф тәуелсіздікке бейімделді. 1769 жылы Бурджестер палатасы губернатор Норборн Беркли, 4-ші Барон Ботетурт тарапынан Тауншенд актілеріне қарсы әрекеттеріне жауап ретінде таратылды. 1773 жылы Рэндольф Вирджиния ақпарат алмасу комитетінің төрағасы болды. Келесі губернатор Джон Мюррей, 4-ші граф Данмор, 1774 жылы Бостон портына қатысты актіге наразылық білдірген Бостон, Массачусетспен ынтымақтастық танытқанда Бурджестер палатасын таратып жіберді. Рэндольф Вирджинияның бұрынғы палата мүшелерінің бес конвенциясының бірінші кездесуіне төрағалық етті, негізінен Уильямсбургтегі тавернада, британ үкіметінің қолайсыз салық шараларына жауап беру жолдарын іздеді. 1775 жылдың 21 наурызында ол Ричмондта өткен Вирджинияның екінші конвенциясының президенті болды, онда тәуелсіздік мәселесі талқыланды (осы кезде Патрик Генридің "Маған бостандық беріңдер немесе өлім!" деген танымал сөзі айтылды). Сәуір айында Рэндольф Лорд Данмормен Уильямсбург арсеналынан оқ-дәрілерді алып қою туралы келіссөздер жүргізді, бұл губернатордың күштері мен Генри басқаратын Вирджиния жасақтары арасындағы қақтығысқа әкелді. Бурджестер палатасы 1775 жылдың маусым айында лорд Данмор шақырған соңғы отырыста британ премьер-министрі лорд Норттың келісім туралы резолюциясын қарастырды. Континенттік конгреске делегат ретінде келген Рэндольф Уильямсбургке оралып, спикер лауазымын иеленді. Рэндольф резолюция Конгреске жіберілмегенін (оның орнына оны бөліп-жару мақсатымен және Континенттік конгресті айналып өту үшін әр колонияға жеке жібергенін) мәлімдеді. Бурджестер палатасы бұл ұсынысты қабылдамады, кейіннен Континенттік конгресс та оны қабылдамады. Осылайша Рэндольф Бурджестер палатасының соңғы спикері болды (олардың функцияларын 1776 жылы Вирджиния конвенциялары және Делегаттар палатасы алмастырды). Рэндольф 1775 жылдың шілдесінде үшінші Вирджиния конвенциясының президенті де болды, ол заң шығарушы орган ретінде лорд Данмор астананы тастап, британдық соғыс кемесіне тығылғандықтан, колонияның атқарушы органы ретінде әрекет ету үшін қауіпсіздік комитетін сайлады. Кейінгі конвенцияларда Пендлтон Рэндольфты президенттік лауазымнан ауыстырды.

Континенттік конгресс

Вирджиния 1774 және 1775 жылдары Филадельфиядағы Континенттік конгресске Рэндолфты өзінің делегаттарының бірі ретінде таңдады. Конгресске қатысқан өзге делегаттар оны Бірінші Континенттік конгрестің (Георг III патшасының мәжбүрлеу актілерін жоюды және Континенттік қауымдастықты қабылдауды талап еткен) және Екінші Континенттік конгрестің (жақындасудың соңғы әрекеті ретінде Зәйтүн бұтағы петициясын ұсынған) президенті (төрағасы) етіп сайлады. Алайда, Рэндольф әр мәрте сайланғанда ауырып қалды. Оңтүстік Каролинадан Генри Миддлтон 1774 жылғы 22 қазанда, Континенттік қауымдастықтың қабылдануына және қол қойылуына төрағалық еткеннен кейін екі күн өткен соң, президенттік міндетін атқарды және 1775 жылғы 10 мамырда Рэндольф қайтып келгенге дейін осы қызметте болды. Ол қайтадан Конгресс президенті болып сайланды, бірақ Рэндольф төрт күннен кейін Вирджинияға кетіп, Джон Хэнкок президенттікке тағайындалды.

Өлім және мұра

Рэндольф Вирджиния делегаты ретінде қайта оралды, бірақ бес сағатқа созылған салдарынан қайтыс болды және 1775 жылғы 22 қазанда Филадельфияда Томас Джефферсонмен бірге тамақ іліп отырғанда көз жұмды. Оның мәйіті Уильямсбургке жеткізіліп, Уильям және Мэри колледжінің шіркеуіне жерленді. Континенттік конгресс колониялар үшін елшілерді тағайындау сияқты үкіметтік функцияларды өз мойнына алғандықтан, кейбір адамдар Рэндольфты, 1775 жылы қайтыс болғанына қарамастан, АҚШ-тың бірінші президенті деп есептейді. Континенттік конгресс Рэндольфты құрметтеп, алғашқы фрегаттардың біріне USS Рэндольф деп, ал Огайо және Канава өзендерінің қосылған жеріндегі бекініске Форт Рэндольф деп ат қойды. Солтүстік Каролина штатындағы Рэндольф округі, Массачусетс штатындағы Рэндольф және Индиана штатындағы Рэндольф округі осы колониялық мемлекет қайраткерінің құрметіне аталған. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Эссекс классына жататын USS Randolph (CV 15) әуе кемесі оның есімімен аталыпты. Колониалдық Уильямсбургтегі Пейтон Рэндольф үйі 1970 жылы ұлттық тарихи ескерткіш деп жарияланды.