Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Locus amoenus (латынша "жағымды орын") – қауіпсіздік пен жайлылықтың идеалданған орнын бейнелейтін әдеби топос. Locus amoenus көбінесе әдемі, көлеңкелі шалғын немесе ашық орман, немесе кейде Едем бағы немесе Елисейге ұқсас идилликалық аралдар тобы болып келеді. Эрнст Роберт Куртиус осы ұғымның толыққанды тұжырымдамасын "Еуропа әдебиеті және латын орта ғасыры" (1953) атты еңбегінде жазған.
Literary topos involving an idealized place of safety or comfort
Locus amoenus (Latin for "pleasant place") is a literary topos involving an idealized place of safety or comfort. A locus amoenus is usually a beautiful, shady lawn or open woodland, or a group of idyllic islands, sometimes with connotations of Eden or Elysium. Ernst Robert Curtius wrote the concept's definitive formulation in his European Literature and the Latin Middle Ages (1953).
Сипаттамалары
Амунус орны үш негізгі элементтен тұрады: ағаштар, шөп және су. Көбінесе мұндай бақтар шалғай жерде орналасқан және ойдағы ландшафт ретінде танылады. Ол қала мен ауыл өмірі арасындағы айырмашылықты көрсету үшін немесе уақыт пен өлімнен паналау үшін де қолданылуы мүмкін. Кейбір туындыларда мұндай бақтар гүлдер, көктем мен махаббат және құнарлылық құдайлары арқылы бейнеленген, адамның жыныстық қуатының қайта жаңғыруын көрсетеді.
A locus amoenus will have three basic elements: trees, grass, and water. Often, the garden will be in a remote place and function as a landscape of the mind. It can also be used to highlight the differences between urban and rural life or be a place of refuge from the processes of time and mortality. In some works, such gardens also have overtones of the regenerative powers of human sexuality marked out by flowers, springtime, and goddesses of love and fertility.
Классикалық
Бұл типтегі ортаны әдеби пайдалану, батыс әдебиетінде кем дегенде Гомерге дейін жетеді, және ол Теокрит пен Вергилий сияқты ақындардың пасторлық туындыларының маңызды бөлігіне айналды. Гораций (Арс Поэтика, 17) және Вергилийге түсіндірме жазған Сервий сияқты ғалымдар, loci amoeni сипаттамаларының риторикалық жиі кездесетін амалға айналғандығын мойындайды. Грекияның таулы аймағы Аркадия көбінесе тұрғындары табиғатпен үйлесімде өмір сүрген locus amoenus ретінде бейнеленді; уақыт өте келе, бұл қолданыс қарапайым, малшылық өмірге негізделген кеңірек утопиялық көріністі сипаттауға дамыды. Овидийдің "Метаморфозаларында" локус аменонустың функциясы кері қайтылып, "локус террибилис" құрылады. Қауіп-қатерден тынығу орны болмай, ол өзі зорлық-зомбылық оқиғаларының ошағы болып табылады.
The literary use of this type of setting goes back, in Western literature at least, to Homer, and it became a staple of the pastoral works of poets such as Theocritus and Virgil. Horace (Ars Poetica, 17) and the commentators on Virgil, such as Servius, recognize that descriptions of loci amoeni have become a rhetorical commonplace. Arcadia, a rugged region of Greece, was frequently depicted as a locus amoenus whose inhabitants lived in harmony with nature; in time, this usage evolved to describe a broader utopian vision based around simple, pastoral living. In Ovid's Metamorphoses, the function of the locus amoenus is inverted, to form the "locus terribilis". Instead of offering a respite from dangers, it is itself usually the scene of violent encounters.
Орта ғасырлар
Орта ғасырлар классикалық locus amoenus-ты Мүсілмандық Әндер Әнінен алынған Киелі кітап суреттерімен біріктірді. Вендомдық Матью locus amoenus-ты қалай сипаттауға болатыны туралы көптеген мысалдар келтірді, ал Данте Жердегі жұмақты сипаттағанда бұл кең таралған бейнелеуді пайдаланды: «Мұнда көктем мәңгілік, мұнда барлық жемістер жетеді».
The Middle Ages merged the classical locus amoenus with biblical imagery, as from the Song of Songs. Matthew of Vendôme provided multiple accounts of how to describe the locus amoenus, while Dante drew on the commonplace for his description of the Earthly Paradise: "Here spring is endless, here all fruits are."
Қайта өрлеу дәуірі
Амонус орны Ренессанс дәуіріндегі Ариосто және Тассо сияқты суретшілердің туындыларында кең таралған тақырып болды. Шекспир "Венера мен Адонис" атты ұзын поэмасында осы мотивті тиімді пайдаланды. Бұл троп сонымен қатар, Нортроп Фрай Шекспирдің "жасыл әлемі" деп атаған құрылысын қалыптастыруға ықпал етті – қала шегінен тысқары орналасқан, эротикалық құштарлықтарды өркениет пен әлеуметтік тәртіптен шалқап, еркін зерттей алатын лиминалдық кеңістік. Мысалы, "Сондағы махаббат" пьесасындағы Арден орманы сияқты. Қатаң еркектік азаматтық құрылымға қарама-қарсы, құпиялы және қараңғы, әйелдік сипаттағы осы "жасыл әлемді" "Жазғы түнгі арман" және "Тит Андроник" пьесаларында да кездестіруге болады.
The locus amoenus was a popular theme in the works of such Renaissance figures as Ariosto and Tasso. Shakespeare made good use of the locus amoenus in his long poem Venus and Adonis. The trope also fed into his construction, in many plays, of what Northrop Frye has called the Shakespearean "green world" – a space that lies outside of city limits, a liminal space where erotic passions can be freely explored, away from civilization and the social order – such as the Forest of Arden in As You Like It. A mysterious and dark, feminine place, as opposed to the rigid masculine civil structure, the green world can also be found featured in A Midsummer Night's Dream and Titus Andronicus.
Қазіргі заманғы
XX ғасырда locus amoenus Т. С. Элиоттың шығармаларында, мысалы, "Жарған Нортонның роза бағында" және Дж. Р. Р. Толкиннің "Шир" және "Лотлориен" жерлерінде кездеседі.
In the 20th century the locus amoenus appears in the work of T. S. Eliot, as in the Rose Garden of Burnt Norton and in J. R. R. Tolkien's Shire and Lothlórien.
Қауіпті қос кейіпкерлер
Көңілді орынның бөлігінен ажыратылған алдыңғы жағы – сырттан тартымды көрінетін, бірақ іштей қауіпті бақ, көбінесе зұлым сексуалдық байланыстармен байланысты, мысалы, Киркенің сарайында немесе Эдмунд Спенсердің «Пері патшайымы» поэмасындағы Ғашықтық сарайында.
The split off obverse of the locus amoenus is the apparently delectable but in fact treacherous garden, often linked to a malign sexuality, as in Circe's palace or the Bower of Bliss in Edmund Spenser's Faerie Queene.