Кіріспе

Неміс қарсыласы (1916–1942)

Ханс Ведиго Роберт Коппи (25 қаңтар 1916 – 22 желтоқсан 1942) – нацистерге қарсы неміс қарсыласы. Ол Берлиндегі антифашистік қарсылық тобының мүшесі болды, кейін гестапо бұл топты «Қызыл оркестр» деп атады.

Өмір

Коппи Берлиндегі Веддинг ауданында жұмысшы отбасында дүниеге келді. Оның ата-анасы – Роберт Коппи, лак кесу және алтын жалатумен маманданған үй суретшісі, және Фрида Шён (1884-1961), отбасының кірісін арттыру үшін тігінші және киім тігуші болған. Оның екеуі де 1930 жылы Германия Коммунистік партиясының (КПД) мүшелері болған, жақтас коммунистер еді. Осының нәтижесінде Коппи ерте жасында саяси белсенділікке икемделді, содан кейін коммунистік белсенді және агитатор болды. 1929 жылдан 1932 жылға дейін Коппи Берлиндегі Тегель көліндегі Шарфенберг аралында орналасқан солшыл, прогрессивті "мектеп шаруашылығы" – Шульфарм Инсель Шарфенбергке қатысты. 1931-1932 жылдары Коппи "Қызыл скауттар" (Roten Pfadfinder) және Германия Коммунистік Жастар Одағының (KJVD) мүшесі болды.

Екінші дүниежүзілік соғыс

Екінші дүниежүзілік соғыс басталғанда, Коппи әскери қызметке шақырылды, бірақ тегіне байланысты "әскери қызметке жарамсыз" ("Wehrunwürdiger") деп танылды. Соғыс барысында, 1940 жылдың қазан немесе қараша айларында кездесулердің сипаты талқылаудан қарсылыққа ауысты. 1920-жылдардың соңынан 1930-жылдардың ортасына дейін Шюрман Хорстер саяси үгіт-насихаттың (агит-проп, саяси театр) жақтаушысы болды және барларда да, зауыттарда да бірнеше саяси пьесалар қойды. Топ Шюрман Хорстердің және өз байланыстарын пайдаланып, сол кезде Reichsversicherungsanstalt für Angestellte (Райх қызметкерлерінің әлеуметтік қамсыздандыру корпорациясы) мекемесінде еңбекақы есебінде бухгалтер болып жұмыс істеген зауыттардағы қарсылық қызметін ұйымдастыруға желі құрды. Ол Шулзе Бойзеннің жақын досы еді. Шулзе Бойзен Харнакпен бірге қарсылық тобында жұмыс істеді. Шульце мен советтік барлау Курт Шумахерді топтың радиооператоры етіп жоспарлаған, бірақ ол 1941 жылдың 6 маусымында неміс армиясына шақырылды, сондықтан Шульце Бойзен Коппиден шпиондық ұйым үшін радиооператор болуын өтінді. Шульце Бойзен Коппиді қарсылық ұйымы үшін Кеңес Одағымен радиобайланыс орнатуға көндірді. Карл Беренс кодталған хабарды Коппиге жеткізуге және қосалқы оператор болуға келісті. Советтік барлау Ханс Рабльдің "Der Kurier aus Spanien" романын шифр кітабы ретінде пайдалануға бекітті және Коротков Коппиге оның көшірмесін тапсырды. Коппи метро стансасындағы байланыс арқылы радиону алды. Ұзын толқынды радио жиналмалы чемоданға орнатылған және екі сағатқа жететін батареясы болды. 1941 жылдың 26 маусымында Коппи хабар таратуды бастады және "1000 Grüsse an alle Freunde" ("Барлық достарға мың сәлем") деген сәлемдеме жіберді. Мәскеу "Біз сіздің сынақ хабарламаңызды алдық және оқыдық. Әріптерді сандарға және керісінше ауыстыру үшін тұрақты нөмір 38745 және "Schraube" кодовое сөзі қолданылады, сондай-ақ белгіленген жиілік пен уақытта хабар тарату керек" деп жауап берді. Коппи сол түні тәжірибесіздігіне байланысты басқа хабарлама жіберген жоқ. Осы уақытта Берлин мен Брюссельдегі Гуревич арасында курьерлік байланыс орнатылды. Коппи келесі бірнеше айда қанша рет әрекеттенгені белгісіз, бірақ 1941 жылдың соңғы жартысындағы маңызды кезеңде байланыс орната алмады.

Парашютшілер

1942 жылдың 5 тамызында Кеңес Одағының НКВД агенты Альберт Хосслер және Қызыл Армияның барлау агенты Роберт Барт (Төзімділік күрескері) Германияға парашютпен түсірілді. Шумахер Хосслерді Шульце Бойзенмен таныстырды, ол өз кезегінде Коппиге радиобайланыс орнатуға көмектесу үшін оны Коппиге ұсынды. Хосслердің, радио телеграфшы ретінде дайындығына қарамастан, Коппи ешқашан Мәскеумен байланыс орната алмады.

Тұтқындау

1942 жылдың 12 қыркүйегінде Коппи мен оның жүкті әйелі Шриммде (қазір Польшаның орталық бөлігінде) тұтқындалды. Нацистік Германияның отбасы қылмыс үшін бірлесіп жауапкершілік тартады деген идеясы – Sippenhaft деп аталатын құқықтық норма – бойынша Коппидің ата-анасы Роберт пен Фрейда, ағасы Курт Коппи және анасы Хилде 1942 жылдың 27 қарашасында Берлиндегі Барнимштрассе әйелдер түрмесінде тұтқындалған кезде ұлдары Хансқа босанды. Жұбайлар соңғы рет РСХА кеңсесінде кездесті. Хилде бір жылдан кейін, 1943 жылдың 5 тамызында, Урсула Гетце, Мария Тервиль, Ода Шотмюллер, Роза Шлюзингер, Ева Мария Бух, Като Бонтес ван Бек, Лиан Берковиц және тағы да көптеген адамдармен бірге өлім жазасына кесілді.

Марапаттар

Коппи 1969 жылғы 6 қазанда КСРО Жоғарғы Кеңесі Президиумының шешімімен ІІ дәрежелі Отан соғысы орденімен қайтыс болғаннан кейін марапатталды. 1986 жылы Тегель көліндегі Шарфенберг аралына оның және бұрынғы Шарфенберг оқушысы Ханно Гюнтердің құрметіне мемориалдық тақта орнатылды.