Кіріспе

Канадалық суретші (1916–2014)

Фернан Ледук (4 шілде 1916 – 28 қаңтар 2014) – канадалық абстрактілі экспрессионист суретші және 1940-1950 жылдардағы Квебек қазіргі заманғы өнер саласының маңызды тұлғасы. 50 жылдық мансабында Ледук Канада мен Францияда көптеген көрмелерге қатысты. Ол Монреаль, Квебек штатының Виавиль қаласында дүниеге келген.

Өмірбаян

1938 жылы Ледук Монреальдегі Бейнелеу өнер мектебінде оқуға түсті. 1943 жылы бітірген соң, ол шіркеуден кетіп, көп ұзамай Заманауи өнер қоғамының мүшесі болды. Ледук Les Automatistes тобының құрылуына зор үлес қосты, Refus Global манифестіне қол қойды, бірақ суреттері бар кітапқа ешқандай үлес қоспады. 1946 жылы ол әйелі Тереза Реномен бірге Парижге көшіп, бірте-бірте топтан алшақтады. Ол Люксембург галереясында өткен Automatisme атты көрмеге қатысты, онда топтың өнері зерттелді. 1948 жылдың соңына қарай ол олардан мүлдем алшақтап, Plasticiens тобына қосылды. Парижде Ледук сол кезде абстрактілі пейзаждар салатын Жан Базейнмен достық қарым-қатынас орнатты. Бұл байланыс Ледюктің 1950 жылдар басындағы туындыларына әсер етті. Ол 1953 жылы Парижден оралды. Автоматисттер тобының теоретиктерінің бірі Пол Эмиль Бордуаспен бірге, ол француз сюрреалистерімен ең жақын байланыста болды. 1955 жылы Ледюк қатаң геометриялық абстракцияға көшті. 1956 жылы Монреальдегі Бейнелеу емес суретшілер қауымдастығын (Association des artistes non figuratifs de Montréal) құрды. Ол сол кезде спонтанды және қимыл-қозғалысқа толы бейнелеу емес сурет салудың түрлі формаларын тәжірибеледі, оның туындылары түстердің өзара әрекеттесуі мен контрастына көбірек ден қоя бастады. Ледук 1959 жылы Францияға қайта оралып, 1970 жылға дейін онда тұрды, содан кейін екі жыл Монреальде оқыту үшін келді. 1970 жылы Париждегі Канада мәдени орталығы Канаданың Ұлттық галереясымен бірлесіп, үш жыл ішінде биоморфты абстракция қолданған 16 картинадан тұратын көшпелі көрме ұйымдастырды. 1977 жылы Виктор Мартин Линч Стаунтон сыйлығын, 1979 жылы Луи Филипп Хеберт сыйлығын, ал 1988 жылы Пол Эмиль Бордуас сыйлығын алды. Ледук 2014 жылдың 28 қаңтарында Монреальде қатерлі ісіктен қайтыс болды.

Ұсынылған оқу

Жан Пьер Дюкетт, Фернан Лeдюк.