Кіріспе

Француз генералы Жак Франсуа Кокиль (ʒak fʁɑ̃swa kɔkij), Дугоммиер (dyɡɔmje; 1 тамыз 1738 – 18 қараша 1794), француз революциялық соғыстары кезіндегі француз әскери қайраткері болды.

Ерте өмір және мансап

Жак Франсуа Кокиль 1738 жылы 1 тамызда Француздық Батыс Үндістандағы Гваделупа аралындағы Трои-Ривьерде дүниеге келген. Ол плантатор және патша кеңесшісі Жермен Кокиль мен Клэр Лоранның ұлы болды. 1785 жылы ол 1768 жылы ата-анасынан сатып алған Басс-Тер қаласындағы "Le Gommier" кофе плантациясының атымен "Dugommier" деген есімді қабылдады. Дугомьер әскери мансабын он бес жасында Рошфорттағы колониялардың "жантльмен кадеттері" тобында бастады. 1758 жылы жаяу әскер ротасына тағайындалғанға дейін ол Ла-Рошель мен Ре аралындағы артиллериялық батареяларда қызмет етті. 1790 жылы Дугомьер басқарған Гваделупа полкінің бөлімшесі Мартиникадағы революционерлерді қолдау үшін үш экспедицияға қатысты, бірақ губернатор мен колониялық ассамблеяны құлатуға жетпеді. 17 желтоқсанда Дугомьер Тулон бекіністерін қайтарып алу үшін соңғы шабуылға жетекшілік етті, осымен қамал сәтті аяқталды.

Шығыс Пиреней жорығы

1794 жылдың қаңтар айында Дугомьер Испанияға қарсы Пиреней соғысына қатысқан Шығыс Пиреней армиясының қолбасшысы болып тағайындалды. Оның міндеті – Руссильон аумағын Антонио Рикардос Каррильоның испан әскерінен қайтарып алу еді. Ол испандықтардың позицияларын тоқтатпай шабуылдаған, алдыңғы жылғы қатал шайқастардан әлсіреген армиясын қайта ұйымдастырды. Каррильо мен оның орнына келген Алехандро О’Райлидің аурудан тікелей қайтыс болуы испандықтарда басшылық дағдарыс тудырып, Дугомьердің жұмысын жеңілдетті. 28 сәуірде Дугомьер Тех шайқасында жеңіске жетті, ал 30 сәуірде Альбере шайқасында сәттілікке қол жеткізді. Ол 1 мамырда Булу шайқасында Ла-Унион графына қарсы шешуші жеңіске жетіп, Руссильонды қайтаруға мүмкіндік берді. Порт-Вендресті Ла-Унион (оның қол астында 400 француз дворяны болған) мамыр айында эвакуациялады. Коллиур 29 мамырда төрт апталық қоршаудан кейін түсті, осы қоршау барысында Дугомьер жараланды. Ол 13 тамызда Сант-Ллоренс-де-ла-Муга шайқасында испандықтардың шабуылын тойтарды және 17 қыркүйекте Беллегард бекінісін қайта басып алды (қоршау 7 мамырдан бері жалғасты). 22 қыркүйекте Дугомьердің батыл шабуылы нәтижесінде испан әскері қашқа жол тартты және олардың көптеген жабдықтары қолға түсті. Дугомьер 18 қарашада Қара тау шайқасында испан артиллериясының снарядынан қаза тапты. Оның орнын бастан алған генерал Доминик Катерин Периньон 20 қарашада француз әскерінің жеңісімен шайқасты аяқтады. Дугомьер 19 қарашада Беллегард бекінісіндегі бостандық ағашының астына жерленді, кейін Перпиньянға қайта жерленді, онда ол пирамида пішіндес ескерткіште мәңгілік демалысқа жатты. 25 қарашада Ұлттық конвент оның есімін Париждегі Пантеон колоннасына қашап жазуға бұйрық берді. Наполеон оның естелігін сақтап, Тулонды қоршаудың құрметіне ұлына 100 000 франк сыйлады.

Мұра

Оның есімі Пантеонға жазылған. Марсельдегі Дугомиер бульвары оның құрметіне берілген. Париж метросының бір станциясы оның атымен аталады.