Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Гертфордширдегі өзен, Англия.
River in Hertfordshire, England
Бульборн өзені – Англияның Гертфордширдегі Дакорум ауданындағы шағын өзен. "Bourne" сөзі ағын суды білдіретін аңглосаксон сөзінен шыққан. Бұл өзен Гад өзенінің саласы болып табылады, ал Гад өзені өз кезегінде Темза өзеніне құяды. Бульборн – әктас суларының мысалы, яғни әктас қабаттарынан тараған жер асты суларымен қоректенетін су арнасы. Әктас сулары – әлемдегі өте сирек кездесетін орта, және әлемдегі 210 әктас суының 85% астамы Англияда табылған. Адам қызметінің салдарынан, ең бастысы Лондоннан Бирмингемге дейінгі Grand Union каналының тар аңғар арқылы салынуы, өзеннің көлемі азайды, бұл канал өзен суының көп бөлігін қабылдайды.
The River Bulbourne is a small river in Dacorum, Hertfordshire, England. The word bourne derives from the Anglo Saxon word for a stream. It is an unnavigable tributary of the River Gade, which flows into the River Colne, which in turn is a tributary of the River Thames. The Bulbourne is an example of a chalk stream, which is a watercourse that flows from chalk fed groundwater. Chalk streams are a very rare habitat globally, with more than 85% of all the 210 chalk streams in the world are found in England. The river is reduced in size, due to human activity, the main one being the building of the London to Birmingham Grand Union Canal through the narrow valley which takes most of the river's water.
География
Балборн Чилтерн төбелерінде ағып жатыр, ол Англияның шығысы мен оңтүстігіндегі бор таулы жазықтар жүйесінің бөлігі, бұл аймақ 84 және 100 миллион жыл бұрын Бор дәуірінде бор шөгіндісі қалыптасқан теңіз ортасы болған кезде пайда болған. Аңғар Чилтерн тіктемесінің Плейстоцен мұз басу эрозиясының ең оңтүстік шекарасында орналасқан, бұл оған тегіс, дөңгелек пішін береді. Беркхамстед маңында аңғардың беткейлері 300 футқа дейін көтеріледі. Ол Лондон алабы деп аталатын үлкен синклиниканың, яғни тау жыныстарының төмен қарай бүгілуінің солтүстік шетінде жатыр. Негізгі геологиялық құрам – бор, ол аңғардың шығыс жағында кейбір жерлерде шығады. Жер астында негізінен қатты қызыл түсті саз және кремний кездеседі; ал аңғардың өзінде бор аллювиймен жабылып жатыр.
The Bulbourne flows in the Chiltern Hills, part of a system of chalk downlands throughout eastern and southern England, which formed between 84 and 100 million years ago in the Cretaceous Period when the area was a chalk depositing marine environment. The valley is at the southernmost limit of the Pleistocene glaciation ice erosion of the Chiltern scarp, giving it a smooth, rounded appearance. Around Berkhamsted the valley sides rise 300 ft. It is situated on the northern rim of the larger syncline or down folding of rocks called the London Basin. The underlying geology is chalk, which outcrops in places along the east side of the valley. The subsoil is predominantly a stiff reddish clay with flints; in the valley itself the chalk is overlain with alluvium.
Курс
Өзен Нортчерчтегі Коу Рост пен Дадсвелл арасынан оңтүстік-шығыс бағытта Беркхамстед, Борн Энд және Боксмур арқылы, Хемель Хемпстедке жақын Апслидегі Екі Суда Гэд өзеніне құйылатын жерге дейін ағады. Өзеннің қазіргі жалпы ұзындығы ; бастауынан сағасына дейін құлайды.
The river runs in a south easterly direction from between Cow Roast and Dudswell in Northchurch, through Berkhamsted, Bourne End and Boxmoor, to where it joins the River Gade at Two Waters in Apsley near Hemel Hempstead. The current total length of the river is ; from its source to its mouth it falls .
Адамның қызметі
Болборн өзені тарихи түрде шабақ пен басқа да балыққа бай, жылдам ағысты және жиі жергілікті су тасқындарына бейім болған. Рим дәуірінің соңында темір өндірісі тоқтатылды. Нортчерч, Беркхамстед және Боксмурда римдік виллалар болған. Ерте англосаксон қоныстары Нортчерч пен Беркхамстедте пайда болды. Орта ғасырларда Болборн Беркхамстедтегі (Жоғарғы және Төменгі, 1086 жылы тіркелген) және Борн-Эндте екі су диірменін қозғалтты. Сонымен қатар, қала орталығына жақын орналасқан үлкен нормандық (Мотте және Бейли) Беркхамстед қамалының үш орқашын сумен қамтамасыз етті. Өзен аңғардың ортасында батпақты орта құрды (кейде "денсаулыққа зиянды батпақ" деп аталды), бұл қамалдың қорғанысын күшейтті. 1797 жылы өнеркәсіптік дәуірде Гранд Юнион каналы өзеннің бойымен қазылып, Болборн канал үшін судың басты көзіне айналды, ол Лондон мен Мидлендс көмір кеніші арасындағы маңызды байланыс болды. Бұл жасалма жол Чилтерн төбелері арқылы салынған жалғыз канал болды. Су өткізгіш борлы аймақта сумен тұрақты қамтамасыз ету инженерлік қиындықтар тудырды, сондықтан суқоймалар, сорғылар және бұрғылау ұңғымалары салынуы керек болды. Римге дейінгі жол мен каналдан кейін, Болборн аңғарымен өтетін келесі маңызды көлік жолы 1762 жылы салынған Sparrows Herne Turnpike болды, одан кейін 1834 жылы Лондон-Бирмингем темір жолы салынды. 1883 жылы Беркхамстед Таймс газеті Бедфорд мырзаны қалған "ласты арықтар мен жағымсыз батпақтарды" сулы қияр егістіктеріне айналдырғаны үшін құттықтады. Осылайша, Болборн өзені ғасырлар бойы су тұтынудың артуы, суару, диірмендер және ауыл шаруашылығы, сондай-ақ Лондон-Бирмингем каналы салдарынан азайды. 2011 жылдың қазан айында Болборн өзенінің тартылуына байланысты жергілікті су деңгейіне қатысты алаңдаушылық туды. Жергілікті бақылаушылар Беркхамстедтегі жаңа құрылыстардың көбеюіне байланысты су тұтынудың артуын кінәлады, бірақ Қоршаған ортаны қорғау агенттігі мен Veolia су компаниясы жауын-шашынның жетіспеуінен туындаған төмен су деңгейіне байланысты деп мәлімдеді.
The River Bulbourne was historically rich in eels and other fish, fast moving and prone to frequent localised flooding. Iron production ceased at the end of the Roman period. There were Roman villas in Northchurch, Berkhamsted and Boxmoor. Early Anglo Saxon settlements arose in Northchurch and Berkhamsted. In the Medieval period, the Bulbourne powered two watermills in Berkhamsted (Upper and Lower recorded in 1086) and another in Bourne End. It also fed the three moats of the large Norman (Motte and Bailey) Berkhamsted Castle, that stands close to the centre of the town. The river created a marsh environment (at times referred to as an 'unhealthy swamp') in the centre of the valley, which added to the defences of the castle. During the Industrial Age in 1797, the Grand Union Canal was dug alongside the entire length of the river, and the Bulbourne became the main source of water for the canal, which was the main link between London and the coalfields of the Midlands. This manmade waterway was the only one to be built across the Chilterns Hills. Ensuring a constant supply of water in a region of permeable chalk was an engineering challenge which required the building of reservoirs, pumps and boreholes. After the Pre Roman Road and the canal, the next major transport route to carve its way along the Bulbourne valley was Sparrows Herne Turnpike founded in 1762, followed by the London to Birmingham railway, in 1834. In 1883, the Berkhamsted Times congratulated a Mr Bedford on having converted the remaining "dirty ditches and offensive marshes" into watercress beds. Thus the River Bulbourne was reduced by centuries of increased drinking needs, dredging, milling and agriculture, as well as by the London to Birmingham Canal. In October 2011, concerns were raised about local water levels when the River Bulbourne dried up. Local commentators blamed increased water consumption brought about by the number of new property developments in Berkhamsted, although the Environment Agency and the Veolia water company claimed it was due to a low water table, caused by lack of rainfall.
Салалар
Борн саңылауы – Беркхамстед пен Борн-Энд арасындағы Булборнның қысқа саласы. Ылғалды жылдары ол шамамен үш шақырымдай жоғарырақ, Хокерридж түбіне жақын жердегі қосымша аңғардан бастау алады. Жергілікті аңыз бойынша, бұл "Қайғы суы" деп аталады, және ұлттық төтенше жағдай туғанда ғана ағады деседі. Тағы бір шағын саласы Беркхамстедтегі Сент-Джонс-Велл-Лейн маңында болған, бірақ 1930 жылдары жергілікті су қажеттілігінің артуына байланысты құрғап қалды. Кем дегенде орта ғасырлардан бері сол жердегі "қасиетті құдық" Беркхамстедтің басты ауыз су көзі болып келген.
The Bourne Gutter is a short tributary of the Bulbourne, rising between Berkhamsted and Bourne End. In very wet years it runs from springs nearly three miles further up a side valley, near Hockeridge Bottom. According to local legend it is a "Woe Water", said to only flow at a time of national emergency. Another small tributary was at St Johns Well Lane (in Berkhamsted); it dried up in the 1930s due to increased local water pumping needs. From at least the Middle Ages the 'holy well' there had been Berkhamsted's principal source of drinking water.
Қиссалық қалпына келтіру
Бұлборн Боксмур арқылы ағып өтеді, және 2017 жылдың қаңтар айында осы учаскеде ірі өзенді қалпына келтіру жобасы жүзеге асырылды. Қоршаған орта агенттігімен тығыз байланыста жұмыс істеп, Бокс Мур қоры өзеннің бір шақырымдық бөлігін қалпына келтірді; бұл жердегі өзен бұрын ауыр өзгерістерге ұшыраған, нәтижесінде ол тым терең, түзу және кең болып кеткен. Сондықтан, өзенді табиғи жағдайына қайтару мақсатында қалпына келтіру жұмыстары жүргізілді. Бұл жұмыстың көп бөлігі 2017 жылдың қаңтар айында, ал уақытша көлдерді құру 2017 жылдың қараша айында аяқталды. "Бұлборнды қайтару" жобасы "Жабайы алабұғаны қорғау қорының" консервациялық сыйлықтарында "ең жақсы орташа масштабты" жүлдесін жеңіп алды. Бұл әктас ағысының табиғи иірімдері қалпына келтірілді (бұл әлемде сирек кездесетін орта), өсімдіктер мен жануарлар үшін жаңа мекендер құрылды. Бөгетті алып тастау балықтарға өзен бойымен еркін жүзуге мүмкіндік берді, ал ағаштарды кесу арқасында өзенге көбірек күн сәулесі түсе бастады.
The Bulbourne flows through Boxmoor, and it was on this stretch that a major river restoration project was undertaken in January 2017. Working in conjunction with the Environment Agency, the Box Moor Trust restored a kilometre stretch of the River; the river in this location had been heavily modified in the past, and as a result was overly deep, straight and wide. As such, the restoration work was carried out in order to return the river to a more natural state. The bulk of this work was carried out in January 2017, whilst the creation of ephemeral ponds took place in November, 2017. The ‘Bringing Back the Bulbourne’ project scooped the ‘best medium scale’ award at The Wild Trout Trust Conservation Awards. The natural meander of this section of the chalk stream was restored (a globally rare habitat), creating new habitats for plants and wildlife. Removing a weir has allowed fish to move along the river, while cutting back trees has allowed more light to reach the river.