Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Арктикалық климаттың әсерін бағалау (АКИА) – Арктикадағы климаттың қазіргі өзгерісін және оның салдарларын сипаттайтын зерттеу: температураның көтерілуі, теңіз мұзының жоғалуы, Гренландия мұз қалқанының беспрецедентті еруі, сондай-ақ экожүйелерге, жануарларға және адамдарға тиетін көптеген әсерлер. АКИА – Арктикадағы климаттың өзгеруі мен оның аймаққа және бүкіл әлемге тигізетін әсерлерін жан-жақты зерттеген, толық сілтемеленген және тәуелсіз сарапталған алғашқы бағалау. Жобаны үкіметаралық Арктикалық кеңес және үкіметтік емес Халықаралық Арктикалық ғылым комитеті басшылыққа алды. Зерттеуге үш жыл бойы 300 ғалым қатысты. 140 беттік жинақтамалық есеп "Жылынатын Арктиканың әсері" 2004 жылдың қараша айында, ал ғылыми есеп 2005 жылдың соңында жарияланды. АКИА хатшылығы Аляска университетінің Фэрбенкс қаласындағы Халықаралық Арктикалық зерттеу орталығында орналасқан.
The Arctic Climate Impact Assessment (ACIA) is a study describing the ongoing climate change in the Arctic and its consequences: rising temperatures, loss of sea ice, unprecedented melting of the Greenland ice sheet, and many impacts on ecosystems, animals, and people. The ACIA is the first comprehensively researched, fully referenced, and independently reviewed evaluation of Arctic climate change and its impacts for the region and for the world. The project was guided by the intergovernmental Arctic Council and the non governmental International Arctic Science Committee. Three hundred scientists participated in the study over a span of three years. The 140 page synthesis report Impacts of a Warming Arctic was released in November 2004, and the scientific report later in 2005. The ACIA Secretariat is located at the International Arctic Research Center at the University of Alaska Fairbanks.
Кейінгі зерттеулер
Ұлттық мұхит және атмосфера басқару басқармасының (NOAA) 2006 жылғы Арктика туралы баяндамасы ACIA баяндамасының кейбір деректерін жаңартты. NOAA баяндамасында ұсынылған байқаулар Арктикадағы тұрақты жылы температуралық аномалиялардың нақты дәлелдерін көрсетеді, бұл теңіз мұзының қысқы ең жоғорғы және жазғы ең төменгі көрсеткіштерінің жалғасуымен және Арктика өсімдігіндегі кең ауқымды өзгерістермен расталады. Жылыну тенденциясы жер температурасының және мұхиттың тұздылығы мен температурасының кеңістіктік үлгілеріндегі өзгерістермен сәл тежеледі. Арктика климатында аймақтық және көп жылдық ауытқулар болғанымен, соңғы ауа температурасы, теңіз мұзы және өсімдіктердегі кең ауқымды өзгерістер 20-шы ғасырда байқалғаннан гөрі зор. NOAA баяндамасы – 20 ғасырдың соңына қарағанда соңғы бес жылдағы қоршаған орта жағдайларын зерттеу, оны жиырма ғалымнан тұратын халықаралық топ жүргізді, олар ақпараттың мазмұны мен сенімділігі бойынша бір пікірге келді. 2006 жылғы баяндамаға жылдық ілеспе ретінде NOAA-ның Арктикалық ақпарат картасы Арктикадағы қоршаған орта жағдайларының соңғы байқаулары туралы жыл сайын жаңартылатын, сарапшылармен қарастырылған ақпаратты ұсынады. 2010 жылғы қорытынды бойынша Арктиканың бұрынғы жағдайларына оралуы күмәнді. Бұл тұжырымды Канада Арктикасы мен Гренландиядағы рекордтық температуралар; теңіз мұзының жазғы кезеңдегі азаюы; қар жамылғысының рекордтық төмендеуі; және Солтүстік жарты шардың кейбір ауа-райы құбылыстарымен байланысы растады. 2008 жылдың сәуірінде Дүниежүзілік жабайы табиғат қорының «Арктика климатының әсері ғылымы – ACIA-дан бергі жаңарту» атты баяндамасы Арктика кеңесінің мәжілісінде жарияланды. Бұл 2005 жылғы ACIA-дан бері Арктика климатының әсері туралы ғылымның кең көлемді, жаңартылған шолуын ұсынды.
AState of the Arctic Report 2006 by the National Oceanic and Atmospheric Administration (NOAA) updated some of the records of the ACIA report. The observations presented in the NOAA report show convincing evidence of a sustained period of warm temperature anomalies in the Arctic, supported by continued reduction in sea ice extent, observed at both the winter maximum and summer minimum, and widespread changes in Arctic vegetation. The warming trend is tempered somewhat by shifts in the spatial patterns of land temperatures and ocean salinity and temperature. While there are still large region to region and multiyear shifts in the Arctic climate, the large spatial extent of recent changes in air temperature, sea ice, and vegetation is greater than observed in the 20th century. The NOAA report was a review of environmental conditions during the previous five years relative to those in the latter part of the 20th century, conducted by an international group of twenty scientists who developed a consensus on information content and reliability. As an annual follow on activity to the 2006 report, the NOAA's Arctic Report Card presents annually updated, peer reviewed information on recent observations of environmental conditions in the Arctic relative to historical records. The conclusion for 2010 was that a return to previous Arctic conditions is unlikely. This conclusion was supported by the record temperatures across Canadian Arctic and Greenland; a reduced summer sea ice cover; record snow cover decreases; and links to some Northern Hemisphere weather. In April 2008, the World Wildlife Fund's report, Arctic Climate Impact Science – An Update Since ACIA was launched at the meeting of the Arctic Council. It provided a large, updated review of Arctic climate impact science since the 2005 ACIA.
Арктикалық биологиялық әртүрлілікті бағалау
ACIA Арктикадағы өзгерістерді бақылау және түсіну мүмкіндігін арттыруды, сондай-ақ Арктиканың ұзақ мерзімді биологиялық әртүрлілігін жақсарту және күшейтуді ұсынды. Осы ұсынымға жауап ретінде Арктика кеңесінің Арктика флорасы мен фаунасын сақтау жөніндегі жұмыс тобы (CAFF) Арктиканың биологиялық әртүрлілігін бағалау жұмысын бастады. Бұл жұмыс 2013 жылы аяқталды.
The ACIA called for improved capacity to monitor and understand changes in the Arctic and to improve and enhance long term Arctic biodiversity monitoring. In response to this recommendation, the Arctic Council's Conservation of Arctic Flora & Fauna Working Group(CAFF) began work on the Arctic Biodiversity Assessment. It was completed in 2013.
Биологиялық әртүрлілікті бақылаудың айналалық бағдарламасы
АХАА-ның бақылауды күшейту туралы ұсынысына жауап ретінде CAFF циркумполярлық биологиялық әртүрлілікті мониторингтеу бағдарламасын (CBMP) құрды. CBMP – Арктиканың тірі ресурстарын мониторингтеу үшін күш-жігерін біріктіруге тырысатын ғалымдар, үкіметтік мекемелер, жергілікті халықтар ұйымдары және табиғатты қорғау тобының халықаралық желісі. CBMP циркумполярлық аймаққа әсер ететін маңызды биологиялық әртүрлілікке қатысты өзгерістерді және қысымдарды жылдам анықтау, хабарлау және оларға ден қою мақсатында құрылған.
In further response to the ACIA call for better monitoring, CAFF established the Circumpolar Biodiversity Monitoring Program (CBMP). The CBMP is an international network of scientists, government agencies, Indigenous organizations and conservation groups attempting to unite their efforts to monitor the Arctic's living resources. The CBMP is intended to improve rapid detection, communication, and response with respect to the significant biodiversity related trends and pressures affecting the circumpolar world.