Кіріспе
1150 жылы жазылған француз романсы. «Фива романсы» (Le Roman de Thèbes) – шамамен 10 000 жолдан тұратын поэма, ол Стацийдің «Тебаид» еңбегінің қысқартылған нұсқасына негізделген сияқты. Бұл пікірге поэма жазылған кездегі өзгерген жағдайларға қарамастан, «Тебаидтың» кез келген көшірмесінде сақталуға тиіс оқиғалар мен егжей-тегжейлердің жіберілуі дәлелдейді. Сонымен қатар, Стаций нұсқасының кейбір өзгерістері автордың ойлап табуынан емес, көне тегінен болса керек. Осы сияқты басқа да поэмаларда ғажайып элементтер жоғалады; гректер француздық соғыс тактикасын және рыцарлық сүйіспеншілік кодексін қабылдайды. Бұл еңбек 12 ғасырда (шамамен 1150-1155 жылдар аралығында) жазылған және «шансон де жест» өлеңдеріне тән тирадалар түрінде емес, сегіз буынды ұйқасты жұптармен жазылған. Бұрын бұл поэма Бенуа де Сент-Морға жатқызылған, бірақ «Фива» «Роман де Троядан» бұрын жазылғаны белгілі, ал оның авторы Бенуа болғандығы сөзсіз. «Фива» бірнеше француз тіліндегі прозалық редакцияларда сақталған, олардың біріншісі 16 ғасырда «Эдип» деген атпен басылған, ол 13 ғасырдың басына жатады және бастапқыда ежелгі тарих жинағының бір бөлігі болған. Француз тіліне аударылған «Les histoires de Paul Crose» еңбегінің бірінші томында «Фиваның» еркін және кеңейтілген нұсқасы бар.
The Romance of Thebes (Le Roman de Thèbes) is a poem of some 10,000 lines that appears to be based on an abridged version of the Thebaid of Statius. This view is supported by the omission of incidents and details which, in spite of the altered conditions under which the poem was composed, would naturally have been preserved in any imitation of the Thebaid, while again certain modifications of the version of Statius can hardly be due to the author's invention but point to an ancient origin. As in other poems of the same kind, the marvellous disappears; the Greeks adopt the French methods of warfare and the French code of chivalric love. The Roman dates from the 12th century (c. 1150 55), and is written, not in the tirades of the chansons de geste, but in octosyllabic rhymed couplets. It was once attributed to Benoît de Sainte Maure; but all that can be said is that the Thebes is prior to the Roman de Troie, of which Benoît was undoubtedly the author. The Thebes is preserved also in several French prose redactions, the first of which, printed in the 16th century under the name of Edipus, belongs to the early years of the 13th century, and originally formed part of a compilation of ancient history, Histoire ancienne jusqu'à Caesar. The first volume of Les histoires de Paul Crose traduites en français contains a free and amplified version of the Thebes.
Ықпал
The Siege of Thebes, шамамен 1420 жылы Джон Лидгейт француз тіліндегі "Roman de Thebes" редакциясынан аударған, 1500 жылы Wynkyn de Worde баспасында басылып шыққан қосымша Кентербери әңгімесі болды. "Roman de Thebes" еңбегінен, сондай-ақ, мүмкін, Ипомедон және оның жалғасы Протезелаус романдары да шыққан. Бұл екі "романс д'авантюра" жанрындағы туындыны Хью Рудлан, шамамен 12-ші ғасырдың соңында, Херефорд маңындағы Крединхиллде тұрған англо-норман ақыны жазған. Автор оның Монмуттың 4-ші лорды Гилберт Фиц Бадероннан алған латын кітабынан аударғанын мәлімдейді, бірақ шындығында ол ежелгі аттарды ғана пайдаланып, дәстүрлі ерлік романстарын жазған.