Кіріспе

Гүлді өсімдіктер түрі

Amaranthus retroflexus – Amaranthaceae тұқымдасына жататын гүлді өсімдік, оның көптеген атаулары бар, мысалы, қызыл түбірлі амарант, қызыл түбірлі шошқа шөбі, қызыл түбірлі шошқа шөбі, жалпы амарант, шошқа шөбі амаранты және жалпы құрғақ шөп.

Сипаттама

Амарантус ретрофлексус, оның атауларының біріне сай, құрғақ құртқа айналады. Орталық және Шығыс Солтүстік Америкада өседі, бірақ көптеген континенттерде енгізілген түр ретінде кеңінен таралған. Бұл тік өсетін, бір жылдық өсімдік, ең биіктігіге дейін жетеді. Үлкен өсімдіктердің жапырақтары шамамен ұзын, сабақтағы жоғарырақ жапырақтары сүйір, ал төменгілері ромб немесе сопақ пішіндес. Өсімдік бір үйлі, яғни бір өсімдікте аталық және аналық гүлдер болады. Гүлшоғыры – тікенді жасыл жапырақшалар араласқан үлкен, тығыз гүлдер жиынтығы. Жемісі – ұзындығынан кем капсула, "қайрақшасы" бар, ол ашылып кішкентай қара тұқымын көрсетеді. А. ретрофлексустың тағы бір атауы – "шошқа шөбі", себебі ол шошқалар жайылатын жерлерде өседі.

Мал азығы ретінде пайдалану

Амаранттың көптеген басқа түрлері сияқты, бұл өсімдік те ірі қара мен шошқаға бірнеше күн бойы үлкен мөлшерде берілгенде зиянды, тіпті қауіпті болуы мүмкін. Мұндай шөп өлімге әкелетін бүйрек уыттануына (нефротоксикалық) себеп болуы мүмкін, бұл оның құрамындағы жоғары оксалат мөлшерімен байланысты. Ең ауыр жағдайларда ісіну немесе ең нашар жағдайларда метилглобинемия сияқты басқа белгілер жоғары нитрат мөлшерін көрсетеді. Дегенмен, оны модерацияда бергенде, өте қоректі жем ретінде қарастырылады.

Арамшөп ретінде

A. retroflexus өзінің туған жерінен тыс арамшөп болып саналады және Солтүстік-Шығыс Қытайда фомезафенге төзімділік қасиетін дамытқан.