Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Иэн Бреммердің кітабы
the book by Ian Bremmer
A J қисығы – бастапқыда төмендейтін, содан кейін бастапқы деңгейден жоғары қанатын көтеретін J пішіндес диаграммалардың кез келген түрі.
A J curve is any of a variety of J shaped diagrams where a curve initially falls, then steeply rises above the starting point.
Сауда балансы моделі
Экономикада "J қисығы" – белгілі бір шарттар бойынша валютаның құнсыздануы немесе төмендеуінен кейін елдің сауда балансының өзгеру динамикасы. Валютаның құнсыздануы импортты қымбаттатуды білдіреді, ал импорт және экспорт көлемінің бастапқыда көп өзгермейтінін ескерсек, бұл ағымдағы шоттың нашарлауына (үлкен тапшылыққа немесе кіші профицитке) алып келеді. Бірақ, кейбір уақыттан кейін экспорт көлемі шетелдік сатып алушылар үшін төмендеген бағаға байланысты арта бастайды, ал отандық тұтынушылар қымбаттаған импортты аз сатып алады. Нәтижесінде, сауда балансы девальвацияға дейін болған деңгейге қарағанда кіші тапшылыққа немесе үлкен профицитке қарай өзгереді. Сол сияқты, валютаның қайта бағалануы немесе күшеюі жағдайында да осы принцип қолданылады, бұл кері J қисығына әкеледі. Валютаның құнсыздануы немесе девальвациясынан кейін импорттың жалпы құны артады, ал экспорт көлемі бұрынғы сауда шартыларын орындау қажеттілігіне байланысты көбінесе өзгеріссіз қалады. Бұл себебі, қысқа мерзімде импорт бағасы құнсыздануға байланысты өседі, сонымен қатар импортты тұтынуда да белгілі бір кешігу болады. Сондықтан, бастапқы секірістен кейін ұзақ мерзімді әсер күшіне енгенге дейін кешігу пайда болады, тұтынушылар қымбат тауарларды импорттауды тоқтатады және экспорттың өсуімен бірге ағымдағы шоттың жақсаруына (кіші тапшылыққа немесе үлкен профицитке) ықпал етеді.
In economics, the "J curve" is the time path of a country’s trade balance following a devaluation or depreciation of its currency, under a certain set of assumptions. A devalued currency means imports are more expensive, and on the assumption that the volumes of imports and exports change little at first, this causes a fall in the current account (a bigger deficit or smaller surplus). After some time, though, the volume of exports starts to rise because of their lower price to foreign buyers, and domestic consumers buy fewer imports, which have become more expensive for them. Eventually the trade balance moves to a smaller deficit or larger surplus compared to what it was before the devaluation. Likewise, if there is a currency revaluation or appreciation the same reasoning may be applied and will lead to an inverted J curve. Immediately following the depreciation or devaluation of the currency, the total value of imports will increase and exports remain largely unchanged due in part to pre existing trade contracts that have to be honored. This is because in the short run, prices of imports rise due to the depreciation and also in the short run there is a lag in changing consumption of imports, therefore there is an immediate jump followed by a lag until the long run prevails and consumers stop importing as many expensive goods and along with the rise in exports cause the current account to increase (a smaller deficit or a bigger surplus).
Асимметриялық J-кері
Асимметриялық J қисығы валюта бағамының өзгеруі мен сауда балансы арасында асимметриялық қатынас болу мүмкіндігін көрсетеді. Сауда балансына нақты валюта бағамының асимметриялық әсері алғаш рет Висконсин-Милваки университетінің американдық экономисі Мохсен Бахмани Оскуи тарапынан хабарланды. Дегенмен, "асимметриялық J қисығы" терминін британдық экономистер Мұхаммед Али Насир мен Мэри Ленг енгізді. Олар жинақтамалы динамикалық көбейткіш талдауын қолданып, АҚШ-тың сауда дефицитіне арналған мақаласында асимметриялық J қисығының эмпирикалық деректерін ұсынды.
The asymmetric J curve implies that there could be an asymmetric relationship between the exchange rate changes and trade balance. The asymmetric effects of real exchange rate on trade balance were initially reported by the American economist Mohsen Bahmani Oskooee from the University of Wisconsin–Milwaukee. However, the term asymmetric J curve was coined by the British economists Muhammad Ali Nasir and Mary Leung. They employed cumulative dynamic multiplier analysis and reported empirical evidence of an asymmetric J curve in an article on US trade deficit.
Жеке капитал
Жеке капитал саласында J қисығы жеке капитал қорларының бастапқы жылдары теріс нәтижелер көрсету және компаниялар портфелі дамыған сайын кейінгі жылдары инвестициялық табыс алу бейімділігін көрсету үшін қолданылады. Қордың алғашқы жылдары басқару ақылары, инвестициялық шығындар және нашар өнім көрсеткен инвестициялардың ерте анықталып, құны төмендетілуі сияқты бірнеше факторлар теріс нәтижелерге әкеледі. Уақыт өте келе, қорда пайда болған табыстар (мысалы, IPO, бірігулер мен сатып алулар, қаржылық қайта құрылымдаулар) пайданы жүзеге асыруға бастайды. Тарихи тұрғыдан алғанда, J қисығының әсері АҚШ-та күштірек байқалды, онда жеке капитал фирмалары инвестицияларын нарықтық құн мен инвестициялық құнның ең төменгісімен бағалауға және инвестиция құнын төмендетуде агрессивтірек болды. Нәтижесінде, нашар өнім көрсеткен инвестициялардың есептік құны төмендетіледі, ал жақсы өнім көрсеткен инвестициялардың есептік құны тек белгілі бір оқиға болғанда ғана танылады, бұл жеке капитал фирмасын инвестиция құнын жоғарылатуға мәжбүр етеді. J қисығының оң бөлігі неғұрлым тік болса, инвесторларға ақша соғұрлым жылдам қайтарылады. Инвесторларға жылдам табыс әкелетін жеке капитал фирмасы инвесторларға сол ақшаны басқа жерге қайта инвестициялау мүмкіндігін ұсынады. Әрине, несие нарықтарының тарлуымен, жеке капитал фирмалары бұрын инвестициялаған компанияларды сатуда қиындықтарға тап болды. Инвесторларға түсетін түсімдер азайды, J қисықтары күрт жазылып кетті. Бұл инвесторлардың басқа салаларға, мысалы, басқа жеке капитал фирмаларына инвестициялау үшін қолда бар ақша ағынын азайтады. Бұл жеке капитал үшін ауыр салдарға әкелуі мүмкін. Компанияларды сатудан түсетін табыс пен сыйақы алу мүмкін болмағандықтан, саланың кейбір өкілдері жеке капитал фирмалары арасында бірігулер күтеді.
In private equity, the J curve is used to illustrate the historical tendency of private equity funds to deliver negative returns in early years and investment gains in the outlying years as the portfolios of companies mature. In the early years of the fund, a number of factors contribute to negative returns including management fees, investment costs and under performing investments that are identified early and written down. Over time the fund will begin to experience unrealized gains followed eventually by events in which gains are realized (e. g., IPOs, mergers and acquisitions, leveraged recapitalizations). Historically, the J curve effect has been more pronounced in the US, where private equity firms tend to carry their investments at the lower of market value or investment cost and have been more aggressive in writing down investments than in writing up investments. As a result, the carrying value of any investment that is underperforming will be written down but the carrying value of investments that are performing well tend to be recognized only when there is some kind of event that forces the private equity firm to mark up the investment. The steeper the positive part of the J curve, the quicker cash is returned to investors. A private equity firm that can make quick returns to investors provides investors with the opportunity to reinvest that cash elsewhere. Of course, with a tightening of credit markets, private equity firms have found it harder to sell businesses they previously invested in. Proceeds to investors have reduced. J curves have flattened dramatically. This leaves investors with less cash flow to invest elsewhere, such as in other private equity firms. The implications for private equity could well be severe. Being unable to sell businesses to generate proceeds and fees means some in the industry have predicted consolidation amongst private equity firms.
Революциялық модель
Саяси ғылымда "J қисығы" – Джеймс Чоунинг Дэвис саяси төңкерістерді түсіндіру үшін жасаған модельдің бір бөлігі. Дэвис революциялардың ұзақ экономикалық өсімнен кейін жағдайдың күрт нашарлауына субъективті жауап екенін айтады, бұл салыстырмалы мақұрымдық деп аталады. Салыстырмалы мақұрымдық теориясының пікірінше, көңілі толмаған үміттер ұжымдық әрекет мәселесін шешуге көмектеседі, бұл жағдайда бүлікке ұшықтыруы мүмкін. Көңілі толмаған үміттерге бірнеше фактор себеп болуы мүмкін, соның ішінде елдегі теңсіздіктің өсуі, яғни байларға қарағанда кедейлер күткеннен аз ие болады, немесе тұрақты экономикалық даму кезеңі, осы арқылы жалпы үміттерді арттырып, содан кейін дағдарыс тууы. Бұл модель көбінесе әлеуметтік және саяси толқуларды, сондай-ақ үкіметтердің осы толқуларды басуға жасаған әрекеттерін түсіндіру үшін қолданылады. Бұл Дэвис қисығы деп аталады, себебі экономикалық дамудан кейінгі депрессия кері және сәл қисайған J әрпі түрінде бейнеленеді.
In political science, the "J curve" is part of a model developed by James Chowning Davies to explain political revolutions. Davies asserts that revolutions are a subjective response to a sudden reversal in fortunes after a long period of economic growth, which is known as relative deprivation. Relative deprivation theory claims that frustrated expectations help overcome the collective action problem, which in this case may breed revolt. Frustrated expectations could result from several factors, including growing levels of inequality within a country, which may mean those who are increasingly poor relative to the rich are getting less than they expected, or a period of sustained economic development, lifting general expectations, followed by a crisis. This model is often applied to explain social and political unrest and efforts by governments to contain this unrest. This is referred to as the Davies' J curve, because economic development followed by a depression would be modeled as an upside down and slightly skewed J.
Ел мәртебесі үлгісі
Тағы бір "J қисығы" тұрақтылық пен ашықтық арасындағы байланысты көрсетеді. Бұл теорияны алғаш рет автор Иан Бреммер өзінің "J қисығы: Ұлттардың өркендеу және құлау себептерін түсінудің жаңа тәсілі" атты кітабында ұсынған. Саяси J қисығының x осі зерттеліп отырған экономиканың "ашықтығын", ал y осі сол мемлекеттің тұрақтылығын өлшейді. Ол "жабық"/демократиялық емес/еркін емес мемлекеттердің (Солтүстік Корея мен Кубаның коммунистік диктатуралары сияқты) өте тұрақты екенін көрсетеді; алайда, x осі бойымен оңға қарай жылған сайын, тұрақтылық (ұлттардың ұзақ тарихында салыстырмалы түрде қысқа мерзімде) төмендейді, графикте құлайды, содан кейін мемлекеттің "ашықтығы" артқан сайын қайтадан көтеріле бастайды; графиктің екінші ұшында жабық мемлекеттерге қарсы Батыс мемлекеттері, мысалы, Америка Құрама Штаттары немесе Ұлыбритания орналасқан. Осылайша J пішіндес қисық пайда болады. Мемлекеттер осы J қисығы бойынша алға (оңға) және артқа (солға) жылжуы мүмкін, сондықтан тұрақтылық пен ашықтық ешқашан толыққанды қамтамасыз етілмейді. J қисығы сол жағынан тік, себебі, сәтсіз мемлекет басшысы үшін елді жауып тұрақтылық құру, азаматтық қоғамды құрудан және есепті институтарды орнатудан оңай; қисық оң жағынан сол жақтан жоғары, себебі, қоғамдарын ашуға қол жеткізген мемлекеттер (мысалы, Шығыс Еуропа) ақыр соңында авторитарлық режимдерден гөрі тұрақтырақ болады. Бреммердің бүкіл қисығы үкіметке қолжетімді экономикалық ресурстарға байланысты жоғары немесе төмен жылжуы мүмкін. Сондықтан, Сауд Арабиясының тұрақтылығы қисық бойындағы әрбір нүктеде мұнай бағасына байланысты өседі немесе төмендейді; Қытайдың қисығы да елдің экономикалық өсуіне ұқсас тәрізді байланысты.
Another "J curve" refers to the correlation between stability and openness. This theory was suggested initially by the author Ian Bremmer, in his book The J Curve: A New Way to Understand Why Nations Rise and Fall. The x axis of the political J curve graph measures the 'openness' of the economy in question and the y axis measures the stability of that same state. It suggests that those states that are 'closed'/undemocratic/unfree (such as the Communist dictatorships of North Korea and Cuba) are very stable; however, as one progresses right, along the x axis, it is evident that stability (for relatively short period of time in the lengthy life of nations) decreases, creating a dip in the graph, until beginning to pick up again as the 'openness' of a state increases; at the other end of the graph to closed states are the open states of the West, such as the United States of America or the United Kingdom. Thus, a J shaped curve is formed. States can travel both forward (right) and backwards (left) along this J curve, and so stability and openness are never secure. The J is steeper on the left hand side, as it is easier for a leader in a failed state to create stability by closing the country than to build a civil society and establish accountable institutions; the curve is higher on the far right than left because states that prevail in opening their societies (Eastern Europe, for example) ultimately become more stable than authoritarian regimes. Bremmer's entire curve can shift up or down depending on economic resources available to the government in question. So Saudi Arabia's relative stability at every point along the curve rises or falls depending on the price of oil; China's curve analogously depends on the country's economic growth.
Медицина
Медицинада "J қисығы" – х осьі екі емделетін белгінің (қан қысымы немесе қандағы холестерин деңгейі) бірін, ал y осьі пациенттің жүрек-қантамыр ауруларын (ЖҚА) дамыту ықтималдығын көрсететін график. Қан қысымының немесе холестерин деңгейінің жоғарылауы пациенттің тәуекелін арттыратыны мәлім. Аз белгілісі – ЖҚА бойынша өлім-жітімге байланысты үлкен популяциялардың графигі көбінесе J қисығын құрайды, бұл өте төмен қан қысымы және/немесе холестерин деңгейі бар пациенттердің де тәуекелге ұшырайтынын көрсетеді.
In medicine, the "J curve" refers to a graph in which the x axis measures either of two treatable symptoms (blood pressure or blood cholesterol level) while the y axis measures the chance that a patient will develop cardiovascular disease (CVD). It is well known that high blood pressure or high cholesterol levels increase a patient's risk. What is less well known is that plots of large populations against CVD mortality often take the shape of a J curve which indicates that patients with very low blood pressure and/or low cholesterol levels are also at increased risk.