Кіріспе

Альфа-адренергиялық антагонист дәрісі

Фентоламин, басқа атауларының ішінде Регитин брендімен сатылады, бұл қайтымды, селективті емес альфа-адренергиялық антагонист.

Механизм

Оның негізгі әрекеті α1 блокадасынан туындаған қан тамырларының кеңеюі болып табылады. Селективті емес α-блокаторлар селективті α1-блокаторларға қарағанда әлдеқайда күшті рефлекстік тахикардия тудыруы мүмкін. Селективті α1-блокаторлар сияқты, фентоламин де жүйелік қан тамырларының босаңсуына себеп болады, нәтижесінде гипотензия пайда болады. Бұл гипотензия барорецептор рефлексімен сезіледі, бұл жүрекке симпатикалық нервтердің күшеюіне және норэпинефриннің бөлінуіне әкеледі. Жауап ретінде жүректегі β1 адренергиялық рецепторлар жүрек соғу жиілігін, жиырылу күшін және дромотропиясын арттырады, бұл жүйелік қан қысымының төмендеуін толықтыруға көмектеседі. α1 селективті блокаторлардан өзгеше, фентоламин сондай-ақ α2 рецепторларын тежейді, олар негізінен норэпинефриннің бөлінуі үшін пресинаптикалық теріс кері байланыс ретінде жұмыс істейді. Осы теріс кері байланысты жою арқылы фентоламин норэпинефриннің одан да нашар реттелген бөлінуіне алып келеді, бұл жүрек соғуының күрт өсуіне себеп болады.

Қолданылуы

Фентоламин негізінен гипертониялық төтенше жағдайларды, ең әсіресе феохромоцитомаға байланысты, бақылау үшін қолданылады. Сонымен қатар, бұл препарат кокаиннің салдарынан туындаған жүрек-қан тамырларының асқынуларын емдеуде де пайдалы, себебі бұл жағдайда бета-блокаторларды (мысалы, метопролол) қолданудан аулақ болу керек, өйткені олар α-адренергиялық медиацияланған коронарлық қан тамырларының тарылуына, миокардтық ишемияның күшеюіне және гипертонияға әкелуі мүмкін. Фентоламиннің бұл жағдай үшін бірінші таңдау препараты емес екенін ескеру маңызды. Фентоламин тек бензодиазепиндерге, нитроглицеринге және кальций арналарын блокадалайтын препараттарға толық жауап бермейтін науқастарға ғана тағайындалуы керек. Ол инъекция арқылы берілген кезде қан тамырларын кеңейтеді, соның салдарынан қан ағымы артады. Пениске (интракавернозды) инъекцияланғанда, ол пениске қан ағынын күшейтеді, бұл эрекцияға алып келеді. Әдетте, норадреналиннің перифериялық инфузиясынан туындаған вазопрессорлық инфузиялардың экстравазациясына байланысты болатын ауыр перифериялық тамырлардың тарылуын жою үшін оны жедел жәрдем жинағында сақтауға болады. Эпинефрин инфузиясы норадреналинге қарағанда аз тарылтады, себебі ол негізінен α рецепторларына қарағанда β рецепторларын ынталандырады, бірақ әсері дозаға байланысты болып қалады. Фентоламин күрделі аймақтық ауырсыну синдромында (рефлекстік симпатикалық дистрофия) диагностикалық және емдік рөл атқарады. Фентоламин стоматологиялық тәжірибеде жергілікті анестезияның әсерін жоюшы ретінде қолданылады. OraVerse деп аталатын препарат – бұл фентоламин мезилатының инъекциясы, ол көптеген жергілікті анестетиктерде анестезияны ұзарту үшін қолданылатын жергілікті қан тамырларын тарылтатын қасиеттерді теріске шығаруға арналған.

Жағымсыз әсерлер

Ортостатикалық гипотензия.