Кіріспе

Heilbut, Symons & Co v Buckleton [1912] UKHL 2 – бұл лордтар палатасының қате ақпарат беру және шарттасқан талаптар бойынша қараған ағылшын шарт құқығының ісі. Онда, жалған емес ақпарат беруге байланысты зиян өтеу талап ету құқығы жоқ екені белгіленді. Бұл шешім, абайсызда қате ақпарат беруге байланысты зиян өтеу қарастырылған Hedley Byrne v Heller ісінен ондаған жыл бұрын қабылданды. Осы себепті, қазіргі таңда абайсызда қате ақпарат беру бойынша бұрыс шешім деп есептеледі.

Фактілер

1910 жылы резеңке саудасының экономикалық өрлеу кезінде (Амазонка резеңке өрлеуінің соңында) Хейлбут, Саймонс және Ко Мексикадағы «Филисола Резеңке және Өнімдер Меншіктері» (Filisola Rubber and Produce Estates, Limited) деп аталатын резеңке бизнесінің акцияларын кепілге алған саудагерлер болды. Баклтон Хейлбут компаниясының менеджеріне қоңырау шалып, акциялар туралы сұрады. Менеджер сұрақтарға жауап ретінде «жаңа резеңке компаниясын құрып жатырмыз» деп растады. Осы мәлімдемеге сеніп, Баклтон көптеген акцияларды сатып алды. Бірақ компанияда күтілгеннен әлдеқайда аз резеңке ағаштары болды. Акциялардың құны күрт төмендеді. Баклтон кепілдік шартын бұзды деп сотқа шағымданып берді. Сотта Хейлбуттың қате ақпарат бергені, бірақ оның алаяқтық ниеті болмағаны анықталды. Дегенмен, сот барысында резеңке компаниясы туралы мәлімдемеде кепілдік болғаны белгілі болды. Баклтон сотта жеңіске жетпеді.

Үкім

Лордтар палатасы ешқандай залап толеуге болмайтынын шешті, себебі бұл алаяқтық ниетпен жасалған жалған мәлімдеме емес еді. Лорд Маултон осы істің табысқа жетуінің екі жолын көрсетті. Біріншіден, егер талапкер алаяқтық ниетпен жасалған жалған мәлімдемені немесе оған баламасын дәлелдей алса, онда бұл шындыққа сай ма, жоқ па дегенге қарамастан, ойсыз жасалуы керек. Екіншіден, егер міндеттемеге келісу ниеті (animus contrahendi) болса, онда қосымша шарт болуы мүмкін, ол Heilbut-ті олардың мәлімдемелеріне байланыстырады. Дегенмен, Лорд Маултон мұндай қосымша шарттар сирек кездесетінін айтты және нақты мән-жайларда ешқайсысы табылған жоқ. Лорд Маултон былай деді:

Маңыздылығы

Heilbut, Symons & Co компаниясы бүгін кем дегенде сақтықсыз қате мәлімдеме жасаған деп есептелгенімен, бұл іс мәлімдемелердің қандай жағдайда келісімшарттың бір бөлігі болып саналатыны туралы жалпы қағида үшін әлі де маңызды. (Өте жалпы қағида бойынша) бұл "көзделген" болса ғана мүмкін. Oscar Chess Ltd v Williams ісінде апелляциялық сот сатып алушы мен сатушы арасындағы ақпараттың арақатынасы нақты ниетті анықтау үшін маңызды екенін нақтылады, сондай-ақ өзгелерге сене тірелетін коммерциялық емес тараптардың ниеттерін басымдыққа қойды.