Lado Gudiashvili

Кіріспе

Грузин суретшісі Ладо Гудиашвили (1896 жылы 30 наурызда дүниеге келген, 1980 жылы 20 шілдеде қайтыс болған) - XX ғасырдың грузин суретшісі.

Өмір

Гудиашвили теміржол қызметкерінің отбасында дүниеге келген. Тбилисидегі мүсін және көркемсурет мектебінде (1910-1914), онда ол армян суретшісі Александр Бажбек Меликянмен танысады, кейіннен Парижде Ронсонның жеке академиясында (1919-1926) оқыды. Бір кездері Гудиашвили грузиндік ұлттық дәмді француз символизмі шығармашылық құрылымымен органикалық байланыстыруға тырысқан "Көк мүйіздер" (1914-1918 жж.) деп аталатын грузин ақындары тобына қарады. Парижде ол белгілі "La Ruche" суретшілер колониясының тұрақты клиенті болды, онда ол Игнасио Зулоага, Амедео Модильяни, Наталья Гончарова және Михаил Ларионовпен танысты. Гудиашвилидің шығармашылығына Нико Пиросманидің ықпалы зор болды. Грузин өмірінің әсемдігімен толы суретшінің ертедегі шығармалары драмалық гротескті поэтикалық құпияның әсемдігімен біріктіреді (Жиіл балық, 1920 ж., Грузияның өнер мұражайы). 1926 жылы Грузияға оралғаннан кейін оның көне Кавказ және Парсы өнерінің дәстүрлеріне деген жақындығы күшейе түсті. Гудиашвилидің түстері жылырып, әлемді театр ретінде қабылдау күшейе түсті (Гудиашвилидің көптеген суреттері опера мен бальдардан шабыт алды немесе костюмді актрисаларды бейнелеуге қызмет етті). Өзінің отандастары (Григол Робакидзе, Константин Гамсахурдия) сияқты Гудиашвили мифологиялық аллегорияларды еркін қолданды (Серафитаның жүрісі, 1940), оның орталығы - құпия "Жер құдайы" ретінде елестетілген сұлу әйел. Гудиашвили сондай-ақ монументалист ретінде жұмыс істеді, 1946 жылы Тбилисидегі Кашвети шіркеуін қайтадан суретке түсірді, ол үшін коммунистік партиядан шығарылды және 1926 жылдан бері оқытып жүрген Тбилиси көркемсурет академиясынан шығарылды. Үндістанның қалың "антифашистік циклында" Гудиашвили "грузин Гойясының" бір түрі болды: жыртқышқа ұқсаған жәндіктер өнер қираған жерлерді қоршап алды, ал жалаңаш "илаһтар" мәдениеттің өлімі туралы идеяларды жеткізді. Гудиашвили кітап иллюстраторы, сахналық және театрлық декоратор болып жұмыс істеді. 1980 жылы 20 шілдеде Тбилисиде қайтыс болды.

Gudiashvili was born into a family of a railroad employee. He studied in the Tbilisi school of sculpture and fine art (1910–1914), where he met the Armenian artist Alexander Bazhbeuk Melikyan, and later in Ronson's private academy in Paris (1919–1926). For a while, Gudiashvili belonged to a group of Georgian poets called "The Blue Horns" (1914–1918), who were trying to connect organically the Georgian national flavour with the creative structure of French symbolism. In Paris, he was a constant customer of the famous "La Ruche," a colony of painters where he met Ignacio Zuloaga, Amedeo Modigliani, Natalia Goncharova, and Mikhail Larionov. Gudiashvili's work was greatly influenced by Niko Pirosmani. Filled with the charm of Georgian life, the painter's early works combine dramatic grotesque with the charm of poetic mystery (Live Fish, 1920, Art Museum of Georgia). Closeness to the traditions of old Caucasian and Persian art was amplified upon his return to Georgia in 1926. Gudiashvili's colours become warmer, and the perception of the world as a theater grew stronger (many of Gudiashvili's paintings were either inspired by operas and balles or serve to depict actresses in costumes). Like his compatriots (Grigol Robakidze, Konstantine Gamsakhurdia), Gudiashvili freely used mythological allegories (The Walk of Seraphita, 1940), the center of which was a graciously beautiful woman imagined as the mysterious "Goddess of the Earth." Gudiashvili also worked as a monumentalist, painting anew the Kashveti Church in Tbilisi in 1946, for which he was expelled from the Communist Party and fired from the Tbilisi academy of fine arts, where he had been teaching since 1926. In the voluminous "antifascist cycle" of Indian ink drawings Gudiashvili became a kind of "Georgian Goya": beast like monsters surrounded the ruins of art and naked "goddesses" conveyed the ideas of the death of culture. Gudiashvili worked also as a book illustrator, set and theater decorator. He died on 20 July 1980 in Tbilisi.