Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Грекиялық ақын және жазушы (1884–1951)
Greek poet and writer (1884–1951)
Ангелос Сикелианос (Άγγελος Σικελιανός; 28 наурыз 1884 – 19 маусым 1951) – грек лирикалық ақыны және драматург. Оның туындыларының тақырыбына грек тарихы, діни символизм, сондай-ақ «Айға батқан», «Өмірге кіріспе», «Құдай анасы» және «Дельфи ойы» сияқты өлеңдердегі жалқы гармония кіреді. Оның пьесалары: «Сибилла», «Криттегі Дедал», «Римдегі Мәсіх», «Дигенистің өлімі», «Гүлдің дифирамбы» және «Асклепий». Кейде оның пафостық тілі туындысының поэзиялық күшін кемсіткенімен, Сикелианоның таңдаулы лирикалық өлеңдері Батыс әдебиетіндегі үздік туындылардың қатарында саналады. 1946 жылдан 1951 жылға дейін ол жыл сайын Әдебиет бойынша Нобель сыйлығына үміткер болып ұсынылды.
Angelos Sikelianos (Άγγελος Σικελιανός; 28 March 1884 – 19 June 1951) was a Greek lyric poet and playwright. His themes include Greek history, religious symbolism as well as universal harmony in poems such as The Moonstruck, Prologue to Life, Mother of God, and Delphic Utterance. His plays include Sibylla, Daedalus in Crete, Christ in Rome, The Death of Digenis, The Dithyramb of the Rose and Asklepius. Although occasionally his grandiloquence blunts the poetic effect of his work, some of Sikelianos finer lyrics are among the best in Western literature. Every year from 1946 to 1951, he was nominated for the Nobel Prize for Literature.
Өмірбаян
Сикелианос Лефкадада дүниеге келді, онда балалық шағын өткізді. 1900 жылы ол Афина заң мектебіне тіркелді, бірақ оны бітіре алмады. Келесі жылдары ол көп саяхаттап, поэзияға өзін толық арнады. 1907 жылы ол Америка Құрама Штаттарында америкалық Ева Палмерге үйленді; жұбайлар 1908 жылы Афинаға көшіп келді. Осы кезеңде Сикелианос грек зиялыларымен байланыс жасады, ал 1909 жылы ол өзінің алғашқы өлеңдер жинағын – «Алафроискоиотос» (Айға батқан) деген атпен жариялады, ол бірден үлкен әсер етті және сыншылар тарапынан маңызды туынды ретінде танылды. Ол сондай-ақ, жазушы Никос Казанцакиспен достық қарым-қатынас орнатты, және 1914 жылы олар Афон тауында қырық күн өткізді, көптеген монастырьларды аралап, аскеттердің өмірін бастан кешірді. Келесі жылы олар Грекия бойынша қасиетті саяхатқа шықты. Екі жазушы да рухы жақын болғанмен, өмірге деген көзқарастары мүлдем өзгеше болды. Сикелианос – оптимизмге толы, жазушы ретіндегі қабілеттеріне сенімді әлемдік адам. Ал Казанцакис – күмәншіл, сыршылдыққа бейім, өзі мойындағандай, бет-әуездің артындағы бас сүйегіне ден қоятын, үнсіз және жалғыздыққа бой ұсынушы еді. Дегенмен, олар екеуі де өнер арқылы адам рухын жетілдіруге және жоғарылатуға ұмтылды.
Sikelianos was born in Lefkada where he spent his childhood. In 1900, he registered to the Athens Law School but never graduated. In the course of the following years, he traveled extensively and devoted himself to poetry. In 1907, he married the American Eva Palmer in the United States; the couple moved to Athens in 1908. During that period, Sikelianos came in contact with Greek intellectuals, and in 1909 he published his first collection of poems, Alafroískïotos (The Moonstruck), which had an immediate impact and was recognized by critics as an important work. He also befriended fellow writer Nikos Kazantzakis, and in 1914 they spent forty days on Mount Athos, visiting most of the monasteries there and living the life of ascetics. The following year, they embarked on a pilgrimage through Greece. The two writers were kindred spirits, but also very different in their respective views on life. Sikelianos was a man of the world, full of optimism, and with a steadfast faith in his abilities as a writer. Kazantzakis was the taciturn and reclusive counterpart who was doubt ridden, and had, as he himself admitted, a tendency to focus on the skull behind the face. Together, however, they shared the mutual concern of attempting to refine and elevate the human spirit through artistic pursuits.
Дельфийлік мейрамдар
1927 жылдың мамыр айында әйелі Ева Палмер Сикелианоспен бірлесіп, Сикелианос «Дельфи идеясын» жаңғыртуға бағытталған жалпы күш-жігерінің бір бөлігі ретінде Дельфи фестивалін өткізді. Сикелианос классикалық өркениетті қалыптастырған қағидалар қайта қарастырылса, рухани тәуелсіздік сыйлап, адамдар арасындағы байланыс құралы бола алады деп сенді. Іс-шараға классикалық үлгідегі (Пифия ойындарын еске түсіретін) спорт жарыстары, Византия музыкасының концерті, халық өнері көрмесі және «Шынжырланған Прометей» қойылымы кірді. Дельфи фестивальдері сыншылар тарапынан жоғары бағаланды (көптегендері шақырылып келді) және мемлекеттік қолдау болмаса да, үш жылдан кейін қайта өтті. Бірақ, ұйымдастыру шығындарының тым жоғары болуына байланысты жаңғырту тоқтатылды. Анджелос пен Ева Сикелианос есіміне құрмет көрсету мақсатында, Дельфидегі Еуропалық мәдени орталық олардың үйін сатып алып, қалпына келтірді, қазір ол Дельфи фестивальдері мұражайы болып табылады. Кейін Ева Палмер Сикелианос АҚШ-қа көшіп кетті, ал Сикелианос Анна Караманиге үйленді.
In May 1927, in collaboration with his wife, Eva Palmer Sikelianos, Sikelianos held the Delphic Festival as part of his general effort towards a revival of the "Delphic Idea". Sikelianos believed that the principles which had shaped classical civilization if reexamined, could offer spiritual independence and serve as a means of communication among people. The event consisted of athletic contests (in classical fashion, reminiscent of the Pythian Games) a concert of Byzantine music, an exhibition of folk art as well as a performance of Prometheus Bound. The Delphic Festivals were acclaimed by critics (many of them invited to attend) and despite a lack of state assistance, they were repeated three years later. The revival was then permanently abandoned due to the excessive organization costs. In honor of the memory of Angelos and Eva Sikelianos, the European Cultural Centre of Delphi bought and restored their house in Delphi, which is today the Museum of Delphic Festivals. Later, Eva Palmer Sikelianos left for the United States, and Sikelianos married Anna Karamani.
Кейінгі өмір, өлім және мұра
Грекияны фашистер басып алған кезеңде (1941–1944) ол грек халқына, әсіресе ақын Костис Паламастың қосылу рәсімінде айтқан сөзі мен өлеңі арқылы үлгі болды. Грек еврейлерінің өмірін сақтау үшін, тікелей немістерге шақыру жолдаған архиепископ Дамаскинос бастаған хатты осы ол жазған. Осы хатқа қуғынға ұшыраған яһудилерді қорғау мақсатында көптеген белгілі грек азаматтары қол қойды. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде нацистік басқыншыларға қарсы басқа еуропалық елдерде осындай наразылық білдіретін құжат табылған жоқ. 1945 жылы ол грек-кеңес достық одағының негізін қалаушы мүшесі болды (Никос Казанцакис, Николас Китсикис, Янис Кордатос, Амилиос Веакис, Илияс Илиу, Патроклос Карантинос, Афанаси Апартис, Джордж Зонголопулос және басқалар). Сикелианос бірнеше жыл бойы созылмалы аурудан зардап шекті. 19 маусымда 1951 жылы Афинада дәрі ретінде Nujol сұрап алғаннан кейін, қателікпен Лизол ішіп қайтыс болды. Ол Афинаның Бірінші зиратына жерленген. Ол ақын Елени Сикелианосқа бес атасы болады.
During the Axis occupation of Greece (1941–44), he became a source of inspiration to the Greek people, especially through his speech and poem that he recited at the funeral of the poet Kostis Palamas. It was he who composed the letter which was spearheaded by Archbishop Damaskinos to save the lives of Greek Jews by appealing directly to the Germans. The letter was signed by many prominent Greek citizens in defense of the Jews who were being persecuted. There is no similar document of protest against Nazi occupiers during World War II that has come to light in any other European country. In 1945 he was a founding member of the Greek Soviet friendship union (among Nikos Kazantzakis, Nicolas Kitsikis, Yanis Kordatos, Aimilios Veakis, Ilias Iliou, Patroklos Karantinos, Athanase Apartis, George Zongolopoulos and others). Sikelianos suffered from a chronic disease for several years. He died accidentally on 19 June 1951 in Athens from inadvertently drinking Lysol after having requested Nujol (a medicine). He was buried in the First Cemetery of Athens. He is the great grandfater of the poet Eleni Sikelianos.
Жұмыс
Сикелианос өзінің поэзиялық шығармаларын 1946 және 1947 жылдары үш томдық жинақ түрінде жариялады. Жинақтың атауы "Лирикалық өмір" еді. Бірақ, ол бірнеше өлеңін жарияламай қалдырды. 1965 жылы грек филологиясының көрнекті ғалымы Г. П. Савидес Сикелианостың толық поэзиялық мұрасын жариялауға кірісті, ол ақырында бес томдық болып шықты.
Sikelianos published his poetic work in three volumes in 1946 and 1947. The collection's title was "Lyric Life". He left, however, several poems unpublished. In 1965 G. P. Savvides, a leading Greek philologist, started to publish the entire poetic work of Sikelianos, which finally comprised five volumes.
Аудармалар
"Таңдалған өлеңдер", ауд. Э. Кили, П. Шеррард (1979; қайта басылды 1980 ж.)
Selected Poems, tr. E. Keeley, P. Sherrard (1979; repr. 1980)