Кіріспе

Христиандық эсхатология аясындағы идеализм (рухани тәсіл, аллегориялық тәсіл, сөзбе-сөз емес тәсіл және тағы да басқа атаулар) – Аян кітабының суреттерінің барлығын немесе көп бөлігін символдық тұрғыдан қарастыратын түсіндіруді қамтиды. Идеализм реформаланған теологтар арасында кең таралған және ол милленаризммен байланысты. Идеализмнің түрлі деңгейлері бар, ең радикальды түрі оны толығымен символдық деп есептейді, ал орташа көзқарас оқиғалардың кейбір тарихи орындалуына мүмкіндік береді. Идеализм орта ғасырлық авторлар арасында кең таралған және кейбір қазіргі теологтар оны әлі де үйретеді. Ф. Д. Морис (1805–1872) Аспан Патшалығын физикалық және саяси патшалық ретінде емес, қоғамның жалпы жақсаруын білдіретін символ ретінде идеалистік тұрғыдан түсіндірді. Карл Барт (1886–1968) эсхатологияны тарих немесе болашақ тарих ретінде емес, жеке адамға үміт сыйлайтын экзистенциалдық шындықтарды бейнелейтіндей түсіндірді. Барттың идеялары Америкадағы әлеуметтік Евангелие философиясына серпіліс берді, ол әлеуметтік өзгерістерді «қажетті» жақсылықтар жасау ретінде емес, керісінше, осы мәселелерге бей-жай қарауға болатындай болашақ армандармен шұғылданудың орнына, адамдардың христиандық сезіміне байланысты қарастырды. Әртүрлі авторлар Аян кітабындағы аңның жұмысшыларды пайдалану, байлық, элита, сауда, материализм және империализм сияқты әртүрлі әлеуметтік теңсіздіктерді бейнелейтінін айтты. Жак Элюл (1912–1994) сияқты түрлі христиандық анархистер мемлекет пен саяси билікті аң ретінде қарастырды. Христиандық эсхатологиялық идеализм претеризмнен, футуризмнен және историзмнен ерекшеленеді, себебі ол пайғамбарлықтардың ешқайсысының (кейбір жағдайларда Екінші Келу мен Соңғы Соттан басқа) өткенде, қазіргі уақытта немесе болашақта сөзбе-сөз, физикалық, жер бетінде орындалғанын көрмейді. Ол Киелі кітаптың эсхатологиялық бөлімдерін тарихи немесе болашақ тарихи тұрғыдан түсіндіруді бұрыс түсінік деп санайды.