Кіріспе
Жапондық менеджмент мәдениеті – Жапониядағы жұмыс философиясы мен әдістері. Оған «жеткізу уақытын қысқарту», «кайзен» және «жалпы сапаны басқару» сияқты ұғымдар мен философиялар кіреді.
Japanese management culture refers to working philosophies or methods in Japan. It included concepts and philosophies such as just in time, kaizen and total quality management.
Басқарушылық стилі
Жапондық термин "hourensou" (сонымен қатар "Ho Ren So") жиі есеп беруді, байланыс орнатуды және жапондық корпоративтік мәдениеттегі ынтымақтастық пен ақпарат ағынын сипаттайтын маңызды қасиеттерді талқылауды білдіреді. "Ху" – жапон тіліндегі "Хокуку" сөзі, яғни "есеп беру". "Рен" – "Renraku" сөзінен шыққан, ол "хабарлау" дегенді білдіреді. "Sou" – "Soudan" сөзінен туындаған, "кеңесу" мағынасын береді. Бұл "іске араласуды", дереу туындаған мәселелерді анықтау және шешуді білдіреді, ал басшылар осыдан босатылмайды. Батыс менеджерлері осы принциптердің кейбір аспектілерін "микроменеджмент" деп қате түсінуі мүмкін. "Ринг" термині екі мағынаны қамтиды. Біріншісі – "рин", яғни "жоғары лауазымды тұлғаларға ұсыныс енгізіп, олардың келісімін алу", ал "ги" – "талқылаулар мен шешімдер" дегенді білдіреді. Жапон компаниясының басшылығы корпоративтік саясатты нақты анықтамайды. Керісінше, басшылардан төменгі барлық деңгейдегі менеджерлер күнделікті мәселелерден басқа барлық шешімдерді жоғары деңгейге көтеруге міндетті. "Ринг бойынша шешім қабылдау" процесі "рингшо" деп аталатын құжат арқылы жүзеге асырылады. "Рингшоны" идея авторы жасайды және таратады. "Рингшо" қарау үшін әріптеске жеткенде, ол келіссе "жеке мөрін (ханко) тік тұрғызып", келіспесе "көлденең", ал шешім қабылдауға дайын болмаса "кері бұрып" қояды. Барлық әріптестер "рингшоны" қарағаннан кейін, олардың басшысы "рингшоны" қарап, өзінің ханкосын қояды. Жоғары деңгейдегі басшының шешімі соңғы болып табылады және "рингшо" идея авторына қайтарылады, ол идеяны іске асырады немесе жоғары деңгейдегі басшының ханкосына сүйене отырып, қайта қарастырады. Янг "ұзақ мерзімді көзқарас қалыптастыруды" "ұзақ мерзімді жоспарлаудан" өзге процесс деп сипаттайды.
Шағын компаниялар
Шағын компанияларда мүлдем басқа корпоративтік мәдениет қалыптасты. Германиядағы Мейстер жүйесіне ұқсас, жаңадан жұмысқа қабылданғандар білікті аға мамандардың жетекшілігінде болады және олардың барлық тәсілдерін үйренуге жылдар жұмсайды. Ірі корпорациялардағы кең, бірақ терең емес оқытудың орнына, олар нақты дағдыларды тереңірек түсінуге дамытуға баулулады. Олар аздаған қарапайым құралдарды және немесе заманауи өнеркәсіптік құралдарды пайдаланып жоғары сапалы жұмыс жасауға үйренеді.
Жапондық әйелдер басқарушы
Әлемдегі қазіргі заманғы мәдениеттер дамып келе жатқанда, мәдени ұғымдар жоғалып бара жатыр немесе заманауи ұғымдармен бірге өзгеріп жатыр. Жапония әйелдердің жұмыс орнындағы және басқарушы лауазымдардағы рөліне қатысты осындай эволюцияны бастан кешіруде. Бұл эволюцияның басты себебі – жапон қоғамына батыстық ықпалдың енуі. Алайда, Жапония демографиялық дағдарысқа, азайып бара жатқан халық саны мен төмендеген туу көрсеткішіне байланысты осы өзгерістерді қолдауға мәжбүр, себебі бұл жұмыс күшінің қысқаруына әкелуі мүмкін. Economist журналында 2007 жылы жарияланған «Бұлттар немесе күміс сызықтар?» атты мақалада 2006 жылы Жапонияның туу көрсеткіші 1,32 болғаны, ал 1970 жылдан бері 2,1-ден төмен деңгейде екені хабарланды. Халық санын сақтап тұру үшін 2,1 туу көрсеткіші қажет. Мақалада сондай-ақ Экономикалық Ынтымақтастық және Даму Ұйымы (ЭЫДҰ) «бала туу мен әйелдердің жұмыспен қамтылуы арасындағы тікелей байланысты» дәлелдегені айтылған. Сондықтан, егер әйелдердің жұмысқа деген ұмтылысын және отбасы құру қажеттілігін қолдауға бағытталған шаралар қабылданса, олар мансабынан бас тартпай, балалы болуға және отбасын құруға көбірек ниеттенері мүмкін. Жапон үкіметі бұл ақпаратты жеңілдеп қабылдамайды. Премьер-министр Джуничиро Коидзуми (2002–2007) өкіметтің соңғы жылында «жас балалы отбасыларға қаржылық қолдау көрсету және балаларға қарау мекемелерін кеңейту» мақсатындағы заң қабылдауды бастады (27-бет).