Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Апиол – фенилпропен, сонымен қатар апиол, петрушка апиолы немесе петрушка камфоры деп те аталады. Оның химиялық атауы – 1-аллил-2,5-диметокси-3,4-метилендиоксибензол. Ол сельдерей жапырағының және петрушканың барлық бөліктерінің эфир майларында кездеседі. Лейпцигтегі дәріханашы Генрих Кристоф Линк 1715 жылы бұл затты петрушка майынан бу арқылы алынған жасыл түсті кристалдар түрінде тапқан. 1855 жылы Жорет және Хомоль апиолдың аменореяны, яғни етеккірдің тоқтауын тиімді емдеуге болатынын анықтады. Медицинада ол эфир майы немесе тазартылған күйде менструальді бұзылыстарды емдеу және түсік жасау үшін қолданылған. Апиол тітіркендіргіш зат және жоғары дозада бауыр мен бүйрек зақымдануына әкелуі мүмкін. Апиолды қолдану арқылы жасалған түсік әрекеттерінен қаза болған жағдайлар тіркелген. Гиппократ петрушканың түсік тудыруға қолданылатын шөп екендігін жазған. Апиолды құрамында қамтитын өсімдіктерді орта ғасырларда әйелдер жүктілікті тоқтату үшін пайдаланған. Қазір қауіпсіз түсік жасау әдістері бар болғандықтан, апиол жайлы көбінесе еске алынбайды.
Apiole is a phenylpropene, also known as apiol, parsley apiol, or parsley camphor. Its chemical name is 1 allyl 2,5 dimethoxy 3,4 methylenedioxybenzene. It is found in the essential oils of celery leaf and all parts of parsley. Heinrich Christoph Link, an apothecary in Leipzig, discovered the substance in 1715 as greenish crystals reduced by steam from oil of parsley. In 1855 Joret and Homolle discovered that apiol was an effective treatment of amenorrea or lack of menstruation. In medicine it has been used, as essential oil or in purified form, for the treatment of menstrual disorders and as an abortifacient. It is an irritant and, in high doses, it can cause liver and kidney damage. Cases of death due to attempted abortion using apiole have been reported. Hippocrates wrote about parsley as an herb to cause an abortion. Plants containing apiole were used by women in the Middle Ages to terminate pregnancies. Now that safer methods of abortion are available, apiol is almost forgotten.
Орфографиялық
Апиол (әрқашан соңғы "e" әрпімен) – 1 аллиль 2,5 диметокси 3,4 метилендиоксибензолдың тривиалды атауының дұрыс жазылуы. Апиол, сондай-ақ сұйық апиол немесе петрушканың жасыл майы деп те аталады, дистилленген май емес, петрушкадан алынған олеорезин. Оның қолданылуы Америка Құрама Штаттарында кеңінен таралған, көбінесе ергоапиол немесе апергол ретінде, ерте замандағы әйелдердің тууын реттеудің бір түрі ретінде, сондай-ақ етеккір кезеңдерінің мәселелері үшін (және жарнамаланбаған түрде түсік үшін) қолданылған. Бірақ, апиол мен триортокрезил фосфатын (жамайкалық имбирге қосылған қоспа ретінде де белгілі) қамтитын, өте уытты, сапасы төмен өнім американдық нарыққа енгізілгенше. Апиолдың (3,4 ОМе сафрол) 1-сульфоксиметаболитінің пайда болуы сафролға қарағанда 1/3 есе аз белсенді. Егешқұйрықтарда петрушка апиолының немесе укроп апиолының канцерогендік әсері анықталған жоқ.
Apiole (always with the final 'e') is the correct spelling of the trivial name for 1 allyl 2,5 dimethoxy 3,4 methylenedioxybenzene. Apiol, also known as liquid apiol or green oil of parsley, is the extracted oleoresin of parsley, rather than the distilled oil. Its use was widespread in the United States, often as ergoapiol or apergol, as an early form of birth control as well as for menstrual issues (and off label for abortions)until a highly toxic adulterated product containing apiol and tri ortho cresyl phosphate (also famous as the adulterant added to Jamaican ginger) was introduced on the American market. 1' sulfoxy metabolite formation for apiole (3,4 OMe safrole) is about 1/3 as active as safrole. No carcinogenicity was detected with parsley apiol or dill apiol in mice.
Басқа да ұқсас атаулары бар қосылыстар
Апиол атауы сондай-ақ ұқсас құралымды, шалфейде және жаңғақ тамырында кездесетін қосылысқа, позициялық изомерге (шалфей апиолы, 1-аллил-2,3-диметокси-4,5-метилендиоксибензол) қолданылады. Экзалатацин (1-аллил-2,6-диметокси-3,4-метилендиоксибензол) – апиолдың тағы бір позициялық изомері, ол Австралия өсімдіктері Crowea exalata және Crowea angustifolia var. angustifolia-да табылған.
The name apiole is also used for a closely related compound found in dill and in fennel roots, the positional isomer (dillapiole, 1 allyl 2,3 dimethoxy 4,5 methylenedioxybenzene. Exalatacin (1 allyl 2,6 dimethoxy 3,4 methylenedioxybenzene) is another positional isomer of apiole, found in the Australian plants Crowea exalata and Crowea angustifolia var. angustifolia.