Кіріспе

Dexron – General Motors (GM) компаниясы құрастырған автоматты беріліс сұйықтығы (ATF) техникалық талаптарының жиынтығына берілген сауда атауы. Бұл атау алғаш рет тауарлық белгі ретінде тіркелген, кейін GM брендіне айналды. GM компаниясы сұйықтықты өндіретін және өз брендтерімен сататын компанияларға осы атау мен талаптарды лицензиялайды. Алайда, барлық Dexron сұйықтықтарын GM басқа бренд атымен қайта сатуға рұқсат бермейді. Лицензия алу үшін өнімнің лицензиялық нөмірі әріптері B-ден J-ға дейін болуы керек және оның қаптамасында "Dexron мақұлданған" деген жапсырмасы болуы тиіс. Көптеген автомобиль өндірушілер сияқты, GM да әлемдегі басқа жеткізушілерден немесе беріліс өндірушілерден берілістерді пайдаланады, олардың көпшілігі өздеріне тән сұйықтықты қолдануы мүмкін. Алғашқыда Dexron атауы тек автоматты беріліс сұйықтықтарымен байланысты болса, кейін GM Dexron бренді астында Dexron дискі майларын және басқа да майлау материалдарын шығарды.

GM автоматты беріліс сұйықтықтары (ATF)

Алғашқы Dexron (B) беріліс сұйықтығы 1967 жылдың 1 сәуірінде ұсынылды. Жылдар бойында бастапқы Dexron (B) Dexron II (C), Dexron II (D), Dexron II (E), Dexron III (F), Dexron III (G), Dexron III (H), Dexron VI (J), Dexron HP, Dexron LV ATF HP және қазіргі күнге дейінгі ең соңғы сұйықтық – Dexron ULV-мен алмастырылды. GM уақыт өте келе Dexron спецификацияларын жаңартып келді. Жаңа сұйықтықтар әрқашан ескірек сұйықтықтармен толық үйлесімді болмайды. Жаңа 6, 8, 9 және 10 жылдамдықты берілістер, сондай-ақ плагин-гибрид (PHEV) және электрлік көліктердің (EV) беріліс технологиялары қалыпты жұмыс істеуі үшін арнайы сұйықтықтарды талап етеді. Ескірек сұйықтықтардың ескі спецификацияларға сәйкес келетініне сұраныс бар. Әрбір сұйықтықтың артқа қарай үйлесімділігі туралы толық мәліметтер төменде келтірілген.

1937 Мотор майы

Автоматты қауіпсіздік берілісі алғаш рет 1937 жылдың күзінде GM-нің Oldsmobile бөлімшесімен Six және Eight модельдері үшін қосымша төлемдік опция ретінде ұсынылды. Ол тек 1938 және 1939 жылғы модельдерде қолданылды. Автоматты қауіпсіздік берілісі майлау және гидравликалық жұмыстар үшін қозғалтқыш майымен бірдей маусымдық майды пайдаланды. Автоматты қауіпсіздік берілісі – төрт жылдамдықты беріліс, ол әдеттегі тұтқасыз күшпен ауыса алатын. Бұл беріліс Автоматты қауіпсіздік берілісі (АҚБ) деп аталды, себебі тұтқаны басқару кәдімгі беріліске қарағанда үш есе азайтылды. Тұтқа көлікті іске қосу немесе тоқтату үшін ғана қажет болды. АҚБ-де екі режим (төмен және жоғары) болды. Төмен режимде беріліс біріншіден екіншіге ауысып, содан кейін екіншіде тұрақтайтын. Жоғары режимде беріліс біріншіден үшіншіге, содан кейін төртіншіге ауысатын. Жүргізуші бір сәтке саусағымен қозғалту арқылы режимді өзгерте алатын.

1939 Гидра-матикалық қозғалтқыш сұйықтығы

1939 жылы шығарылған 1940–1949 жылдарғы GM Hydra Matic Drive Oldsmobile, Cadillac және Pontiac бөлімдері қолданды. Hydra Matic Drive арнайы майлау сұйықтығын пайдаланды, ол GM Трансмиссиялық сұйықтық No. 1 деп аталды. «Май» емес, «сұйықтық» терминін қолдану арқылы бұрынғы қалыпты тәжірибе – SAE 20 мотор майын қолдануды тоқтатуға үміттенді. Бұл сұйықтық 1-топтағы базалық майдан және тотығуды, көпіршік пайда болуды, тотты, коррозияны, лак және шлам жиналуын азайтуға арналған қоспалардан тұрды. Бұл әлемдегі алғашқы автоматтік беріліс сұйықтығы, ол әлемдегі алғашқы жапсарылған автоматтік беріліс үшін жасалған. Бұл сұйықтықтың суық ауа райында жұмыс істеуде қиындықтары болды, соның салдарынан 1949 жылы жақсартылған «А» типті сұйықтыққа қажеттілік туды. Hydra Matic жүйесіне арналған сұйықтық тек GM дилерлерінде ғана қолжетімді болды. Осының нәтижесінде, май құю станциялары мен жөндеу гараждарында SAE 20 мотор майы оның орнына қолданылды. Мотор майы тек уақытша толтыру сұйықтығы ретінде бекітілді және беріліс проблемаларына әкеп соқты.

1973 DEXRON-II ((C)

Алғашқы Dexron (B) сұйықтығы, сондай-ақ бұрынғы GM беріліс сұйықтықтары, коррозия мен тотты болдырмау үшін ішкі беріліс бөліктерін жабу үшін қоспа ретінде кашалот майын қолданды. АҚШ-тың жойылып бара жатқан түрлер туралы заңы кашалот майын импорттауға тыйым салғандықтан, Dexron (B) сұйықтығының қоспасы қайта жасалуы керек болды. 1973 жылы GM Dexron II(C) (GM Spec GM6032M) енгізді. Dexron II(C) құрамында тұрақтырақ, аз реактивті, гидрокрекингтен алынған 2-топтық базалық май және жожоба майы сияқты коррозия мен тотқа қарсы ингибиторлары бар жаңартылған қоспа кірді; алайда, қоспа GM-нің салыстырмалы түрде аз сандағы беріліс сұйықтығы салқындатқыштарында коррозияға бейім дәнекерлеумен проблемалар тудырды. Коррозия мәселесін анықтағаннан кейін, GM сұйықтық спецификациясын тағы да жаңартты және 1975 жылы Dexron II(D) шығарды. GM Dexron II(C) лицензиялық өнімдері контейнерде C әрпімен басталатын лицензиялық нөмірге ие. Мысалы: C 20109. Бұл GM ATF-тің 50 000 миль аралығында май алмастыруды жарнамалаған алғашқы өнімі болды. Бұл сұйықтық барлық алдыңғы Dexron сұйықтықтарымен, сондай-ақ "A" типті "A" қосымшасымен және 1949 жылдан 1966 жылға дейін шығарылған "A" типті сұйықтықтармен кері үйлесімді.

1998 DEXRON III ((G)

1998 жылдың желтоқсанында шығарылған GM-нің Dexron III (G) спецификациясы (GM6417M) – синтетикалық қоспалы автомат беріліс майы, ол VCCC дірілдеу мәселесін шешу үшін арнайы әзірленген. Бұл май қуат бағару жүйелеріне, кейбір гидравликалық жүйелерге және төмен температурада жақсы ағымталдық қасиеттері қажет болатын роторлық ауа компрессорларына да қолданылады. GM Dexron III (G) лицензиясы бар өнімдердің қаптамасындағы лицензия нөмірі G әрпімен басталады. Мысалы: G 30001. Бұл май барлық бұрынғы Dexron майларымен, сондай-ақ 1949 жылдан 1966 жылға дейін шығарылған "A" типіндегі және "A" суффиксі бар майлармен үйлесімді.

2003 DEXRON III ((H)

2003 жылы енгізілген GM-нің Dexron III (H) спецификациясы (GMN 10055) III (G) спецификациясын алмастырды. H – жаңартылған үйкеліс модификаторы және тотығуға төзімді базалық май (2-ші топ) қоспасы. Осы спецификацияға сәйкес майлар үйкеліс қасиеттерін ұзақ сақтайды, сондай-ақ дірілге қарсы қасиеттері жақсартылған, көбік пайда болуын жақсы бақылайды және майдың қызмет ету мерзімі ұзарады. Бұл май барлық автомат беріліс қораптары үшін, басқарылатын айналым моментінің білікшесімен (GKÜB) немесе онсыз қолданылады. 2011 жылға дейін GM Dexron III (H) лицензиясы бар өнімдердің қаптамасында лицензия нөмірі H әрпімен басталады. Мысалы: H 30001. Назар аударыңыз: Бұл сұйықтық спецификациясы және лицензиялау бағдарламасы 2011 жылдың наурызында тоқтатылды. Суретте көрсетілген ATF III (H) типті сұйықтығы ACDelco-ның лицензияланбаған өнімі болып табылады, ол әлі де Dexron III (H) сұйықтығын қажет ететін ескі беріліс қораптарын қолдау үшін қолданылады. Бұл сұйықтық барлық бұрынғы Dexron сұйықтықтарымен, сондай-ақ "A" белгісі бар "A" типті және 1949 жылдан 1966 жылға дейін шығарылған "A" типті сұйықтықтармен үйлесімді. Назар аударыңыз 2: ELF өнімдеріндегі сұйықтық FluidMatic D3 болып табылады.

2014 DEXRON-ULV

Dexron ULV (өте төмен тұтқырлықты) сұйықтық талабы 2014 жылдың 2 қаңтарында енгізілді. Dexron ULV – 3+ топтағы негізгі май және 2017 жылғы және одан кейінгі GM 10L90 және Ford 10R80 10 жылдамдықты артқы жетектегі автомат берілістің қалыпты жұмыс істеуі үшін қажетті қоспалардан тұрады. Бұл беріліс пен беріліс сұйықтығының талабы Ford және GM компаниялары бірлесіп әзірлеген. Сұйықтықтың қазіргі талабын Ford WSS M2C949 A анықтайды. Бұл сұйықтық Mercon ULV деген атпен де сатылады. Dexron ULV-тің кварттық бөтелкелерін құю алдында қоспаларды араластыру үшін шайқап алу қажет. Бұл сұйықтық ескірек сұйықтықтармен үйлесімді емес. Бұл сұйықтық алғаш рет 2017 жылғы 10L90 10 жылдамдықты автомат берілісінде қолданылды.

2016 Mobil 1 Синтетикалық LV ATF HP "Қара таңба"

2016 жылы GM техникалық қызмет көрсету бюллетенінде 16 NA 175 «Dexron мақұлданған» Mobil 1 синтетикалық LV ATF HP сұйықтығы үшін жаңа талаптар енгізілді. Бұл өзгеріс GM 8L90, 8L80 және 8L45 автоматты берілістеріндегі момент түрлендіргіштің діріліне қатысты мәселені шешуге көмектесу үшін жасалды. Dexron LV ATF HP Mobil компаниясымен өндіріледі және Mobil 1 LV ATF HP деп сатылады. Dexron LV ATF HP құрамында Afton Chemical компаниясы әзірлеген IV топтағы полиальфаолефин (PAO) базалық майы және 2015 жылдан бастап шығарылған GM 8L90 8 жылдамдықты артқы дөңгелекті автоматтік берілістің қалыпты жұмыс істеуі үшін қажетті қоспалар бар. Сұйықтықтың талаптарын анықтайтын қазіргі GM спецификациясы GMW16974 (2-ші басылым, 2017 жылдың мамыры).

2016 DEXRON III ((K) қолмен берілістер үшін

2016 жылдың 1 тамызында GM компаниясы Dexron III (K) сұйықтық талабын (GM Spec GMW17639) бұрын тоқтатылған Dexron III (H) сұйықтығын қажет ететін ескі GM механикалық берілістері мен күштік руль жүйелерін қолдау үшін жариялады. Ескерту: Бұл сұйықтықтан автомат берілістерге арналған қосымшалар алынып тасталған, сондықтан оны автомат берілістерде қолданбаңыз.

2018 Mobil 1 Синтетикалық LV ATF HP "Көк белгісі"

2018 жылдың 1 қазанында, жаңартылған "Dexron мақұлданған" Mobil 1 Synthetic LV ATF HP үшін арнайы сұйықтық спецификациясы (GMNA 9986555) енгізілді. Бұл жаңартылған сұйықтық 2018 жылдың желтоқсан айында GM техникалық қызмет көрсету бюллетенінде 18 NA 355 ретінде таныстырылды. Бұл түзету GM 8L90 және 8L45 автоматты берілістерінде жүйе толықтай тазартылғаннан кейін пайда болатын айналым моментін конвертерлік айнымалының діріліне (shudder) қарсы күресуге көмектеседі. Dexron LV ATF LV Mobil компаниясымен өндіріледі және Mobil 1 LV ATF HP ретінде сатылады. Mobil 1 LV ATF HP – бұл 2015 жылдан бастап шығарылған GM 8L90 және 8L45 8 жылдамдықты артқы дөңгелекті автоматтік берілістің қалыпты жұмыс істеуі үшін қажетті Infineum компаниясымен әзірленген газдан сұйықтыққа (GTL) 3+ тобына жататын базалық май және қоспалардан тұрады. Бұл сұйықтықтың контейнерлерінде алдыңғы жағында жаңартылған көк және күміс түсті таңба бар. Бұл "Dexron мақұлданған" Dexron HP өнімінің контейнерінің артқы жағында J 62120 лицензиялық нөмірі көрсетілген.

1. Қалыпты жүргізу

Жолаушылар мен жүкті шиналар мен жүктеме туралы ақпарат таңбасында ұсынылған лимиттер шегінде тасымалдау керек. Жолдың жақсы жағдайдағы беттерімен, заңмен белгіленген жүргізу шектерінде жүру керек. Қалыпты жүргізу жағдайында автоматты беріліс майы мен фильтрін ауыстырудың қажеті жоқ.