Кіріспе

Микробиологиялық және биохимиялық анықтау әдісі. Оксидаза сынағы организмде цитохром c оксидаза ферментінің болуын анықтау үшін қолданылады. Бұл сынақ Neisseria, Moraxella, Campylobacter және Pasteurella түрлерін (оксидазаға оң нәтиже беретін) ажыратуға көмектеседі. Сонымен қатар, ол псевдомонадтарды олармен туысқан түрлерден ажыратуға да қолданылады.

Жіктеу

Штамдар оксидазаға оң (OX+) немесе оксидазаға теріс (OX-) болуы мүмкін.

ОХ+

OX+ әдетте бактерияда цитохром c оксидазасы (сонымен қатар IV кешені деп те аталады) бар екенін көрсетеді, сондықтан ол электрондық тасымалдау тізбегі арқылы O2-ні H2O2 немесе H2O-ға айналдырып, энергия өндіру үшін оттекті пайдалана алады. Pseudomonadaceae отбасының бактериялары көбінесе OX+ болады. Көптеген грам-теріс, спираль тәрізді қисық таяқшалар да оксидазаға оң реакция береді, олардың ішінде Helicobacter pylori, Vibrio cholerae және Campylobacter jejuni бактериялары бар.

Оксидазаның өзгермелі

Легионелла пневмофила оксидазаға оң реакция бере алады.

ОХ-

OX− - бактерия цитохром c оксидазасын қамтымайды, демек, энергия өндіру үшін электрондық тасымалдау тізбегі арқылы оттекті пайдалана алмайды немесе электрондарды оттегіге беру үшін басқа цитохромды қолданады. Энтеробактериялар әдетте OX− болып табылады.

Механизм

Сынақ кезінде N,N,N′,N′ тетраметил-п-фенилендиамин, TMPD (немесе N,N диметил-п-фенилендиамин, DMPD, ол да тотығу-тотығуды қайтару индикаторы) сияқты реагенттермен сіңген дискілер қолданылады. Реагент тотыққанда қара-көк түске дейін немесе қоңыр түске дейін, ал тотығудан кейін түссіз болады. Оксидазаға оң нәтиже берген бактериялар цитохром оксидазасына немесе индофенол оксидазасына (темір қосқан гемопротеин) ие. Екеуі де донорлық қосылыстардан (NADH) электрон қабылдағыштарға (әдетте оттегіге) электрондардың тасымалдануын катализдейді. Сынақ реагенті – TMPD фермент оксидаза үшін жасанды электрон доноры ретінде әрекет етеді. Тотыққан реагент боялған қосылыс – индофенол көгін құрайды. Цитохромдық жүйе әдетте тек оттекті соңғы электрон қабылдағышы ретінде пайдалана алатын, ауада тыныс алатын организмдерде кездеседі. Бұл метаболизмнің соңғы өнімдері су немесе сутек пероксиді (каталазамен ыдырайды).

Іс-шаралар

Әрбір дискіні шамамен төрт инокуляциялық циклге тең деионизацияланған сумен ылғалдандырыңыз. Дискіге таза бактериялардың үлкен массасын асептикалық түрде көшіру үшін циклді пайдаланыңыз. Дискіні үш минутқа дейін бақылаңыз. Егер егу аймағы қою көк, қоңыр немесе қара түске енсе, нәтиже оң болады. Егер үш минут ішінде түс өзгермесе, нәтиже теріс болады. Балама ретінде, триптиказалы соя агары тақталарында өсірілген тірі бактерияларды стерильді техника қолданып, бір жолды сызықпен егу арқылы дайындауға болады. Егілген тақталар 37°C температурада 24–48 сағат бойы инкубацияланады, осылайша колониялар қалыптасады. Жаңа бактериялық препараттар қолданылуы тиіс. Ортада колониялар өскеннен кейін, сынаққа алынатын әрбір организмнің бетіне 2-3 тамшы DMPD реагенті қосылады. Оң нәтиже (OX+) 10-30 секунд ішінде күлгін түске өзгеруімен сипатталады. Теріс нәтиже (OX-) ақшыл қызғылт түс немесе түссіздік болып табылады.