Кіріспе

Астерикс және Рим адамы ("Дискордия") – Рене Госсиньнидің (әңгімелер авторы) және Альберт Удерзоның (суреттер авторы) "Астерикс" комикс кітаптарының он бесінші томы. Ол алғаш рет 1970 жылы "Pilote" журналының 531–552 нөмірлерінде бөлім-бөліммен жарияланды және 1972 жылы ағылшын тіліне аударылды.

Сюжеттің қысқаша мазмұны

Галлиялық ауылдың римдіктерге қарсы тұруы диктатор Юлий Цезарь мен Рим сенатының арасында шиеленіс тудырады, оның билігі Юлий Цезарь тарапынан шектелген болатын. Олар, тек друид Гетефикске ғана белгілі, адамнан артық күш беретін сиқырлы эліксірдің көмегімен Рим мен оның заңдарына қарсы тұрады. Жеңімпаздармен кеңескен кезде Цезарьға галдар арасындағы ішкі жанжал олардың ыдырауына әкеледі деген ой айтылады. Содан кейін ол басқа бір шенеунікке Тортуус Конволвулус туралы естиді, ол табиғи түрде дау-жанжал тудырушы, оның жай ғана қатысуы дау-дамай мен төбелес тудырады. Осы үшін ол циркте арыстанға тасталды, бірақ оның қабілеті арыстандардың бір-бірін жеуіне себеп болды және ол әлі де түрмеде отыр. Оның қабілеттеріне таң қалған Цезарь оны галдарға жібереді. Жолда Конволулус кемедегі барлығын, капитаннан бастап галерея құлдарына дейін, дауластырады; ал қарақшылар кемеге шабуыл жасағанда, Конволулус олардың біреуіне өзі бұрын пара бергенін айтады, осылайша оларды өз кемелерін батыруға итермелейді. Қарақшылар басшысы олардың қателігін түсінеді және оларға өздерін ақымақ қылу үшін галдардың қажеті жоқ екенін түсіндіреді. Галлиялық ауылда Басшы Витальстатистикстің туған күніне дайындық жүріп жатыр, оны Импедиментадан басқа барлығы да қуана қарсы алады, ол қажетсіз сыйлықтарды, соның ішінде қылыштар, қалқандар, балықтар мен менгирлер жинауға наразы. Галлияға келгеннен кейін Конволулус жақын маңдағы римдік Аквариум лагеріне көшіп, ауыл тұрғындарының сипаттамасын біледі. Содан кейін ол Астерикске бағалы ваза сыйлайды, оны "ауылдағы ең маңызды адам" деп сипаттайды, бұл Басшы Витальстатистикстің ашуын тудырады. Басқа ауыл тұрғындары бұл жарияланымды маңызды деп қабылдайды, бірақ кейін Импедимента ауылдың басқа әйелдерімен күйеулерінің маңыздылығы туралы дауласып, күйеуін сәтсіздікке ұшыраған деп есептейді. Әртүрлі әңгімелердің таралуы ауыл тұрғындарының көпшілігіне друид Гетефикске жақын Астерикс друидтің сиқырлы эліксірінің құпиясын римдіктерге ашты деген сенімді тудырады. Күдік пен параноя күшейеді, басшының туған күніне арналған той дүркіндіксіз өтеді. Бұл сенімсіздіктің бастамасы – темірші Фуллиаутоматикс, қарт Гериатрикс және олардың әйелдері. Фуллаутоматикс пен Унгигиеникс римдіктерді бақылағанда, олардың римдік сарбаздарға жасалма эліксір ұсынып жатқанын көреді. Олардың бар екендігі байқалғанда, Конволулус кішкентай легионерге өзінің алып серігі Магнумопусты есінен шығарып тастағандай етіп көрсетуге бұйырады, осылайша екі галлдың ауылға қашуына себеп болады. Нәтижесінде, Аквариумның римдік әскерлері сиқырлы эліксірдің бар екеніне сеніп, оның орнына жасалған эліксірді ішуді талап етеді. Бұл айла-шарғыдағы маңызды бұрылыс Астерикс пен Гетефикс римдіктерге Сиқырлы эліксірдің құпиясын бергеніне күдік білдірген кезде орын алады (соңғысы оның ежелгі құпиялары басқа друидтарға ғана берілуі тиіс екенін айтып, оған ренжіді), осылайша Астерикс пен Гетефикске өздерін-өздері қуғынға салуға себеп болады, Обеликс оларды ертіп, олардың мақсаты Конволулулусты әшкерелеу және басқа галдарға сенім сабағын үйрету. Астерикс пен Гетефикс Конволулулуспен кездесіп, олар мен Обеликс аймақтан кететінін хабарлайды (осылайша басқа галдарды қорғанышсыз қалдырады). Олардың сөздеріне сеніп, Конволулус римдік қолбасшы Платипке ауылға шабуыл жасауға көндіреді. Галдар осы уақытта римдіктердің жалған эліксірін ауылға алып келеді, онда ол пайдасыз екені және арамзалық екені дәлелденеді. Конволулус мұны көріп, Платипке хабарлайды, ол дереу шабуылға бұйрық береді, бірақ Гетафикс шынайы Сиқырлы эліксір жасайды. Астерикс пен Обеликс оның гарнизонын жеңгеннен кейін Платипус күшейткіштерді шақырады. Шынайы Сиқырлы эліксірді ішкеннен кейін, галлиялық ауыл тұрғындары оларды қоршап тұрған төрт римдік гарнизонды да жеңеді. Ұрыс жеңіліспен аяқталғаннан кейін Астерикс, Гетафикс және Витальстатистикс Конволулулусқа "сөзін сақтағаны" үшін алғыс айтып, оған Астерикске бұрын сыйлаған вазаны қайтарады. Бұл римдік қолбасшыны Конволулус олардың жеңілісін қасақана ұйымдастырды деген сенімге жетеді. Конволулус жазалау үшін Римге қайтарылады, бірақ оның ерекше қабілеті оған жазадан құтылуға көмектеседі деген күдік туады, өйткені ол оны Римге қайтарып алып бара жатқан кемеде де дау-жанжал тудырады. Ауылда Витальстатистикс Астерикске кешірім сұрайды және Витальстатистикстің тағы бір туған күнін өткізуге келіседі. Ауыл тұрғындарының сенімділігін тексеру және бұрынғы оқиға қайталанбауы үшін Астерикс Обеликске Басшының туған күніне сыйлық ретінде дайындалған қалқанға отырып, оны тасымалдауды ұсынады, осылайша ауыл тұрғындары арасында қайсысы батыр екені туралы тағы бір дау тудырады. Витальстатистикстің сұрағына Астерикс оның жаңа қалқанды "тексеріп отырғанын" айтады. Барлығы татуласқаннан кейін, әңгіме дәстүрлі тоймен аяқталады, ол Витальстатистикстің туған күнін одан да жақсы мерекелеуге мүмкіндік береді.

Қабылдау

Goodreads сайтында «Астерикс және римдік агент» кітабы 5 балдық шкала бойынша 4,15 баллға ие. Сценарийші Рассел Т. Дэвис оны «барлық уақытта жасалған ең ұлы кітап» деп атады.