Жапондық "Ха Го" танкысы: Екінші дүниежүзілік соғыстағы қолданылуы

Кіріспе

Ха Го, 1944 жылдың ақпан айында Бірмада Жапония жасаған шабуыл.

Бұл Екінші Қытай-Жапон соғысы, Кеңес Одағына қарсы Халхин-Гол шайқасы және Екінші дүниежүзілік соғыста Жапония империясы қолданған жеңіл танк болды. Ол жаяу әскерге қарсы қолдануға жеткілікті болды, бірақ басқа танктерге қарсы тиімді емес еді. Шамамен 2300 данасы өндірілді, бұл оны Екінші дүниежүзілік соғыстағы ең көп сандағы жапондық бронетехникалық құрылғыға айналдырды.

Тарих және дамуы

1930 жылдардың басында Жапон армиясы жаяу әскер мен танктерді біріктіретін механикаландырылған соғыс құралын сынақтан өткізе бастады. Дегенмен, Type 89 Medium танкі жүк көлігімен жылдам қозғалатын мотоатқыштармен бірге ілесе алмады. Көліктік тұрғыдан, танктер сол кездегі басқа да әскерлердегідей теміржол платформаларына тиеуге болатын. Бұл мәселені шешу үшін Армия Техникалық бюросының Томио Хара 40 км/сағ жылдамдыққа қол жеткізе алатын жаңа жеңіл танкты ұсынды және 1933 жылы әзірлеу жұмыстарын бастады. Танктің прототипі 1933 жылы қолға алынып, 1934 жылдың маусымында Армияның Сагами арсеналында аяқталды. Алғашқы сынақтар жағымды нәтижелер көрсетті, бірақ танк тым ауыр болды және салмағын азайту үшін қайта жұмыс істеу қажет болды. Танктің атауы Империяның құрылған жылынан бастап есептеліп, 2595 типті деп аталды. Кейде жапондық бронетехникасының атау белгілерін толықтыру немесе алмастыру үшін тегі қолданылатын. 95 типті танк Mitsubishi Heavy Industries компаниясының конструкторы берген "Ха Го" (үшінші модель) деген қосымша атауға ие болды. Mitsubishi Heavy Industries 1936 жылы танк өндірісін бастады. 1938 жылы бірнеше компаниялар танк пен оның бөлшектерін жаппай өндіруге кірісті, олардың қатарында Mitsubishi компаниясымен қатар Niigata Tekkoshō, Dowa Jido Sho, Sagami Arsenal Kokura Rikugu Jiohei Sho және Ihesil компаниялары да болды.

Дизайн

95 типті 7,4 тонналық көлік құралында 3 экипаж мүшесі болды: командир, корпустағы пулеметші және жүргізуші. Мұнарада тек командир отырды, сондықтан ол бақылау, оқ-дәріні салу, нысанаға алу, негізгі қаруды ату, сондай-ақ шешім қабылдау және экипажға басшылық етуге жауапты болды. Қолмен басқарылатын мұнарасы кішкентай және өте тар болды. Көптеп өндірілген нұсқаның негізгі қаруы – 94 (1934) типті 37 мм танк қаруы (екі жылдан кейін ұсынылған 94 типті 37 мм танкке қарсы қарудан шатастырмау керек) болды, оның ұзындығы 46,1 калибрге тең. Ол -15 және +20 градус аралығында көтерілді. Танк екі түрлі 37 мм оқ-дәріні тасыды: жарылғыш және бронебойғыш. Бронебойғыш оқтар үшін, оқтың бастапқы жылдамдығы және 500 метр қашықтықтағы броньды тесіп өту қабілеті болды. Бастапқы қарулануы екі 6,5 мм 91 типті пулеметтен тұрды, бірақ олар екі 7,7 мм 97 типті жеңіл пулеметпен ауыстырылды, біреуі корпустың алғы жағына, екіншісі мұнараның артқы жағына, артқы оң жаққа қаратылып (яғни сағат бес бағытында) орнатылды. 95 типті танктың ең ерекше ерекшелігі – оның қарапайым аспасы болды. Армия офицері Томио Хара қоңыраулы-қайшылы жүйені жасады. Бұл аспа жүйесі кейіннен жасалған көптеген жапон танктерінде стандартқа айналды. 95 типті танкте әр жағында жұпталған екі доңғалақ бір қоңыраулы кранкқа ілініп, корпустың сыртында жатқан серіппеге қосылды. Жолдар алдыңғы жетек дөңгелектері арқылы қозғалды. Екі кері дөңгелек болды. Аспаның алғашқы кезеңдерінде қиындықтар болды, ол тегіс емес жерде шайқалуға бейім болды, сондықтан жұп доңғалақтарды байланыстыру үшін тіреу қосылды. Осыған қарамастан, танк пайдаланушыларына кез келген тегіс емес жерде қиын жағдайлар туғыза берді. Экипажды күнмен қызған бронь тақталарынан оқшаулау үшін және танк қиыр жерлерде қозғалғанда жарақат алудан қорғау үшін танктың ішкі қабаттарына асбест төселді, олар корпустан ауа қабатымен бөлінді. 95 типті танк 120 а.к. (89,5 кВт) қуатты Mitsubishi A6120VDe ауамен салқындатылатын 6 цилиндрлі дизельді қозғалтқышымен жабдықталған. Ол артқы бөліктің оң жағында орналасқан. Қуат агрегаты оған жақсы жылдамдық беруге мүмкіндік берді. Кейбір танктерде түнгі операциялар үшін көліктің алғы жағына екі шам орнатылған.

The Type 95 was a 7.4 ton vehicle with a complement of 3 crewmen: a commander, a hull machine gunner, and a driver. Only the commander was seated in the turret, hence he was responsible for observation, loading, aiming, firing the main gun, as well as decision making and commanding the crew. The hand operated turret was small and extremely cramped. The primary armament of the most produced version was a Type 94 (1934) 37 mm tank gun (not to be confused with the Type 94 37 mm anti tank gun introduced two years later) with a barrel length of 46.1 calibers. It elevated between −15 and +20 degrees. The tank carried two types of 37 mm ammunition, the high explosive and armor piercing. For the latter, muzzle velocity was and armor penetration was at a distance of
Secondary armament was originally two 6.5 mm Type 91 machine guns, but these were replaced with two 7.7 mm Type 97 light machine guns, one mounted in the hull front and the other in the back of the turret, facing to the rear right (that is, in the five o clock direction). The most characteristic feature of the Type 95 tank was its simple suspension system. Army officer Tomio Hara designed the bell crank scissors system. This suspension system became standard on the majority of the subsequently designed Japanese tanks. For the Type 95, two paired bogie wheels per side were suspended on a single bell crank and connected to a coil spring mounted horizontally outside the hull. The tracks were driven through the front sprockets. There were two return wheels. The suspension had troubles early on, with a tendency to pitch on rough ground, and so it was modified with a brace to connect the pairs of bogies. Despite this, the tank continued to give its users a rough ride across any uneven ground. It was provided with an interior layer of asbestos padding separated from the hull with an air gap, to isolate the crew from the sun heated armor plates, and to protect the crew from injury when the tank moved across rough terrain. The Type 95 was fitted with a 120 hp (89.5 kW) Mitsubishi A6120VDe air cooled 6 cylinder diesel engine. It was located in the rear compartment on the right side. The power unit gave it good mobility. Some tanks were fitted with two reflectors in the front of the vehicle for night operations.

Жауынгерлік тарихы

Бұл танк 1935 жылы 37 мм-лік зеңбірекпен қаруланған және дизельді қозғалтқышпен жабдықталған, ал дизель отынының төмен тұтанғыштығы оны кейбір мамандар артық деп санаған. 1930 жылдардағы көптеген армиялар сияқты, бұл танк, әсіресе жеңіл танк, негізінен жаяу әскерге көмек көрсету үшін немесе кавалериялық барлауға, сондай-ақ шабуылдық міндеттерге қолданылды. Оның жолсыз жердегі жылдамдығы шамамен алғанда 1941 жылы M3 Стюарт танкісінің жылдамдығымен салыстырылатын еді. Зы бронясы, жол жылдамдығы және қару-жарағы жағынан 95-ші типті танк (бес жыл кішірек) американдық M3 Стюарт жеңіл танктерінен әлдеқайда нашар болды, бірақ Филиппиннің географиялық ерекшеліктері (азынша жолдар және танктердің өте жақын қашықтықтағы шайқастары) бұл кемшіліктерді азайтып, 95-ші типті танкты бәсекеге қабілетті етті, себебі оның жолсыз жердегі жылдамдығы мен мұнарасының айналу жылдамдығы шамалас болды. 95-ші типті танк Маньчжурия мен Қытайдағы жорықтарда қарсыластың жаяу әскеріне қарсы тиімді болды, өйткені Қытайдың Ұлттық революциялық армиясында тек үш танк батальоны болды, олар Vickers экспорттық танкілерінен, неміс PzKpfw I жеңіл танкілерінен және итальяндық CV33 танкеттерінен құралған. Алайда, 95-ші типті танк, АҚШ-тың M3 Стюарт сияқты, басқа танктермен күресу үшін емес, жаяу әскерге көмек көрсету үшін жасалған. IJN-нің жаңа технологияны және соғыс кемелерін салуға қажетті болатты алудағы басымдылығына байланысты, IJA және IJN-нің SNLF бөлімдеріне танкілерді қалдықтардан беруге тура келді. 1942 жылға қарай жапондық бронь техникасы 1930 жылдардағы деңгейде қалып қойды, ал жаңа танктарды әзірлеу "тоқтап" қалды.

Халхин Гол (Номонхан) 1939 жыл

Қызыл Армия Халхин-Гол өзені аймағынан шегініп жатыр деген жаңылыс пікірге сене отырып, Манчжуриядағы IJA басшылығы генерал-лейтенант Ясуока Масаомидің басқаруындағы 1-ші танк корпусын Номонхан ауылына көшірді, мақсаты – Халхин-Голда шегініп жатқан кеңес әскерін тоқтату. Екі күндік пойызбен сапардан кейін, 1-ші танк корпусы 1939 жылдың 22 маусымында Манчжуриядағы Аршанда 3-ші танк полкі мен 4-ші танк полкін пойыздан түсіре бастады. 3-ші танк полкі көбінесе шамамен он жыл бұрын жасалған 89 типті орта танктерден тұрса, 48 жастағы полковник Тамада Йосио басқаратын 4-ші танк полкі 35 95 типті жеңіл танктерден, сегіз 89 типті және үш 94 типті танкеттерден құралды. 1939 жылдың маусымында Номонханда кеңес генералы Жуковтың қолбасшылыққа кірісуінен бастап, ол BT 5 және BT 7 жеңіл танктерін ("жоғары жылдамдықты танк", яғни "Быстроходный" танкілері) орналастырып, оларды барлық артиллерия, жаяу әскер және броньды шабуылдарына енгізді. Type 95 де жеңіл танк санатына жатса да, үш адамдық экипажы мен ұқсас өлшемдері болса да, BT танктері 13,8 тонна салмақта екі есе ауыр болды, бірақ оттық бомбаларды (Молотов коктейльдерін) қолданатын (танкке қарсы) топтарға осал болды; бұл негізінен олардың бензинмен жұмыс ілейтін қозғалтқыштарына байланысты. АҚШ әскері Филиппин-Америка соғысынан (1899-1902) бері Филиппинде, ал Ұлыбритания 1840 жылдардан бері Сингапурда әскери базаларына ие болды; екеуі де арасында көп жылдық "жартас соғысы" тәжірибесіне ие болды, бұл олардың "танктер сол жартастарда жұмыс істей алмайды" деген сенімдеріне әсер еткені сөзсіз. Ал IJA әрқашан Кеңес Одағы мен Қытайға бағытталған және тропикалық (жартасты) аймақтарда ірі әскери науқандар жүргізбеген. Тығыз және өтпейтін жартастарға, екі тәжірибелі және күшті армияға, сондай-ақ жартас шайқасының тәжірибесі жоқ IJA-ның Type 95 танктері, Type 97 Chi Ha орта танктерімен бірге, жапондық шабуыл күштерін 1942 жылдың 15 ақпанына дейін британдық Малайя мен Сингапурды, ал сол жылдың сәуір айында АҚШ-тың бақылауындағы Филиппиндегі Батаанды басып алуға бастады. Type 95 танкі 1942 жылдың ортасына дейін Жапонияның алғашқы әскери науқандарында өте табысты жеңіл танк болып танылды. "Қиын жер" жапондықтардың көбінесе жеңіл бронясы үшін үлкен кедергі болмады. Сонымен қатар, британдық армияның нашар жоспарлауы салдарынан 1941 жылдың желтоқсанына дейін Ұлыбритания Британдық Малайясына немесе Британдық колониясы Бірмаға дерлік ешқандай танктарды орналастырмады.

Under the mistaken belief that the Red Army was retreating from the area of the Khalkhyn Gol river, the IJA command in Manchuria transferred the 1st Tank Corps, under the command of Lt. Gen. Yasuoka Masaomi to the village of Nomonhan to cut off the retreating Soviets at Khalkhyn Gol. After a two day journey by rail, the 1st Tank Corps began unloading its 3rd Tank Regiment and 4th Tank Regiment from their trains at Arshaan in Manchuria on 22 June 1939. While the 3rd Tank Regiment was composed primarily of the nearly decade old Type 89 medium tanks, the 4th Tank Regiment, commanded by 48 year old Col. Tamada Yoshio, consisted of 35 Type 95 light tanks, eight Type 89s, and three Type 94 tankettes. From the beginning of Soviet General Zhukov's assumption of command at Nomonhan in June 1939, he had deployed his BT 5 and BT 7 light tanks (Bystrokhodnyi tanks, meaning "high speed tank") and incorporated them into all of his combined artillery, infantry and armor attacks. Although in the same light tank category as the Type 95, also with three man crews, and similar dimensions, the BT tanks were nearly twice as heavy, at 13.8 tons but were highly susceptible to close quarter (tank killer) teams using fire bombs (Molotov cocktails); that was primarily due to their gasoline engines.]] The United States military had been operating in the Philippines since the Philippine–American War (1899 1902) and the United Kingdom had military bases in Singapore since at least the 1840s; they both had many years of so called "jungle warfare" experience between them, which no doubt influenced their beliefs that "tanks could not operate in those jungles". On the other hand, the IJA had always been focused upon the Soviet Union and China and had never conducted major military campaigns in tropical (jungle) regions. Facing thick and impenetrable jungles, two experienced and powerful armies, and lacking any jungle combat experience themselves, the IJA's Type 95s, together with Type 97 Chi Ha medium tanks, led the Japanese assault forces into taking British Malaya and Singapore by 15 February in 1942 and Bataan in the US held Philippines by April in that same year. The Type 95 proved to be an extremely successful light tank during the early military campaigns of Japan leading into mid 1942. The "rough terrain" did not prove to be a severe obstacle for the generally light Japanese armour. In addition, poor planning on the part of the British Army resulted in very few to practically no tanks being deployed by the UK in British Malaya or the British colony of Burma by December 1941.

Екінші дүниежүзілік соғыста Американың алғашқы қарулы қақтығысы

Американың Екінші дүниежүзілік соғыстағы алғашқы танкке қарсы танк шайқасы 1941 жылғы 22 желтоқсанда Дамортистің солтүстігінде, 1941 жылы Батан түбегіне шегіну кезінде болды. Онда IJA 4-ші танк полкінің 95 типті жеңіл танктері, "B" ротасының 192-ші танк батальонынан шыққан бес жаңа M3 Стюарт жеңіл танкілерінен тұратын АҚШ армиясының танк взводымен қақтығысты. M3 және 95 типті жеңіл танктер 37 мм-лік зеңбірекпен қаруланған, бірақ M3-тің бронясы жақсырақ болды – мұнараның қабырғасы 32 мм (1¼ дюйм) қалыңдықпен, ал 95 типті танктың бронясы 12 мм болды. Алайда, 1945 жылы танкке қарсы шайқасты зерттеген АҚШ армиясының Баллистикалық зерттеу зертханасы (BRL) ең маңызды фактор – жауды бірінші көру, бірінші оқ ату және бірінші соққы беру екенін анықтады. Осы алғашқы шайқаста IJA бірінші болып қимылға келді, жолдан шығуға тырысқан M3 танкін жойды. Американың қалған төрт танкісі де кері шегінгенде зардап шекті. 1942 жылғы 6 маусымда Жапонияның 3-ші арнайы теңіз десанттық күштері (SNLF) бүгінгі Аляска штатының бөлігі – Алеут аралдарына жасалған жапон шабуылы кезінде Киска аралына десант түсірді. SNLF десанты IJA 11-ші танк полкінің 95 типті жеңіл танктерімен күшейтілді, олар АҚШ жеріне түскен жалғыз жау танктері болды. 1943 жылдың тамызында АҚШ және одақтас күштері аралды қайта басып алу үшін Кискаға десант түсіргеннен кейін, АҚШ екі 95 типті танкты қолға түсіріп, зерттеу және бағалау үшін Мэриленд штатындағы Абердин сынақ алаңына жеткізді.

Австралияға қарсы

Екі Type 95 танкісі 1942 жылдың тамыз айының соңында Жаңа Гвинеядағы Милн шығанағына жапондық десантты қолдау үшін жөнелтілді. Алғашқыда танктер жеңіл қаруланған австралиялық жаяу әскерге қарсы тиімді болды, олардың "жабысқақ бомбалары" ылғалды ауа райының салдарынан жабыспады. Малайяның тропикалық жағдайында танктер өте сенімді болғанымен, Милн шығанағындағы күнделікті, қарқынды жаңбырдан пайда болған лайдың көп мөлшеріне шыдамады. Бір танк "Бойз" атқыш мылтығымен жойылды, ал екіншісі лайға батып, десанттан бірнеше күн өткен соң тастап кетілді.

10 жастағы соғыс жылқысы

Type 95 танкісі өзінің осалдықтарын алғаш рет британдық/доминиондық күштерге қарсы шайқастарда көрсетті, онда танктың 37 мм-лік қаруы оларға қарсы қолданылған британдық Matilda жаяу әскер танкілерінің бронясын тесіп өте алмады. Type 95-тің жұқа бронясы оны одан әрі осал етті, себебі одақтас күштер стандартты жаяу әскер қаруларының қозғалтқыш бөлімінің айналасындағы минималды броняны тесіп өте алатынын, тіпті ең қалың бронясы да ауыр пулеметтен зардап шегетінін анықтады. 1944 жылға қарай, 10 жылдық Type 95-тің өрттік қуаты АҚШ-тың ең жаңа танктеріне, мысалы, M4 Sherman орташа танкісіне немесе M5 Stuart жеңіл танкісіне қарсы тұруға жеткіліксіз екені белгілі болды, бірақ Type 95 әлі де ескі M3 Stuart-қа жақын арада қарсы тұра алатын. 1942 жылдың тамызында АҚШ Гуадалканалға АҚШ теңізшілерін тасымалдаған кезде Жапонияға қарсы алғашқы қарсы шабуылын бастады. АҚШ теңізшілер корпусы 1-ші танк батальонын орналастырды, ол Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде АҚШ күштерімен шайқасқа қатысқан жалғыз M2A4 жеңіл танктерімен жабдықталған. M2A4 M3 Stuart-тың негізі болды, ал екі машина да бір-біріне өте ұқсас болды, басты айырмашылық M3-тегі артқы тіреу доңғалағы жерге төмендетілгендігінде болды. M2A4, 1940 жылы салынғандықтан, Type 95-тен бес жыл жас болса да, қарулану және броня жағынан Type 95-ке ең жақын американдық танк болды: 25 мм (1 дюйм) қалың мұнараның бүйірлері Type 95-тің 12 мм мұнара бүйірлеріне қарсы, ал екі танк та 37 мм негізгі қарумен жабдықталған. 1944 жылы Биак шайқасы кезінде бірнеше Type 95 танктері АҚШ армиясы тарапынан жойылды немесе тұтқынға алынды. Соғыстың бағыты Жапонияға қарсы бұрылғанда, Type 95 танктері көбінесе банзай шабуылдарында қолданылды немесе жапондықтар басып алған аралдардағы бекіністерде орналастырылды. Тарава шайқасы кезінде 7-ші Сасебо SNLF-тың жеті Type 95 танктері американдықтардың қонуына қарсы тұрды. Осы жеті танк, сондай-ақ жақын маңдағы Макин аралындағы екеуі де жойылды. Парри аралында және Эниветокта да танктер жойылды. Сайпан шайқасында Type 95 танктері 1944 жылдың 16 маусымында таңертең теңізшілердің жағажайға шабуыл жасағанда шабуылдады және танк атысымен жойылды. Теңізшілер бір күн бұрын екі танк батальонымен келді. 16-17 маусым түнінде жапондықтар "толыққанды қарсы шабуыл" жасады. Шабуылға IJA 9-шы танк полкінің 44 танктері жетекшілік етті. Type 97 және Type 95 танктері теңізшілер взводының M4A2 танктерімен, бірнеше M3 75 мм жартылай тізгін машиналарын, базукалармен және 37 мм танкке қарсы қарулармен жойылды. Бұл соғыстағы жапондықтардың ең ірі танк шабуылы болды. Гуам шайқасы кезінде IJA 9-шы танк полкінің 29 Type 97 және Type 95 танктері және 24-ші танк ротасының тоғыз Type 95 танктері базука атысына немесе M4 танктеріне ұшырады. 24 шілдеде Тинианда тағы жеті, 15 қыркүйекте Пелелиуда тағы 15 танк жойылды. Сол сияқты, Филиппинде де кем дегенде он Type 95 танктері Лейтедегі әртүрлі шайқастарда және тағы 20 Лусонда жойылды. Окинава шайқасында 13 Type 95 және 14 Type 97 Shinhoto орташа танктері IJA 27-ші танк полкінің сегіз АҚШ армиясы және екі USMC танк батальонының 800 американдық танктеріне қарсы тұрды.

The Type 95 first began to show its vulnerability during later battles against British/Commonwealth forces, where the tank's 37 mm gun could not penetrate the armor of the British Matilda infantry tanks which were deployed against them. The thin armor of the Type 95 made it increasingly vulnerable, as Allied forces realized that standard infantry weapons were capable of penetrating the minimal armor around the engine block, and even its thickest armor was vulnerable to heavy machine gun fire. By 1944, it was already known that the 10 year old Type 95's firepower was insufficient to take on the newest US tanks, such as the medium M4 Sherman, or the M5 Stuart light tank, although the Type 95 could still give the older M3 Stuart a run for its money at close range. In August 1942, the US launched its first counter offensive against Japan, when it landed US Marines on Guadalcanal. The US Marine Corps deployed its 1st Tank Battalion, which was equipped with the only M2A4 light tanks to see combat with US forces during World War II. The M2A4 was the foundation for the M3 Stuart, and both vehicles were nearly identical when viewed side by side; with the primary difference being the rear idler wheel lowered to the ground on the M3. Although the M2A4, being built in 1940, was five years newer than the Type 95, it was the closest US tank in armament and armor to the Type 95; with 25mm (1") thick turret sides vs the 95's 12mm turret sides; and both tanks were equipped with 37mm main guns. Several Type 95s were destroyed or captured by the United States Army during the Battle of Biak in 1944. As the tide of the war turned against Japan, the Type 95s were increasingly expended in banzai charges or were dug in as pillboxes in static defense positions in the Japanese occupied islands. During the Battle of Tarawa, seven entrenched Type 95s of the 7th Sasebo SNLF opposed the American landings. Those seven, along with the two on nearby Makin Island, were destroyed. More were destroyed on Parry Island and on Eniwetok. In the Battle of Saipan, Type 95s attacked the Marine beachhead at dawn on 16 June 1944, and were destroyed by tank fire. The Marines had landed the day before with two tank battalions. On the night of 16–17 June, the Japanese made an "all out counterattack". Leading the attack were 44 tanks of the IJA 9th Tank Regiment. The Type 97s and Type 95s were knocked out by a Marine platoon of M4A2 tanks, several M3 75mm half tracks, bazookas and 37mm antitank guns. It was the largest Japanese armor attack of the war. During the Battle of Guam, 29 Type 97 and Type 95 tanks of the IJA 9th Tank Regiment and nine Type 95s of the 24th Tank Company were lost to bazooka fire or M4 tanks. Seven more were destroyed on Tinian on 24 July, and 15 more on Peleliu on 15 September. Likewise, in the Philippines, at least ten Type 95s were destroyed in various engagements on Leyte, and another 20 on Luzon. At the Battle of Okinawa, 13 Type 95s and 14 Type 97 Shinhoto medium tanks of the understrength IJA 27th Tank Regiment faced 800 American tanks of eight US Army and two USMC tank battalions.

Қытай-Бірма-Үндістан операциялар театры

1942 жылы IJA Оңтүстік-Шығыс Азия арқылы, Тайланд арқылы Бирмаға қарай жылжып, Үндістанға бет алды. IJA 14-ші танк полкінің 95 типті жеңіл танктері алдыңғы қатарда болды. Олар британдық 7-ші гусарлар мен 2-ші Корольдік танк полкінің M3 Стюарт танктерімен шайқасты, ал британдықтар Үндістанға шегіне бастағанда, IJA өздерінің броньды бөлімшелерін қайта жарақтандырды. Бұл, ұрыстарда Type 95 танктерінің көп шығынға ұшырауынан кейін, британдықтардан қолға түскен M3 Стюарт танктерінің көмегімен жасалды. 1944 жылы 14-ші танк полкі IJA-ның логистикалық желілерін қиып тастау арқылы британдықтардың тереңде шабуылдау тактикасының салдарынан, жауынгерлік жабдықтаудан мүлдем қырылды. IJA-ның Хукаунг аңғарындағы соңғы шабуылы Үндістанның солтүстік-шығысындағы Импхал қаласында тоқтатылды. Хукаунг аңғарындағы шайқаста 18-ші дивизияның 95 типті танктеріне 14-ші танк дивизиясының қалдықтары қосылды. Олар Үндістан базасындағы Қытайдың ұлттық армиясының шабуылына қарсы тұрды, бірақ жапон әскерлерінің көп бөлігі, 12 мың сарбаздық Хризантема дивизиясының барлық бөлімдерімен бірге, жай-жұлынып жойылды. Тек 1700 сарбаз ғана қашып құтыла алды. M4 Шерман танктері британдықтардың Солтүстік Африкада қолдануға мүмкіндік алғаннан кейін, олар M3 орташа танктерін Үндістан мен Бирмаға ауыстыра алды. Бұл танктер Еуропадағы шайқастарда ескіргенімен, Type 95 танктері олардан кем түсті. 1945 жылы соғыс аяқталып, Жапония капитуляциялағанда, көптеген Type 95 танктері Қытайда қалды. Олар Қытай Азамат соғысы кезінде ұлттық және коммунистік тараптардың екеуі де қолданды. 1949 жылы коммунистер жеңіске жеткеннен кейін, Қытай Халық Азаттық Армиясы (ҚХАА) оларды қару-жарақ тізімінде пайдалануды жалғастырды.

Маньчжурия және Курил аралдары

1945 жылы Кеңес әскері Маньчжурияны басып алған кезде 95 типті танк бригадалары болғанмен, Қызыл Армия негізгі күштерін ұрысқа тартар алдынан соғыс аяқталды. 95 типті танктардың кеңес әскеріне қарсы қолданылған жалғыз жағдайы – Курил аралдарын басып алу кезіндегі Шумшу шайқасы болды. Жапония капитуляциялауға дайын тұрғанда, олар бронетранспорттық күштердің бір бөлігі ретінде кеңес жағалауына сәттіліксіз шабуыл жасады, бірақ кеңес әскерінің танкіге қарсы артиллериясымен жеңілді.