Кіріспе

1981 жылғы Брикстон көтерілісінен кейін Ұлыбритания үкіметі тапсырыс берген Скарман есебі.

Скарман есебі 1981 жылғы Брикстон көтерілісінен кейін Ұлыбритания үкіметі тапсырыс берді. Лорд Скарман сол кездегі ішкі істер министрі Уильям Уайтлоу 1981 жылдың 14 сәуірінде (көтеріліс аяқталғаннан кейін екі күн өткен соң) көтерілісті тергеу үшін тағайындалды. Скарман есебі 1981 жылдың 25 қарашасында жарияланды. Тергеудің мақсаты "1981 жылдың 10-12 сәуірінде Брикстондағы ауыр тәртіпсіздіктерді жедел түрде зерттеу және ұсынымдармен есеп беру" болды. Метрополитен полициясы сәуір айының басында "Бұздық-81" операциясын бастады, мақсаты көшедегі қылмысты азайту, бастысы – полицияға ешқандай дәлелсіз, тек "күдік" негізінде адамдарды тоқтатып, тексеруге (әрі қамауға) рұқсат беретін "сус" заңын белсенді пайдалану арқылы. Брикстонға жазық киімдегі полиция қызметкерлері жіберілді, бес күн ішінде шамамен 1000 адам тоқтатылып тексерілді. Көтеріліс салдарынан 299 полиция қызметкері және 65 азамат жарақаттанды; 100-ден астам көлік, оның ішінде 56 полиция көлігі өртелді; ал 150-ге жуық ғимарат зардап шекті, оның 28-і өртенді. 82 адам тұтқындалды. Көтеріске 5000-ға дейін адам қатысқан деген хабарлар тарады.

Дәлел

Тергеу барысында келесі тұлғалар мен топтар куәлік берді: Метрополис полициясының комиссары (кеңесші мырза J Hazan QC және L Marshall Concern), Ламбет қауымдастықтарымен байланыс жөніндегі кеңес, Лондонның Ламбет ауданы, Брикстон жергілікті қоғамдық ұйымдары мен клубтары, Брикстон құқықтық қорғау тобы және нәсілдік теңдік комиссиясы. Есепте кездейсоқ кедергілер жасау, жаяу жүргіншілерді тоқтату және тексеру, жаппай ұстау (943 тоқтату, 118 тұтқындау және 75 айыптама) туралы мәліметтер келтірілген. "Бұздық-81" операциясы полиция тарапынан қоғамдық кеңес немесе учаскелік полиция қызметкерлерімен келісімсіз жүргізілді. Полиция, қоғам және жергілікті билік арасындағы байланыс тәртіпсіздіктерге дейін үзілді, ал Скарман есебіне сәйкес, жергілікті қоғам полицияға және олардың жұмыс әдістеріне сенімсіздік білдірді. Скарман полиция қызметкерлерін оқыту мен құқық қорғау саласында өзгерістер енгізуді, сондай-ақ полиция қатарына этностық азшылық өкілдерін көптеп қабылдауды ұсынды. Есепте "институционалдық расизм" болмағаны, бірақ нәсілдік кемсітушілікпен күресу үшін жасалған жағымды дискриминация "төлеуге тұрарлық құн" екені айтылды. Алайда 1999 жылы Макферсон баяндамасында Скарман баяндамасының көптеген ұсыныстары назарсыз қалғаны және Метрополитен полициясының "институционалдық нәсілшіл" екені мәлімделді. Скарман баяндамасы заң мен тәртіп мәселесін, әсіресе полиция жұмысын, қоғамдық назарға алып шығарды. Скарман баяндамасының жариялануына орай 1981 жылғы 26 қарашада Парламент палатасында өткен пікірсайыстың тақырыбы "заң мен тәртіп" болды, ал Либералдық партияның сол кездегі жетекшісі Дэвид Стил заңсыздыққа жол бермеу үшін "жедел шаралар" қабылдау қажет екенін мәлімдеді. 1982 жылғы наурызда өткен келесі пікірсайыста 1981 жылғы оқиғаларға сілтеме жасалып, көшедегі зорлық-зомбылықтың, қылмыстың, қалалық ахуалдың нашарлауының әсеріне және полиция тактикасы мен әлеуметтік саясатта өзгерістер тез енгізілмесе, "жаңа зорлық-зомбылықтар" қаупіне назар аударылды. Парламенттегі тәртіпсіздіктер туралы пікірсайыста консерваторлар мен лейбористер полицияны қолдау қажеттігін мойындағанмен, әлеуметтік қиындықтар мен жұмыссыздықтың жастарды көшеде зорлық-зомбылықпен наразылық білдіруге итермелеудегі рөлі туралы мәселеде келіспеушіліктер болды. Скарман есебінің нәтижесінде 1984 жылғы Полиция және қылмыстық процеске қатысты заңда полиция қызметкерлерінің мінез-құлқына қатысты жаңа кодекс ұсынылды; сонымен қатар, заң 1985 жылы құрылған тәуелсіз Полиция шағымдарын қарау органы арқылы қоғамның полицияға деген сенімін қалпына келтіруге бағытталды.