Кіріспе
Польша фольклорындағы кейіпкер Пан Твардовски (полякша: Pan Twardowski, ), сонымен қатар Мырза Твардовски (полякша: Mistrz Twardowski) деп те аталады, ол Польша фольклоры мен әдебиетінде шайтанмен мәміле жасаған сиқыршы. Твардовски жанын ерекше қабілеттерге сатты – мысалы, король Сигизмунд Август үшін қайтыс болған әйелінің рухын шақыру мүмкіндігі сияқты – және соңында трагикалық қаза тапты. Твардовски туралы әңгіме әртүрлі нұсқаларда кездеседі және көптеген көркем туындылардың негізін құрайды, оның ішінде Адам Мицкевичтің "Пани Твардовская" атты юмористикалық балладасы бар. Бұл фольклордың неміс халқының Фауст туралы осыған ұқсас әңгімесінен көп шабыт алғаны айтылады, олардың арасында көптеген параллельдер бар.
Pan Twardowski (Polish: Pan Twardowski, ), also known as Master Twardowski (Polish: Mistrz Twardowski), is a sorcerer in Polish folklore and literature who made a deal with the Devil. Twardowski sold his soul in exchange for special powers – such as being able to summon for King Sigismund Augustus the spirit of his deceased wife – and eventually met a tragic fate. The tale of Twardowski exists in various versions, and forms the basis for many works of fiction, including the humorous ballad "Pani Twardowska" by Adam Mickiewicz. The folklore is commonly assumed to have been heavily inspired by the similar German story of Faust, with which there are many parallels.
Аңыз
Ежелгі аңыз бойынша, Твардовский 16 ғасырда Краковта өмір сүрген дворян (шляхчик) болған. Ол өз жанын шайтанға саудаласып, зор білім мен сиқырлы күштерге ие болды. Бірақ Твардовский шайтанды алдап, келісімшартқа ерекше шарт қосты: шайтан оның жанын тек Римге сапары барысында ғана тозаққа ала алады – бұл сиқыршы ешқашан баруды жоспарламаған жер. Ол қайғыға батқан монархты жұбату үшін сиқырлы айна арқылы қайтыс болған патшайымның рухын шақырған деседі. Hearts of Stone, The Witcher 3: Wild Hunt (2015) RPG ойынының қосымшасы, осы аңызға негізделген басты сюжеттік желіге ие. Пан Твардовский Польшаның Краков аймағының халық өнеріндегі танымал кейіпкер; ол кейбір Краковтың Рождестволық композицияларында (шопки) кездеседі. Ол көбінесе әтешке мініп немесе Айдың үстінде тұрған поляк дворяны ретінде бейнеленеді.
Пан Твардовскиймен байланысты орындар
Пана Твардовский сол кездегі Польшаның астанасы Краковта немесе оның маңында өмір сүрген делінеді. Краковтың әртүрлі жерлері Твардовскийдің үйінің нақты орналасқан жері деп санайды. Ол қала орталығында, Рынок Главный немесе Улица Гродка көшелерінің жанында, немесе Висла өзенінің арғы жағында, Кремёнки ауылында (қазіргі Краковтың бір бөлігі) тұрған болуы мүмкін. Польшада "Рим" ("Рим") деп аталатын көптеген қонақүйлер мен пабтар бар, олардың бәрі де Пан Твардовский шайтанмен кездескен орын деп есептейді. Бұл қонақүйлердің ең көнесі тек 17 ғасырдың соңына, яғни Твардовскийдің заманынан 100 жыл өткенге дейін салынған. Сухадағы қонақ үй осылардың ішінде ең танымал. Венгроудағы шіркеудің сакристиясында бір кезде Пан Твардовскийге тиесілі болған сиқырлы айна деп саналатын жылтыратылған металл тақта ілінген. Аңыз бойынша, 1812 жылы Франция императоры Наполеон Бонапарт оны сындырғанға дейін, айнада болашақ оқиғаларды көруге болатын – ол Ресейден шегінісін және империясының құлауын көрген. Сондай-ақ, Пан Твардовский біраз уақыт Бьдгощ қаласында болған, оның есінде ескі қалаға қарап тұрған мүсін жақында бір үйдің терезесіне орнатылған. 13:13 және 21:13-те терезе ашылып, таңғажайып музыка мен шайтандық күлкімен бірге Пан Твардовский пайда болады. Ол иіліп сәлем береді, қолын қозғайды, сосын жоғалып кетеді. Бұл шағын қойылым көрермендердің қызығуын оятады.