Кіріспе

Ладон (грекше: Λάδων; жатыс есім: Λάδωνος Ladonos) – грек мифологиясындағы айдаһар, ол Гесперидтер бағындағы алтын алмаларды қорғаған.

Отбасы

Гесиодтың «Теогония» шығармасына сәйкес, Ладон Форкис пен Кетоның ұрпақтарының соңғысы болған. Бірақ, Аполлоний Родосскийдің «Аргонавтика» еңбегіндегі түсіндірме Гесиодтың оны Тифонның ұлы деп атағанын көрсетеді, ал сол түсіндірмеде «Пейсандр» есімді ғалым Ладонның жерден туғанын айтады. Мифограф Аполлодор Ладонды құбыжық Тифон мен Эхиднаның ұрпағы деп сипаттайды, Гигин мен Ферекидтер де осы ата-аналықты қайталайды; сондай-ақ, Цецестің «Хилиадаларында» Ладон Тифонның ұлы деп аталады. Птолемей Гефестионның «Жаңа тарихында», Фотидің «Библиотека» кітабында жазылғандай, Ладон Немеялық арыстанның бауыры болған.

Мифология

Ладон – аждаһаға ұқсайтын жылан, ол Гесперидтар бағындағы ағашқа оралып, алтын алмаларды күзетіп жүретін. Он бірінші еңбегін орындау барысында Геракл Ладонды садақпен өлтіріп, алмаларды алып кетті. Келесі күні Ясон мен аргонавттар Колхидадан қайтып келе жатқанда, төрт Гесперидтің бірі – «жарық» Айгленің азасын естіп, әлі де дірілдеп жатқан Ладонды көрді. Мифтің тағы бір нұсқасында Ладон өлтірілмейді, ал Геракл алмаларды алу үшін Титан құдайы Атласты шақырады. Сонымен қатар, Геракл Атлас орнына көтеріліп, аспанды ұстап тұрады. Ағаштың айналасына оралған аждаһар (Ладон) бейнесі, гректер бастапқыда Таяу Шығыс және Миной мәдениеттерінен қабылдаған, грек қыш ыдыстарының суреттерінен белгілі. Біздің заманымыздың II ғасырында Паузания Олимпиядағы қазыналардың арасында кедр ағашынан жасалған Гераклдің ежелгі құлшылық мүсінін және оның айналасына оралған жыланмен бірге Гесперидтардың алма ағашын көрген. Диодор Сицилий Ладонды эвхемеристік тұрғысынан түсіндіріп, оны алтын жүнді қойларды бағып жүрген малшы ретінде сипаттайды, сондай-ақ: «Бірақ мұндай мәселелерде әркімнің өз сенімдеріне сәйкес пікір білдіруге құқығы бар» деп қосады. Гигинусқа жатқызылған астрономия бойынша, Ладон – Зевс жұлдыздық аспанға орналастырған Дракон шоқжұлдызы. Ладон – батыс семит тіліндегі жылан Лотанның немесе хуриттік жылан Илуянканың грек тіліндегі нұсқасы. Оған бірнеше бас болуы мүмкін, тіпті Аристофанның «Құрбақтар» пьесасында жүз бас (475-жолдағы айқын ескерту), және олар әртүрлі дауыстармен сөйлей алады.