Кіріспе

Фильм жанры
Құрылымдық фильм – 1960 жылдары АҚШ-та кең таралған авангардтық эксперименталды фильмдер қозғалысы. 1970 жылдары Ұлыбританияда осымен байланысты қозғалыс дамыды.

Америка Құрама Штаттары

Құрылымдық фильмдер қозғалысымен байланысты алғашқы фильмдер 1960 жылдардың ортасында пайда болды. Осы кезеңдегі Нью-Йорк режиссерлері, кейіннен осы терминмен байланысты болды: Тони Конрад, Холлис Фрэмптон, Эрни Гехр, Кен Джейкобс, Джордж Ландоу, Майкл Сноу және Джойс Виланд. Құрылымдық фильмдермен байланысты ең алғашқы фликерлік фильмдер 1966 жылы жасалды. Минималистік музыкант Конрад, «The Flicker» фильмін жасады, онда қара және ақ кадрлар әртүрлі жиіліктерде орналастырылып, фликерлік эффект тудырды. Визуалды суретші Пол Шаритс бірнеше фликер фильмдерін жасады – «Ray Gun Virus», «Piece Mandala/End War» және «Fluxus» фильмі «Word Movie» – «киноның жаңа тұжырымын қалыптастыруға бағытталған қозғалыс суреттерінің негізгі механизмдерін» қайта қарастыру мақсатында. Екі режиссер өзінің фильмдерін бір-бірінің тәжірибесінен және бұрынғы фликер фильмдерінің үлгілерінен хабарсыз жасады. 1960 жылдардың соңында құрылымдық фильмдер қозғалысы, эксперименталды киноның 1960 жылдардағы контрмәдениеттен алшақтауымен және академиялық ортамен, сондай-ақ кинотеориямен жақын байланысқа түсуімен бірге жүрді. 1969 жылы «Фильм мәдениеті» журналы П. Адамс Ситнидің «Структуралық фильм» атты мақаласын жариялады, онда ол осы терминді енгізді. Одан кейін ол келесі жылдары екі қайта қарау нұсқасын жариялады. Құрылымдық фильмдер қозғалысы, Конгресс кітапханасының қағаздық басылымдар жинағының қайта жандануымен бір мезгілде болды. 1950 жылдардың басынан бастап кітапхана өзінің қағаздан жасалған архивінен кинонегативтер жасады, бұл 1912 жылға дейінгі ертедегі кинематографиялық туындыларға авторлық құқықтарды орнату үшін қолданылды. Бұл жаңа басылымдар 1960 жылдардың ортасынан соңына қарай тарала бастады. Олардың кенеттен қолжетімді болуы, тұрақты және қозғалатын бейнелер арасындағы аралық жағдайға қызығушылықты арттырды. Джейкобс және Фрэмптон сияқты режиссерлер жаңа фильмдер үшін бастапқы материал ретінде қағаздық басылымдар жинағын пайдаланды.

Ұлыбритания

Ұлыбританияда 1970 жылдары фильмнің материалдық ерекшеліктеріне ден қойған, осыған ұқсас "құрылымдық/материалистік" кино қозғалысы пайда болды. Осы қозғалысқа қатысты фильм жасаушылардың көпшілігі Лондондық Киношылар Кооперативімен байланысты болды, олардың ішінде Дэвид Кросвейт, Фред Драммонд, Джон Дю Кейн, Майк Данфорд, Гилл Эзерли, Питер Гидал, Роджер Хаммонд, Майк Леггет, Малкольм Ле Грис және Уильям Рабан болды.

Шолу

Бұл терминді П. Адамс Ситни енгізді, ол кино өнерпаздары Сидни Петерсон мен Стэн Браххейдж сияқты суретшілер қолданған күрделі және тығыз кино формаларынан алшақтағанын байқады. "Структуралық фильм" жасаушылары оның орнына көбірек қарапайым, тіпті алдын ала жоспарланған өнерге ұмтылды. Фильмнің пішіні шешуші, ал мазмұны екінші деңгейде болды. Бұл терминді әдеби және философиялық структурализм терминімен шатастыруға болмайды.