Кіріспе

Певкестас (Πευκέστας, Peukéstas; б.з.д. 4 ғасырда өмір сүрген) Македониядағы Миеза қаласының тумасы және Ұлы Александрдың қызметіндегі көрнекті офицер. Оның есімі алғаш рет Гидасп өзеніндегі теңіз кемесіне (трирема) қолбасшылық етуге тағайындалғандардың бірі ретінде айтылады. Осыған дейін ол жеке батылдығымен және шеберлігімен көзге түскендіктен, Александрдың алдында Троядағы Афина ғибадатханасынан алып келген киелі қалқанды алып жүруге таңдалған. Осы қызметінде ол Малавалардың астанасына шабуыл жасағанда патшаның қасында болды (б.з.д. 325 ж.); барлық авторлар Александрдың өмірін сақтаудағы ең басты үлесін Певкестасқа жатқызуға келісті, бірақ басқа жағдайлар мен қатысушылар туралы пікірлері әртүрлі болды. Осы қызметі үшін патша оған өзінің билігі шегінде барлық құрметтерді сыйлады. Персеполиске келген Александр Певкестасқа Персистің маңызды сатрапиясын берді, бірақ оған дейін оны патшаның жеке қауіпсіздік қызметіне (соматофилакс) көтерген еді. Бұл мәртебе оның қабылдануына орын беру үшін таңдаулы офицерлердің санының артырылуымен одан да ерекшеленді. Сонымен қатар, Сузада Певкестас бұрынғы ерліктері үшін алтын тәжбен марапатталғандардың алғашқысы болды. Осыдан кейін ол өзінің үкіметін иеленді, онда ол өзінің билігіне бағынған парсылардың және Александрдың өзінің құрметін қондырды, парсы киімдері мен әдет-ғұрыптарын қабылдап, македондық киімдер мен әдет-ғұрыптарынан бас тартты; сондықтан ол парсышыл (Персофил) саналады. 323 жылдың көктемінде Певкестас 20 000 парсы әскерімен Бабылда патшаға қосылды және Александрдың өлімінен кейін болған талқылауларда жетекші рөл атқармағаны айтылады, бірақ провинцияларды бөліскен кезде ол Персис үкіметін қайта алды және оны екінші бөлісте де сақтап қалды. Оның бар күші осы лауазымда өзін нығайтуға және билігі мен ықпалын мүмкіндігінше кеңейтуге бағытталған көрінеді. Ол мұнда сәттілікке жетті, сондықтан Антигон мен Эвмен арасындағы соғысқа (б.з.д. 317 ж.) белсенді қатысуға мәжбүр болғанда, Тигр өзенінен шығысқа қарайғы сатрапиялар берген барлық күштердің бас қолбасшылығын жалпы келісіммен алды және соғыстың жоғарғы бағытын өз қолына алуға тырысқаннан бас тартуға мәжбүр болды. Эвмен өзінің шеберлігімен Певкестастың ашуын басып, оны келесі екі науқан бойы өз одағында ұстады. Сатрап өзінің мақтанышын қанағаттандыру үшін Персиде жиналған барлық әскерлерге патшалық той берді, ал Эвмен соғыстың барлық операцияларын іс жүзінде басқарды. Бірақ Гадамарта маңындағы Габиен шайқасындағы (б.з.д. 316 ж.) апат, ол жүктің тұтқындалуына және Аргираспидтердің Эвменді тапсыруына әкелді, Певкестастың теріс қылықтары мен бағынбауынан туындаған болуы мүмкін, бір дерек бойынша ол келісімнің басты кеңесшілерінің бірі болған. Осы жорықтардағы оның мінез-құлқы өзінің бұйрық беру қабілетінің болмауынан және басқалардың жоғары бағасын ұстануға ұмтылмауынан хабар береді. Оның бос және амбициялық мінезін Антигон дұрыс бағалаған сияқты, ол оны сатрапиядан айырып, тұтқынға алып, жалған үміттер мен уәделермен қуантты, олар ешқашан орындалмады.