Кіріспе

Перуді Испанияның басып алуы кезінде болған шайқас. Лас-Салинас шайқасы – 1538 жылғы 6 сәуірде Перуді жаулап алу кезінде Эрнандо мен Гонсало Писарроның әскерлері мен қарсыласы конкистадор Диего де Алмагроның әскерлері арасындағы әскери қақтығыс және шешуші шайқас болды. Екі тарап та Испания тажының билігін өкілдік ететінін мәлімдеді; Писарроның әскерлері Нуэва Кастилья провинциясын, ал Алмагроның әскерлері Нуэва Толедоны бақылады. Бір сағатқа созылған қырғыннан кейін Писарроның әскерлері жеңіске жетті: Алмагро тұтқындалды, ал оның лейтенанты Родриго Оргонес шайқас алаңында қаза тапты. Писарролар жауды жеңіп, Куско қаласын басып алды. Алмагро 1538 жылғы шілдеде өлім жазасына кесілді.

Өмірбаян

Писарро ағайындары мен Алмагро арасындағы қақтығыс Перудің алғашқы испандық бөлінісі мен басқаруы кезінде Куско қаласына иелік ету дауынан туды. Алмагро 1537 жылдан бері қаланы бақылап келсе де, екеуі де оны өздерінің құзыретінде деп есептеді. Алмагроның жорығы оған бұрынғы бірнеше шайқаста жеңіс сыйлады, бірақ ол қаланы күшпен басып алғанмен, Писарроның күштері аймақта әлдеқайда зор болды, сондықтан оған оны қорғау үшін көптеген мүмкіндік қалмады. Алмагроның бақыты төмендеп, денсаулығы нашарлағандықтан, науқанды жүргізу үшін Родриго Оргонеске жүгінді. Алмагроның әскері Кускоға жол ашатын Гуаитара өткелін қамтамасыз етуде бірінші қателік жасады; олардың жауы тауларды бағындырып, жағалау бойында күшпен пайда болды. Кускодағы соғыс кеңесінде Алмагро Писарромен келіссөздерді қайта бастауды қарастырды; Оргонес: «Кешіктіңіз, сіз Эрнандо Писарроны босатып алдыңыз, енді оған қарсы күресуден басқа амал қалмады» деді. Сондықтан Оргонес 500 әскерімен Кускодан оңтүстікке қарай 5 шақырым жерде орналасқан ежелгі үнді тұз кені Качипампаға бет бұрды. Оның шайқас алаңын таңдауы сынға ұшырады, себебі бұзылған жер бедері оның күшінің жартысынан астамын құраған атты әскерін пайдалануды шектеді. Сонымен қатар, жаяу әскерде қару-жарақ жетіспеді, көптегені тек сүңгілермен ғана қаруланған. Ал алты фальконеттен құралған артиллерия оған қарсыластарына қарағанда айқын артықшылық берді. Писарроның әскері көбінесе 700 жаяу әскерден тұрды. Оның атты әскері Алмагроның тәжірибелі атты әскеріне жеңіліп қалды, бірақ ол тәжірибелі конкистадорлардан басқа, Санто-Домингодан жақында келген императорлық аркебузиерлерге де сене алды.

Шайқас

Оргонес өз жаяу әскерін ортаға, ал екі қанатқа ат әскерінің дивизиясын орналастырды. Писарроның әскері осы құралымды қайталады, Алонсо де Альварадо бір ат әскері корпусына, ал Эрнандо Писарро екіншісіне қолбасшылық етті. Гонсало Писарро екі әскерді бөліп тұрған шағын өзеннен алғашқы шабуылды бастаған жаяу әскер батальонын жетектеді. Оргонестің зеңбіректерінен атылған оқтар Гонсалоның колоннасына тиіп, оны дүркіретіп жіберді, бірақ батпақты жер Оргонестің ат әскеріне осы мүмкіндікті пайдалануға мүмкіндік бермеді. Осы уақытта Писарроның императорлық әскері қарсы жаққа өтіп, жауларына екі ұшты оқтармен жан түршігерлік оқ жаудырды. Жаяу әскерлер батпақта қақтығысқанда, Писарро да, Оргонес те ат әскерін іске қосты. Екі жақта да, сол және оң қанаттар Оргонестің бір жағынан, ал Писарроның екінші жағынан бір колоннаға бірікті. Екі колонна толық жылдамдықпен кездесіп, күшті соқтығысты тудырды, сонда әскерлер түрлі-түрлі "¡El Rey y Almagro!" немесе "¡El Rey y Pizarro!" деп ұран салды. Оргонес, қақтығыстың ең қызып тұрған сәтінде, оққа түсіп, жылқысынан құлап, өзін тапсыруға тырысқанда өлтірілді. Оның өлімі оның ат әскерін ойсырата түсті, олар басымдығына қарамастан, шатасып, кері шегіне бастады. Алмагроның жаяу әскері Писарро әскерінің басым оқ күшіне төтеп бере алмады және бір сағат бойы батыл шайқасқаннан кейін Куско бағытына қарай тарап кетті. Алмагро төбедегі төсегінен жеңіліске ұшырағандарын бақылады: "Сөзбен жеткізе алмайтын азаппен, ол өзінің адал серіктерінің қатал күрестен кейін қарсыластарымен жеңілгенін көрді, содан кейін бәрі жоғалғанын түсініп, қамырға мініп, уақытша паналау үшін Куско бекінісіне қашты". Жаугер Инес Суарестің күйеуі Хуан де Малага Салинас шайқасында қаза тапты деген хабар бар.