Ирландиялық теңізші және трансатлантикалық кабельдер сағасы
Robert Halpin
Ирландиялық теңізші Роберт Халпин – трансатлантикалық телеграф кабельдерін төсеудегі пионер. SS Great Eastern кемесінің капитаны, «Кабель мырзасы» атымен танымал.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Ирландиялық теңізші Роберт Чарльз Халпин (16 ақпан 1836 – 20 қаңтар 1894) – ирландиялық теңіз капитаны. Ол Брунельдің жобалаған бу кемесі SS Great Eastern-нің капитаны болды, ол трансокеандық телеграф кабельдерін төседі. Осы саланың табысты дамуына үлкен үлес қосқандықтан, оған "Мистер Кабель" деген лақап ат берілді.
Irish sailor
Robert Charles Halpin , Master Mariner, (16 February 1836 – 20 January 1894) was an Irish sea captain. He captained the Brunel designed steamship SS Great Eastern which laid transoceanic telegraph cables. A successful pioneer of this work, he earned the nickname "Mr Cable".
Ұлы шығыс
1858 жылғы 31 қаңтарда Кенттегі Иль-оф-Догос аралында суға түсірілген, ұзындығы 200 метрден асатын, өлшемі 22 500 тонна, 3000-нан астам жолаушыға арналған. Ол кездегі кез келген кемеден 5 есе үлкен, 6 мачтасы, 5 түтін құбыры, 6500 метрлік желкені, екі 58 футтық қалақ доңғалағы, 24 футтық бұрандасы (қазірге дейін ең ірісі) және 15 000 тонна көмір тасымалдау қабілеті болған. "Грейт-Истерн" кемесінің тағдыры бақытсыздыққа толы болды. Ол Ұлыбританиядан Австралияға бару үшін жобаланған, бірақ Атлантика мұхитының қысқа маршруттарында пайдасыз болып шықты. Оның алғашқы сапары 1860 жылғы 16 маусымда Саутгемптоннан 418 экипажбен, бірақ 35 төлем жасаған жолаушымен басталды және 28 маусымда аяқталды. Сыйымдылығы толыққан жоқ және қаржылық шығынға ұшыраған кеме бір компаниядан екіншісіне сатылды. 1867 жылы француз консорциумы оны американдықтарды Париж әлемдік көрмесіне жеткізу үшін жалдады. Ол барлығы 191 жолаушыны, соның ішінде Жюль Вернді тартты, ол кейін оның туралы "Жүзбелі қала" (Une ville flottante, 1871) атты кітап жазды.
Launched at the Isle of Dogs, Kent, 31 January 1858, she was 693 feet in length (over 200 metres), 22,500 tons dead weight, and had accommodations for over 3,000 passengers. Five times larger than any other ship then built, she had six masts, five funnels, 6,500 yards of sail, two 58 ft paddle wheels, a 24 ft screw (which remains the biggest ever built) and a coal carrying capacity of 15,000 tons. Great Eastern had a career dogged by misfortune. She was designed for the longer Britain to Australia run and proved uneconomical when used on the shorter Atlantic routes. Her maiden voyage was to the United States, leaving Southampton on 16 June 1860 with 418 crew, but only 35 paying passengers, and arriving on 28 June. Never filled to capacity and losing money, the vessel was sold from company to company and in 1867 was chartered by a French syndicate to bring American visitors to the Paris World Exhibition. She attracted only 191 passengers including Jules Verne who later wrote a book about her called A Floating City (Une ville flottante, 1871).
Телеграф
1860 жылдарға дейін телеграфқа зор қызығушылық туды және Еуропаны Солтүстік Америкамен телеграф кабелі арқылы байланыстыру мәселесі көтерілді. Алғашқы сәтті кабель 1858 жылдың тамызында төселді. Ұлыбритания королевасы Виктория Америка президенті Джеймс Бьюкененмен қысқаша құттықтасулар алмасты. Бұл алғашқы жетістік телеграфты су астында жүргізуге болатынын көрсетті, бірақ бір жұмысшының тым көп кернеу қолданғаннан кейін кабель қызып, бір аптадан кейін бұзылды. Сайрус Филд бастамасымен, Еуропа континенті телеграф арқылы, сондай-ақ Еуропа мен Ұлыбритания, Ұлыбритания мен Ирландия байланыстырылды. «Грейт-Истерн» кемесін кабель төсеуге арналған кемеге айналдыратын компания құрылды және Хэлпинге бас инженер лауазымы берілді. Олардың міндеті – Кери округіндегі Валентия аралынан Ньюфаундлендтегі Хартс Контентке дейін су асты телеграф кабелін төсеу еді. 2600 миль (4184 км) ұзындықтағы кабель кеменің цистерналарында сақталды және салмағы 6000 тоннаға жетеді. Валентиядан 1862 мильдей жерде кабель үзіліп, «Грейт-Истерн» Еуропаға қайта оралды. 1866 жылы Хэлпин басқаруымен кеме дәл сол жерге оралып, үзілген кабелді қалпына келтіріп, жөндеді. Сол жылдың шілдесінде «Грейт-Истерн» Ньюфаундлендтегі Хартс Контентке жетіп, континенттер арасындағы байланысты аяқтады, ол содан бері үзілген емес. Кейіннен, капитан ретінде Хэлпин шамамен 26000 миль (41843 км) кабель төседі (жер шарын айналуға жететін мөлшер). Кабель маршруттарына 1866 жылы Брестен Сент-Пьер және Микелонға дейінгі француз трансатлантикалық кабелі (Пол Юлиус Ройтердің демеушілігімен), 1869 жылғы Бомбей-Аден-Суэц кабелі, сондай-ақ Австралия-Жаңа Зеландия-Шығыс Үндістан, Мадрас-Сингапур-Пенанг және Мадейра-Бразилия кірді. Хэлпиннің қызметі үшін Бразилия императоры Педро II оны Роза орденінің рыцарі етіп тағайындады. Ол сонымен қатар «Құрмет легионы» орденімен марапатталды және Корольдік географиялық қоғамның мүшесі болып сайланды. 1889 жылы ол Корольдік теңіз резервінің құрметті командирі болып тағайындалды. Оның таныстарының арасында кабель төсеуді бақылаған лорд Кельвин, оны Корольдік географиялық қоғамға мүшелікке ұсынған адмирал Шерард Осборн, американдық океанограф Мэтью Фонтейн Мори, Альфред Лорд Теннисон, Фердинанд де Лессепс және Чарльз Диккенстің шөбересі Эдмунд Диккенс болды.
Before the 1860s there was great interest in Telegraphy and the linking of Europe to North America by telegraphic cable. The first successful cable was laid in August 1858. Queen Victoria of the United Kingdom exchanged congratulations briefly with the American President James Buchanan. This first success proved the telegraph could be done underwater, but it didn't last a week after a workman applied too much voltage and overheated the cable. Pioneered by Cyrus Field, mainland Europe had been connected by telegraphy, as had Europe to Britain and Britain to Ireland. A company was formed that converted Great Eastern into a cable layer and Halpin was given the post of First Engineer. Their task was to lay a submarine transatlantic telegraph cable from Valentia Island, County Kerry to Heart's Content, Newfoundland. The cable, 2,600 miles long was stored in the ship's tanks and weighed 6,000 tons. 1,862 miles from Valentia, the cable broke and Great Eastern returned to Europe. In 1866, with Halpin at the helm, the ship returned to the exact spot, recovered and repaired the broken cable. In July that year, Great Eastern arrived at Heart's Content, Newfoundland and completed the connection between the continents which has never been interrupted since. Later, as captain, Halpin laid an estimated 26000 mile (41843 km) of cable (more than enough to circle the globe). The cable routes included the French Transatlantic Cable from Brest to St. Pierre and Miquelon in 1866 (under the patronage of Paul Julius Reuter), the 1869 Bombay Aden Suez cable, and the Australia New Zealand East Indies, Madras Singapore Penang, and Madeira Brazil. For Halpin's services, Brazilian Emperor Pedro II made him Knight of the Order of the Rose. He was also awarded the Legion d'honeur and elected a Fellow of the Royal Geographical Society. In 1889 he was appointed an honorary Commander in the Royal Naval Reserve. His circle included Lord Kelvin, who had been aboard Great Eastern overseeing the cable laying, Admiral Sherard Osborn, who proposed him for Fellowship of the Royal Geographical Society, the American oceanographer Matthew Fontaine Maury, Alfred Lord Tennyson, Ferdinand de Lesseps, and Edmund Dickens, nephew of Charles Dickens amongst other notables of the day.
Кейінгі мансап
1875 жылы Лондон маңында қысқа уақыт тұрғаннан кейін Уиклоуға оралған Халпин, Уиклоу газ компаниясының төрағасы, Уиклоу портының басшысы және Уиклоу порт комиссарларының хатшысы болды. Ол 1880 жылы Уиклоу порт комиссарларының хатшысы қызметін атқарып тұрғанда, Шығыс қорғаныш қабырғасы салынды – бұл кішкентай теңіз порты тарихындағы ең маңызды құрылыс саналады. 1892 жылдың шілде айында ол Шығыс Уиклоудан Парламент депутаты болуға ұмтылып, бірақ Парнеллге қарсы «Үйдегі үкімділік» жақтасы Джон Свитманнан жеңіліс тапты. Ол Ньюфаундлендтегі Heart's Contentтен Джессика Муннға үйленді. Олардың үш қызы болды: Этель, Белль және Эдит. Ең кіші қызы Белль 1952 жылы қайтыс болды.
On returning to Wicklow c.1875 after a brief residence near London, Halpin became chairman of the Wicklow Gas Company, Wicklow Harbour Master and Secretary of Wicklow Harbour Commissioners. He was Secretary of the Wicklow Harbour Commissioners in 1880 when the East Breakwater was built – arguably the most important built structure in the small maritime port's history. He ran for Member of Parliament for East Wicklow as a Unionist in July 1892, losing to John Sweetman, the Anti Parnell Home Rule candidate. He was married to Jessica Munn of Heart's Content, Newfoundland. They had three daughters, Ethel, Belle and Edith. The last daughter, Belle, died in 1952.
Тинакилли үйі
Хэлпин әлемдік байланыстарды және осы арқылы әлемдік сауданы жақсартуға қосқан үлесі үшін Ұлыбритания үкіметімен марапатталды. 1876 жылы Халпин Виклоу қаласының солтүстігінде, Ирландия теңізін көре алатын екі миль жердегі биік жатқан жерді сатып алды. Ол мұнда Тинакилли деп аталатын үй салды, бұл атау үй салынған Тинакилли аумағынан алынған. Үйді жобалау үшін ол танымал ирланд сәулетшісі Джеймс Франклин Фуллерді шақырды. Үйдің көптеген сәнді мүмкіндіктері болды және құрылысына 40 000 фунт стерлинг жұмсалды, оның 400 акры кең роза бақшасын қамтыды. Бүгінде бұл үй қонақ үйге айналдырылған және көптеген бастапқы ерекшеліктерін сақтап қалған. 1894 жылдың 20 қаңтарында Тинакиллиде 57 жастағы Роберт Халпин, тырнақтарын кескен кезде алған шағын жарақаттан туған гангренадан қайтыс болды. Ол өзінің отбасының басқа мүшелерімен бірге Уиклоу шіркеуіне жерленді, оның қабірі кельттік крест тасымен белгіленген.
Halpin was rewarded by the British Government for his contribution to improving world communications and thereby world trade. In 1876 Halpin purchased a site on elevated ground two miles north of Wicklow Town, overlooking the Irish Sea. Here he built a house, named Tinakilly, the name derived from the townland of Tinakilly on which the house is built. He recruited the fashionable Irish architect James Franklin Fuller to design the house. It had many opulent features and cost £40,000 to build, , its 400 acres including an extensive rose garden. The house is now a hotel and retains many of its original features. At Tinakilly on 20 January 1894 Robert Halpin, aged 57, died of gangrene resulting from a minor cut while trimming his toenails. He is buried, as are others in his family, at the Wicklow Parish Church with a Celtic Cross headstone marking the grave.
Ескерткіштер
Оның өмірінен көптеген заттар қыздарының сыйлық ретінде Ирландияның Теңіз институтына берілді. Ирландияның Ұлттық Теңіз музейінде, Дун Лаогхэйрде экспозиция бар.
Many artifacts from his life were donated by his daughters to the Maritime Institute of Ireland. There is a display in the National Maritime Museum of Ireland, Dún Laoghaire.
Обелиск
1897 жылы Виклоу қаласының орталығында орнатылған граниттен жасалған обелиск оның өмірі мен қызметін еске сақтайды. Обелиск орналасқан жерді Уильям Вентворт Фицвильям, 6-шы граф Фицвильям сыйға берген, және бұл осы күнге дейін Фицвильям алаңы деп аталады.
A granite obelisk, erected in 1897, in the centre of Wicklow town commemorates his life and career. The land for the obelisk was donated by William Wentworth Fitzwilliam, 6th Earl Fitzwilliam and has since been called Fitzwilliam Square.
Халпин ескерткіш медалі
Уиклоу обелискінің қоры жабылғаннан кейін, Лондоннан тағы 397 фунт стерлинг пен 13 шиллинг түсті. Бұл сома обелискке қажет болмағандықтан, Саудагер теңізшілерінің жетімдер үйіндегі (1922 жылдан бастап Корольдік саудагер теңізшілерінің жетімдер үйі, кейіннен Корольдік саудагер теңізшілері мектебі және содан кейін Bearwood колледжі) ең жақсы жігіт және қыз жүзушіге жыл сайын берілетін Хэлпин ескерткіш медалін қаржыландырды. Жыл сайынғы марапат 1960-шы жылдарға дейін шамамен жетпіс жылға созылды. Марапат – диаметрі күміс медаль болды, беткі жағында Корольдік әскери-теңіз резервінің формасындағы Хэлпиннің суреті және "IN MEMORIAM. ROBERT C HALPIN, DL, JP, RNR" деген жазу орналасқан. Медальдің артқы жағы уақыт өте келе өзгеріп тұрды, бірақ мекеменің ағымдағы атауы әрқашан көрсетілді.
After the fund closed for the Wicklow obelisk, a further £397 and 13 shillings came from London. Not being required for the obelisk, this sum funded the Halpin Memorial Medal, an annual prize for the best boy and girl swimmer at the Merchant Seamen's Orphan Asylum (Royal Merchant Seamen's Orphanage from 1922, and later the Royal Merchant Navy School and then Bearwood College). The annual award continued for about seventy years until the 1960s. The award was a silver medal, in diameter, bearing on the obverse the image of Halpin in Royal Naval Reserve uniform with the inscription 'IN MEMORIAM. ROBERT C HALPIN, DL, JP, RNR.' The reverse design varied over time, but included the current name of the institution.